Thế giới tuần qua (May 24, 2000)


2000-05-23
Share

Lời giới thiệu: Tuần qua, thế giới có ghi nhận lễ nhậm chức của tân tổng thống Trần Thủy Biển của Đài Loan, đồng thời theo dõi cuộc vận động tại Hoa Kỳ trước khi Hạ viện bỏ phiếu cho Trung Quốc được quy chế mậu dịch bình thường và thường trực. Nhưng cũng tại Đông Bắc Á, thế giới tuần qua còn để ý tới việc Nam Bắc Hàn đang ráo riết chuẩn bị thượng đỉnh vào tháng tới thì kinh tế Nam Hàn đột nhiên có chỉ dấu suy thoái đáng ngại. Đối với người Việt, thế giới tuần qua riêng để ý tới việc Tổng bí thư đảng Cộng sản vừa tới thăm viếng nước Pháp thì bị kiều bào tại đây biểu tình phản đối việc chính quyền Việt Nam chà đạp nhân quyền của người dân. Do nhiều cây bút phụ trách với phần biên tập của Thành Chung, Thế giới Tuần qua xin điểm lại mấy biến cố trên... Trước khi tới Paris mở đầu cho chuyến thăm viếng Âu châu, Tổng bí thư Lê Khả Phiêu của đảng Cộng sản Việt Nam đã phát biểu trong nước, rằng đảng của ông là đạo đức, là văn minh. Như để phụ họa, nhân ngày giỗ Lenin tờ Nhân Dân có bài xã luận khẳng định lập trường trung thành với Lenin và Việt Nam vẫn theo đuổi con đường cộng sản do chủ nghĩa Lenin đề ra. Cho nên, khi ông Lê Khả Phiêu phát biểu tại Pháp ngày 22 vừa qua, rằng Việt Nam quyết tâm đổi mới và hội nhập cùng các nước trên thế giới để đưa nước nhà vào phát triển, người ta tin là ông tiếp tục dối gạt dư luận bằng các nói ra hai luận điệu trái ngược ở hai nơi. Lý do là nếu trung thành với chủ nghĩa Lenin thì người ta không thể hoặc không có thực tâm cải cách hay hội nhập vào luồng trao đổi của thế giới văn minh. Vấn đề đặt ra là khi nào thì ông Lê Khả Phiêu nói thật: khi ông nói với đảng với dân trong nước, hay là khi ông nói với lãnh đạo của nước Pháp? Có lẽ, câu trả lời đúng nhất là với cả hai trường hợp, chẳng khi nào ông nói thật cả. Vì hiện nay ở trong nước đa số đảng viên và dân chúng đều thấy chủ nghĩa Lênin này là tư tưởng chết; còn đối với quốc tế, Tổng bí thư Lê Khả Phiêu chỉ muốn trưng bày bộ mặt ôn hòa đổi mới, chứ nào có muốn Việt Nam được cởi mở ra thế giới bên ngoài, để cuối cùng thì quyền đảng sẽ bị soi mòn và tiêu vong vì sự cởi mở đó? Nhưng, dư luận Pháp cũng thấy sự thật hai mặt đó khi Kiều bào và các tổ chức nhân quyền đồng loạt biểu tình, họp báo và tố giác trước công luận chủ trương chà đạp nhân quyền của đảng Cộng sản Việt Nam do ông Phiêu lãnh đạo. Chủ trương đó đi ngược các nguyên tắc về nhân quyền và dân quyền mà thế giới văn minh đang đề cao, mà chính quyền Hà Nội của ông Phiêu đã ký kết và không tôn trọng. Việt Nam không thể cởi mở hội nhập với thế giới văn minh đó khi công dân của mình chưa có những quyền căn bản nhất mà loài người đã viết thành văn và tuyệt đối tôn trọng. Trong khi người Việt để ý tới chuyến công du có tính chất mở mắt cho ông Lê Khả Phiêu thì thời sự Á châu tuần qua lại theo dõi lễ nhậm chức của tân tổng thống Trần Thủy Biển của Đài Loan. Đây là biến cố đáng lưu ý trong tuần vì là lần đầu tiên trong lịch sử mấy ngàn năm, người Trung Hoa tiến hành việc chuyển quyền ôn hòa từ một vị tiền nhiệm do dân bầu lên, qua một nhân vật khác cũng do dân bầu lên. Lịch sử lãnh đạo liên tục của Trung Hoa Quốc dân đảng trong hơn nửa thế kỷ đã kết thúc một cách ôn hòa và văn minh như vậy, và ý dân đã được chính quyền tôn trọng tới cùng. Mặc dù bị giới chức Bắc Kinh đả kích, bài diễn văn nhậm chức của ông Trần Thủy Biển được đánh giá là tác phẩm chính trị xuất sắc. Ông giữ thái độ ôn hòa với Trung Quốc về vấn đề Đài Loan mà đồng thời trình bày viễn ảnh phát triển trong tiến bộ của đảo quốc này, một sự tương phản rõ rệt với những gì người dân Hoa lục đã trải qua trong nửa thế kỷ vừa qua. Tuần qua, Trung Quốc chẳng phải quan tâm tới những gì xảy ra bên kia eo biển Đài Loan, như một sự thách thức gián tiếp cho quyền uy của lãnh đạo và giá trị của Trung Hoa Cộng sản đảng. Tuần qua, giới chức Bắc Kinh triệt để theo dõi việc Hạ viện Hoa Kỳ sẽ biểu quyết một đề luật do chính quyền Clinton đề nghị. Đó là chấp nhận cho Trung Quốc vĩnh viễn được quy chế Mậu dịch Bình thường thay vì phải xin tái tục hàng năm. Trước đây gọi là quy chế Tối huệ quốc, quy chế mậu dịch này mặc nhiên coi Trung Quốc đã theo kinh tế thị trường và được mua bán giao dịch với Mỹ một cách tự do hơn, cụ thể trả thuế quan ít hơn và hết bị hạn ngạch nhập cảng. Ngược lại, Trung Quốc cũng phải mở cửa thị trường của mình cho hàng hóa và đầu tư của Hoa Kỳ. Về mặt kinh tế, đây là điều có lợi cho cả hai nước, nhưng về mặt chính trị, dự luật này gặp sự chống đối của các công đoàn và lực lượng chính trị thuộc phe tả, vì Trung Quốc không tôn trọng quyền lao động của công nhân, không tôn trọng dân quyền của công dân. Từ cánh hữu, dự luật này cũng gặp sự chống đối vì Bắc Kinh tiếp tục vi phạm quy tắc hạn chế phổ biến võ khí, có thái độ gây hấn với Đài Loan và thù nghịch với Hoa Kỳ. Với đa số dân biểu Cộng hòa hứa hẹn sẽ bỏ phiếu thuận, Tổng thống Clinton phải mở chiến dịch thuyết phục các dân biểu trong đảng Dân chủ của ông bỏ phiếu ủng hộ đề nghị này, vì đa số phe Dân chủ lại có lập trường trái ngược với tổng thống. Tới khá trễ trong chiều Thứ Ba, Hạ viện Mỹ có thể sẽ bỏ phiếu khi Hành pháp tin rằng đã có đủ phiếu ủng hộ. Hồ sơ Mậu dịch Thường trực và Bình thường trên phản ảnh hai điều đáng lưu ý. Thứ nhất, tổng thống Mỹ cũng chẳng có toàn quyền với quốc dân nếu chưa thuyết phục được hậu thuẫn của dân chúng, phản ảnh qua lá phiếu của giới dân cử. Thứ hai, các quyết định liên hệ tới quyền lợi lẫn luân lý trong quan hệ quốc tế là những bài toán không có giải đáp đơn giản và kết quả biểu quyết không thể hàm ý là một kế hoạch hay mưu tính gì đó của Mỹ, như người ta hay hiểu lầm hoặc xuyên tạc. Sau cùng thời sự tuần qua có để ý tới sự sa sút của kinh tế Hàn Quốc, với thị trường chứng khoán sụt giá đến mức thấp nhất trong năm. Như nhiều người dự đoán, kinh tế Hàn Quốc có thể sẽ bị suy sụp năm nay và điều đó là một tin buồn lớn cho quốc gia này, khi tổng thống Kim Đại Trung đang chuẩn bị họp mặt với chủ tịch Kim Chính Nhật của Bắc Hàn, vào ba ngày 12 tới 14 của tháng tới. Đảng cầm quyền của ông Kim Đại Trung không đủ đa số, ông phải thay thế thủ tướng vào tuần qua, nếu kinh tế lại suy sụp nữa thì Nhật quang Chính sách của ông, nhằm hòa giải với Bắc Hàn, có thể sẽ là nạn nhân. Điều này mà xảy ra thì quả là một sự không may cho người dân Đại Hàn, ở cả hai miền Nam Bắc./.

Ý kiến (0)

Xem tất cả ý kiến.

Nhận xét

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được xem xét trước khi đưa lên trang web, phù hợp với Nguyên tắc sử dụng của RFA. Ý kiến của Bạn sẽ không xuất hiện ngay lập tức. RFA không chịu trách nhiệm về nội dung các ý kiến. Hãy vui lòng tôn trọng các quan điểm khác biệt cũng như căn cứ vào các dữ kiện của vấn đề.

Xem toàn trang