Hiệp định mới, trái đắng cũ

2000-12-28
Email
Ý kiến của Bạn
Share
In trang này

Lời giới thiệu: Hôm thứ hai vừa qua, trong một cuộc viếng thăm hữu nghị Trung Quốc Chủ Tịch Nước Việt Nam Trần Đức Lương đã cùng với Chủ Tịch Trung Quốc Giang Trạch Dân chứng kiến lễ ký tuyên bố chung về hợp tác toàn diện trong thế kỷ mới giữa hai nước và việc ký một số hiệp định, trong số có hiệp định về phân định lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa trong vùng Bắc Bộ. Cả hai bên đều cho việc ký tuyên bố chung và hiệp định có ý nghĩa hết sức quan trọng, mặc dầu một vấn đề khác không kém quan trọng là chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa không hề được đả động tới. Rồi bỗng nhiên, trái ngược hẳn lại với bầu không khí lạc quan của buổi họp thượng đỉnh vừa mới chấm dứt, phát ngôn viên của hai bên đưa ra những lời tuyên bố chống đối nhau về hai quần đảo nói trên. Mục ỘViệt Nam, Nhìn từ bên ngoàiỢ hôm nay có bài nhận định sau đây của Trần Sơn Nam về trường hợp phức tạp này của mối quan hệ Trung Việt... Chủ Tịch Nước Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam Trần Đức Lương hôm đầu tuần đã đến Bắc Kinh và ngay sau đó, đúng vào ngày lễ Giáng Sinh, đã có một buổi họp với Chủ Tịch Trung Quốc Giang Trạch Dân để cùng chứng kiến lễ ký tuyên bố chung về hợp tác toàn diện giữa hai nước trong thế kỷ mới. Cùng với tuyên bố này, hai bên cũng đã ký tất cả 4 hiệp định, một hiệp định về phân định lãnh hải, vùng đặc biệt kinh tế và thềm lục địa trong vịnh Bắc Bộ, một hiệp định về hợp tác nghề cá ở vịnh Bắc Bộ, một hiệp định về việc sử dụng năng lực nguyên tử và sau hết một hiệp định về hợp tác tin tức giữa Thông Tấn Xã của Việt Nam và Tân Hoa Xã của Trung Quốc. Dĩ nhiên trong 4 hiệp định này, hiệp định về phân định lãnh hải là quan trọng hơn cả vì năm ngoái hai bên cũng đã ký một hiệp định về đường biên giới trên đất liền. Như vậy có nghĩa là hai bên đã chứng tỏ khả năng giải quyết bằng phương pháp hòa bình những vụ tranh chấp về vấn đề biên giới, hoặc trên đất liền, hoặc trên biển và buổi họp thượng đỉnh năm nay có ý nghĩa đánh dấu sự hợp tác lâu dài giữa hai nước. Về phía Việt Nam, ngay tại buổi họp hôm thứ hai với ông Giang Trạch Dân, ông Trần Đức Lương đã đưa ra lời khẳng định là việc ký kết những văn kiện kể trên đặt Ộmột nền tảng vững chắc cho sự hợp tác toàn diện giữa hai nước trong thế kỷ mớiỢ. Và báo Nhân Dân, cơ quan chính thức của đảng Cộng Sản Việt Nam trong một bài bình luận hôm thứ ba cũng nhận định rằng hai bản hiệp định về đường biên giới Ộcó ý nghĩa quan trọng, tạo tiền đề cho việc xây dựng hòa bình, hữu nghị, tăng cường sự tin cậy và hiểu biết lẫn nhauỢ. Về phía Trung Quốc thì nhận định cũng không kém phần lạc quan, tin tưởng vào sự hợp tác lâu dài giữa hai nước sau khi những hiệp định đã được ký kết. Tân Hoa Xã của Trung Quốc còn đưa thêm tin là trong một buổi họp với ông Trần Đức Lương hôm thứ ba, Thủ Tướng Chu Dung Cơ đã nhắc lại là năm ngoái nhân dịp Tổng Bí Thư Lê Khả Phiêu viếng thăm Trung Quốc và gặp Chủ Tịch Giang Trạch Dân, hai nhà lãnh đạo đã đưa ra đường lối chỉ đạo trong quan hệ giữa hai nước gồm có những nguyên tắc như: láng giềng hữu nghị, hợp tác toàn diện, ổn định lâu dài và hướng tới tương lai. Chuyến công du của Chủ Tịch Trần Đức Lương như vậy được cả hai bên coi là thành công vì kết quả không thể tốt đẹp hơn. Nếu có thiếu sót thì chỉ còn là vấn đề gai góc giữa hai bên: tranh chấp chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, một vấn đề mà cả hai bên cố tình không muốn đả động tới trong những ngày họp. Nhưng chính đây lại là nguyên nhân chuyện bất ngờ xẩy ra. Ngay sau khi có buổi họp giữa Chủ Tịch Trần Đức Lương và Thủ Tướng Chu Dung Cơ, trong một cuộc họp báo ngày thứ ba 26, người phát ngôn của Bộ Ngoại Giao Trung Quốc, bà Trương Khải Nguyệt, đưa ra lời tuyên bố: ỘLập trường của Trung Quốc đối với vấn đề tại biển Nam Hải rất rõ ràng, chủ quyền của Trung Quốc trên quần đảo Hoàng Sa và vùng biển xung quanh là điều không thể chối cãi đượcỢ. Rồi hôm sau, thứ tư 27, như để trả đũa nước bạn đàn anh, bà Phan Thúy Thanh, người phát ngôn của Bộ Ngoại Giao Việt Nam phản bác ngay: ỘViệt Nam có đầy đủ bằng chứng cụ thể để chứng minh chủ quyền của mình trên quần đảo Trường SaỢ. Chuyện bất ngờ, lời qua tiếng lại, công khai ngay sau buổi họp thượng đỉnh hữu nghị này là điều hi hữu. Vừa mới ôm nhau thân thiện hôm trước mà hôm sau đã bốp chát, xoay chiều ngược hẳn lại thì quả thật là một sự trở mặt nhanh chóng. Ai cũng rõ là trong chuyện tranh chấp chủ quyền trên quần đảo Trường Sa không phải chỉ có Việt Nam và Trung Quốc là những nước trong cuộc. Đài Loan, Malaysia, Brunei và Philippines cũng nhận có phần chủ quyền của mình tại đó, nhưng cho đến nay Trung Quốc vẫn luôn luôn từ chối những đề nghị đưa vấn đề tranh chấp ra trước một hội nghị quốc tế và chỉ muốn điều đình tay đôi với từng nước một để dễ bề nước lớn đè nước bé. Riêng trong trường hợp đối xử với Việt Nam thì Trung Quốc đưa ra bằng chứng là trong một bức công hàm ngoại giao tháng 9 năm 1958, Thủ Tướng nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa (Cộng Sản Việt Nam) lúc đó là ông Phạm Văn Đồng đã chính thức công nhận một bản đồ do Trung Quốc đưa ra trên đó chủ quyền của Trung Quốc trên quần đảo Trường Sa được ghi rõ. Quan hệ Trung Việt trong ba bốn thập niên gần đây đã trải qua nhiều giai đoạn: giai đoạn Ộmôi hở, răng lạnhỢ trong thời kỳ chiến tranh Việt Nam, rồi sau đó đến giai đoạn răng cắn môi, ỘTrung Quốc cho Việt Nam một bài họcỢ (lời của ông Đặng Tiểu Bình) vào tháng 2 năm 1979. Hoàn toàn nguội lạnh trong thập niên 80, do hoàn cảnh bắt buộc, mối quan hệ lại được hâm nóng trở lại năm 1991, sau sự sụp đổ của khối Cộng Sản Đông Âu và sự tan rã của Liên Bang Xô Viết. Nay thì lại đến giai đoạn Ộhợp tác lâu dài, tin cậy lẫn nhauỢ như báo Nhân Dân đã nhận định. Nhưng hợp tác lâu dài và tin cậy lẫn nhau mà bốp chát công khai trên chính trường quốc tế như giữa hai bà Trương Khải Nguyệt và Phan Thúy Thanh thì chắc chắn phải là điều ít khi thấy.

Ý kiến (0)
Share
Xem toàn trang