Đài Loan muốn nối lại đối thoại với Lục Địa


2004.10.18
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Nhân ngày lễ Song Thập ngày 10 tháng 10 cuối tuần vừa, ông Trần Thủy Biển, Tổng Thống Đài Loan, có đọc một bài diễn văn với lời lẽ rất ôn hòa. Giới quan sát từ trước đến nay vẫn luôn luôn coi vấn đề eo biển Đài Loan là một điểm nóng, có thể gây hiểm họa chiến tranh. Vì vậy mà thái độ mới, ôn hòa của nhà lãnh tụ Đài Loan làm cho nhiều người ngạc nhiên. Đài Á Châu Tự Do trao đổi ý kiến với ông Trần Sơn Nam về diễn biến mới này.

By line: Trần Sơn Nam

Hỏi: Thưa ông, ngày lễ Song Thập là ngày lễ gì, và trong bài diễn văn của ông Trần Thủy Biển có gì mới lạ mà giới quan sát phải ngạc nhiên ?

Đáp: Song Thập (10 tháng 10) là ngày Quốc Khánh của Trung Hoa Dân Quốc, trước khi chế độ Tưởng Giới Thạch bị đảng Cộng Sản Trung Quốc lật đổ năm 1949. Ngày 10 tháng 10 năm 1911, nhà lãnh tụ cách mạng Trung Hoa Tôn Dật Tiên thành lập chế độ cộng hòa. Từ đó ngày này được coi là Quốc Khánh (và gọi là ngày lễ Song Thập). Chế độ Tưởng Giới Thạch khi chạy sang Đài Loan và nhà cầm quyền Đài Loan ngày nay vẫn tiếp tục giữ truyền thống lấy ngày này làm ngày Quốc Khánh.

Còn về bài diễn văn của ông Trần Thủy Biển thì bảo rằng giới quan sát ngạc nhiên thì cũng không đúng hẳn, nhưng ai cũng phải nhận thấy là bằng những lời lẽ ôn hòa, dường như ông muốn đưa ra một vài đề nghị để làm thay đổi bầu không khí luôn luôn căng thẳng giữa Đài Loan và Lục Địa, và đó là điều đáng để ý.

Hỏi: Thưa ông, ông Trần Thủy Biển có đưa ra một đề nghị cụ thể nào không ?

Đáp: Thưa, theo ông Trần Thủy Biển thì nguyên nhân căn bản của sự căng thẳng giữa Đài Loan và Lục Địa là tình trạng thiếu đối thoại giữa hai bên, do đó mà có “nhiều sự hiểu nhầm” và cũng chính vì vậymà hai bên cần nói chuyện với nhau để tìm cách tránh hiểm họa chiến tranh. Ông đề nghị hai bên mở lại cuộc đối thoại để làm dịu bớt tình trạng căng thẳng hiện nay.

Hỏi: ông Trần Thủy Biển đề nghị mở lại cuộc đối thoại, phải chăng từ trước đến nay đã có đối thoại ?

Đáp: Thực ra thì ngay từ lúc ông Trần Thủy Biển chưa được bầu lên làm Tổng Thống, giữa Lục Địa và Đài Loan (lúc đó là thời của Quốc Dân Đảng dưới sự lãnh đạo của lãnh tụ Tưởng Giới Thạch và người con của ông là Tưởng Kinh Quốc và sau đó là ông Lý Đăng Huy) đã có những sự tiếp xúc không chính thức.

Một trong những kết quả của những sự tiếp xúc không chính thức này là sự đồng thuận năm 1992. Qua sự đồng thuận này cả hai bên đều nhìn nhận nguyên tắc “chỉ có một nước Trung Hoa”. Về định nghĩa thế nào là “chỉ có một nước Trung Hoa” thì Bắc Kinh và Đài Bắc, mỗi bên hiểu một cách. Sở dĩ người ta đạt được sự dồng thuận này là vì Quốc Dân Đảng, đảng nắm độc quyền một thời ở Đài Loan, chủ trương và mơ ước sẽ trở về Lục Địa và lúc đó Đài Loan dĩ nhiên sẽ là một phần lãnh thổ của Trung Quốc.

Nhưng thời thế xoay vần, tiến trình dân chủ nẩy nở, ông Trần Thủy Biển được bầu lên làm Tổng Thống thay ông Lý Đăng Huy và từ đó cuộc đối thoại bị ngưng hẳn. Tình trạng căn thẳng bắt đầu vì cả ông Trần Thủy Biển và đảng của ông không dấu diếm chủ trương của họ muốn Đài Loan trở thành một đảo quốc độc lập, điều mà nhà cầm quyền Bắc Kinh không thể nào tha thứ hay chấp nhận đươc. Bắc Kinh đưa ra đề nghị “một quốc gia, hai thể chế” như đã từng được áp dụng trong trường hợp Hồng Kông trở về thuộc lãnh thổ Trung Quốc năm 1997.

Hỏi: Hàng năm nhà cầm quyền Bắc Kinh vẫn tổ chức những cuộc thao diễn quân sự tại vùng biển đối diện với Đài Loan và lập trường chính thức của Bắc Kinh luôn luôn vẫn là không chấp nhận Đài Loan trở thành độc lập và sẽ không ngần ngại dùng đến vũ lực để thống nhất đất nước, như vậy với khuynh hướng của ông Trần Thủy Biển muốn tiến tới độc lập thì làm gì có khởi điểm nào để đối thoại ?

Đáp: Thưa, thực ra, gần đây sau khi đã đắc cử Tổng Thống lần thứ hai, tuy không từ bỏ lập trường căn bản, ông Trần Thủy Biển đã dịu giọng hơn trước. Trong bài diễn văn ngày Song Thập, ông có vẻ ám chỉ là ông Hồ Cẩm Đào là người có khuynh hướng ôn hòa, nay đã nắm trọn quyền trong tay (sau khi ông Giang Trạch Dân không còn làm Chủ Tịch Quân Ủy Hội nữa) thì rất có thể một cuộc đối thoại mới có thể đem lại kết quả tốt đẹp. Do đó ông mới đề nghị nối lại cuộc đối thoại trên căn bản khai triển sự đồng thuận năm 1992, lấy đó làm khởi điểm để tiến tới những biện pháp gây niềm tin và trao đổi ý kiến giữa hai bên. Hỏi: Thưa ông, thế Bắc Kinh phản ứng ra sao đối với đề nghị của ông Trần Thủy Biển ?

Đáp: Từ trước tới nay, không mấy khi nhà cầm quyền Bắc Kinh chính thức trả lời Đài Loan, tuy nhiên nhật báo China Daily, do nhà nước kiểm soát, có gián tiếp trả lời thay nhà cầm quyền, nói rằng “ đề nghị của Đài Loan không thành thực và mơ hồ quá, do đó không đáng để ý”

Hỏi: Trung Quốc lúc này tuy đang trên đà phát triển mạnh về kinh tế, nhưng cũng có nhiều vấn đề lớn cần phải giải quyết ưu tiên, phải chăng với thái độ ôn hòa mới của Đài Loan, Bắc Kinh cũng sẽ nhân dịp này chấp nhận một tình trạng tạm thời ?

Đáp: Về phương diện này, người ta ghi nhận lời tuyên bố của Bộ Ngoại Giao Mỹ, hoan nghênh đề nghị của ông Trần Thủy Biển và xác quyết lại lập trường của Hoa Kỳ là chống đối mọi mưu toan làm thay đổi tình trạng hiện tại. Đồng thời người ta cũng ghi nhận thêm là mấy ngày gần đây, Tổng Thống Mỹ, ông George W. Bush, cũng đã có dịp điện đàm với Chủ Tịch Hồ Cẩm Đào về tình hình chung ở trong vùng.

Nếu lúc này Bắc Kinh có phản ứng đầu tiên, từ chối đề nghị cụ thể của ông Trần Thủy Biển, thì rồi đây cũng có thể có những cuộc tiếp xúc không chính thức giữa hai bên với sự thúc đẩy của Hoa Kỳ, nhưng vì vấn đề quá phức tạp, không ai có thể chờ đợi một giải pháp dễ dàng cho tình trạng khúc mắc này giữa hai bên bờ eo biển Đài Loan.

Nhận xét

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được xem xét trước khi đưa lên trang web, phù hợp với Nguyên tắc sử dụng của RFA. Ý kiến của Bạn sẽ không xuất hiện ngay lập tức. RFA không chịu trách nhiệm về nội dung các ý kiến. Hãy vui lòng tôn trọng các quan điểm khác biệt cũng như căn cứ vào các dữ kiện của vấn đề.

COMMENTS

Xem toàn trang