Dự án sản xuất dầu Bio-diesel từ mỡ cá tra, cá basa


2006.10.19
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Nam Nguyên, phóng viên đài RFA

Dầu Diesel sinh học, tức Biodiesel, chiết xuất từ mỡ cá Basa đang được một số nông dân sử dụng cho máy xay lúa, hoặc động cơ ghe máy. Hiện có hai dự án chuẩn bị vận hành ở An Giang và Cần Thơ, để tận dụng 70 ngàn tấn mỡ cá Basa bị loại bỏ mỗi năm ở vùng đồng bằng sông Cửu Long.

BiodieselOil150.jpg
Một trạm bán dầu Diesel ở Issaquah, tiểu bang Washington hôm 30-8-2005. AFP PHOTO

Nếu trở thành hiện thực, hàng chục triệu lít dầu Diesel sinh học sẽ được đưa ra thị trường vào năm 2007. Giá thành dầu diesel làm từ mỡ cá Basa rẻ hơn diesel dầu mỏ khá nhiều, tuy nhiên một số nhà khoa học tỏ ra quan ngại về ảnh hưởng sức khoẻ cộng đồng, cũng như khung pháp lý về tiêu chuẩn nhiên liệu sinh học.

Nam Nguyên phỏng vấn Phó Giáo Sư Tiến Sĩ Hồ Sơn Lâm thuộc Viện Khoa Học Vật Liệu Ứng Dụng tại TP.HCM và được ông giải đáp:

PGS-TS Hồ Sơn Lâm: Vùng đồng bằng sông Cửu Long người ta dùng mỡ cá Basa rồi ester hoá và đem ra chạy ghe xuồng.

Về nguyên lý mỡ cá cũng là một dạng triglyceride nên phải ester hoá để lấy những acid tự do ra ngoài. Sau ester hoá thì nó cũng giống như dạng dầu thực vật. Người ta đã sử dụng chạy ghe xuồng thì nói chung nó cũng giống như các loại dầu thực vật khác.

Nam Nguyên: Thưa vùng đồng bằng sông Cửu Long đã bán biodiesel mỡ cá trên thị trường, phải chăng chỉ là tự phát ?

PGS-TS Hồ Sơn Lâm: Nhà nước hiện nay chưa có một chiến lược cụ thể nào về chuyện này. Chưa có các chỉ tiêu, thí dụ biodiesel Việt Nam là gì. Ở Châu Âu hay Mỹ người ta có chỉ tiêu cụ thể nhưng ở ta thì chưa có như thế.

Đứng về mặt nguyên liệu mà nói thì có tác dụng là bớt phụ thuộc vào dầu mỏ, nhưng mà điều tôi băn khoăn và đã đưa ra khuyến cáo: chất lượng biodiesel từ mỡ cá được sản xuất như thế nào, có kiểm tra có đánh giá hay không và đặc biệt trong khí thải của nó như thế nào, đây là điều tôi quan tâm nhất.

Thứ hai là chưa có qui định phát triển nguồn nguyên liệu nào, hay là chính sách đầu tư xây dựng nhà máy, xây dựng vùng nguyên liệu v…v

Vừa rồi chúng tôi đã tổ chức hội thảo về nhiên liệu sinh học nguồn gốc Việt Nam, chính phủ sau đó đã tỏ ra quan tâm nhiều hơn về vấn đề này.

Nam Nguyên: Trên internet cho biết sắp đưa diesel sinh học từ mỡ cá basa ra thị trường kể cả thị trường TP.HCM. Sản lượng ước tính rất lớn, như vậy ông có nghĩ là vấn đề này có triển vọng thuận lợi và đem lại lợi ích cho cộng đồng hay không ?

PGS-TS Hồ Sơn Lâm: Lượng cá basa ở đồng bằng sông Cửu Long khá lớn, việc chuyển thành nhiên liệu sinh học là khả thi. Điều này tuy là tự phát nhưng một số doanh nghiệp đã sử dụng.

Đứng về mặt nguyên liệu mà nói thì có tác dụng là bớt phụ thuộc vào dầu mỏ, nhưng mà điều tôi băn khoăn và đã đưa ra khuyến cáo: chất lượng biodiesel từ mỡ cá được sản xuất như thế nào, có kiểm tra có đánh giá hay không và đặc biệt trong khí thải của nó như thế nào, đây là điều tôi quan tâm nhất.

Bởi vì các loại mỡ động vật lúc cháy thường thì hàm lượng Nitơ tạo nên các hợp chất Nitơ NOO, NOx … Đó là những tác nhân gây ung thư, nếu như không được xử lý tốt loại bỏ những hợp chất đó ra mà đem đốt lên trong động cơ diesel, vô hình chung làm tăng lượng NOx trong không khí và người sử dụng cái đó sau một thời gian lâu dài sẽ mắc bệnh.

Điều tôi băn khoăn nhất là như vậy, muốn giải toả việc này thì phải có một qui trình đánh giá dầu biodiesel đó như thế nào, xem thử khí thải của nó ra sao, có đạt tiêu chuẩn hay không. Nếu không thì phải làm mọi cách để đạt chuẩn như các nước khác đã làm.

Nam Nguyên: Thưa ông như vậy hiện giờ chưa có khung pháp lý và chưa có lộ trình để có thể thương mại hoá ?

PGS-TS Hồ Sơn Lâm: Rất tiếc đúng là như vậy. Thí dụ Nhà nước bảo trong 5 năm nữa sẽ sử dụng 5% biodiesel trong dầu diesel, thì trong 5 năm đó người ta sẽ đầu tư vào xây dựng nhà máy, xây dựng vùng nguyên liệu, đầu tư vào tạo các điểu kiện về bộ tiêu chuẩn.

Rồi đúng 5 năm sau bắt đầu làm là tốt. Thí dụ như châu Âu nghiên cứu rất lâu mãi tới 1/1/2005 mới quyết định pha 5% biodiesel trong dầu diesel. Việt Nam thì trong thời gian tới chắc chắn sẽ phải làm như vậy, lộ trình thì tôi không được rõ lắm.

Nam Nguyên: Thưa ông, ở vùng đồng bằng sông Cửu Long, người ta cũng pha biodiesel mỡ cá vào diesel theo tỷ lệ 5% và thậm chí 50% ?

PGS-TS Hồ Sơn Lâm: Chúng tôi đã thử nghiệm với dầu thực vật thì cũng có thể pha lên tới 45 hoặc 50% , máy vẫn nổ bình thường. Nhưng hậu quả lâu dài của động cơ như thế nào thì cũng chưa được nghiên cứu cho kỹ.

Bởi vì ở Việt Nam những công trình nghiên cứu như thế có rất ít tiền, điều kiện nghiên cứu rất khó. Cho nên chúng tôi chỉ dừng lại ở mức 20% như bên Mỹ. Rất nhiều công trình công bố ở mức đó là không làm hỏng máy hóc.

Tôi mới chỉ thử tới mức 25%, 30% máy móc vẫn bình thường, chứ ở mức 50% thì thực sự chưa thử qua. Tôi nghĩ máy sẽ vẫn nổ nhưng hậu quả lâu dài thì chưa đánh giá được.

Nam Nguyên: Ông có thông tin về giá thành sản xuất biodiesel từ mỡ cá, có ích lợi không?

PGS-TS Hồ Sơn Lâm: Chỉ tính riêng chuyện mỡ cá basa cho đến nay là vứt đi. Tất nhiên ở các nước tiên tiến người ta sẽ làm cách khác, cũng như tôi từng khuyến cáo là không nên dùng mỡ cá để làm biodiesel, bởi vì nó có hàm lượng vitamin rất nhiều, dùng nó để sản xuất ra vitamin cho đồng bào nghèo tôi nghĩ có giá trị nhiều lần so với biodiesel.

Thế nhưng cái này thuộc về quyền của người ta, người ta cứ làm vì thấy lợi trước mắt. Tôi nghĩ là với một trữ lượng basa lớn tạo ra một sản phẩm thì cũng là việc làm tốt thôi, nhưng như tôi đã nói chất lượng của nó phải được nghiên cứu kỹ lưỡng hơn, còn về mặt nhiên liệu thì nói chung là sử dụng được.

Nam Nguyên: Xin cảm ơn PGS-TS Hồ Sơn Lâm về các thông tin ông dành cho đài chúng tôi.

Thông tin trên mạng:

- Wikipedia - Diesel sinh học

- Thẩm định công nghệ sản xuất dầu Bio-diesel từ mỡ cá tra, cá basa

- National Biodiesel Board

- Make your own biodiesel

Nhận xét

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được xem xét trước khi đưa lên trang web, phù hợp với Nguyên tắc sử dụng của RFA. Ý kiến của Bạn sẽ không xuất hiện ngay lập tức. RFA không chịu trách nhiệm về nội dung các ý kiến. Hãy vui lòng tôn trọng các quan điểm khác biệt cũng như căn cứ vào các dữ kiện của vấn đề.

Xem toàn trang