Thành lập tân chính phủ liên hiệp ở Do Thái

Một trong những sự kiện đang được thế giới chú ý đến là cuộc thảo luận thành lập tân chính phủ liên hiệp ở Do Thái giữa lực lượng bảo thủ của Cựu Thủ Tướng Benjamin Netanyahu và thành phần cấp tiến do bà Ngoại Trưởng Tzipi Livni lãnh đạo.
Nguyễn Khanh, Biên tập viên RFA
2009-02-23
Email
Ý kiến của Bạn
Share
In trang này
Bà Ngoại Trưởng Tzipi Livni và Cựu Thủ Tướng Benjamin Netanyahu
Bà Ngoại Trưởng Tzipi Livni và Cựu Thủ Tướng Benjamin Netanyahu
Photo courtesy Wikipedia

Kết quả bầu cử không đảng nào chiếm được đa số quá bán

Tất cả những nỗ lực đều đang được dồn cho công tác thành lập một chính phủ liên hiệp, để tránh những khó khăn chính trị nội bộ và để đáp ứng mong muốn của đồng minh Hoa Kỳ, trong tiến trình nhằm đem lại hoà bình cho Trung Đông mà Tân Tổng Thống Mỹ Barack Obama đã nói đến. Đó là những gì đang diễn ra ở Jerusalem, sau khi cuộc tổng tuyển cử kết thúc với kết quả không đảng nào chiếm được đa số quá bán để tự  thành lập nội các.

Kết quả cuộc bầu cử hôm mùng 10 tháng này cho thấy đảng Kadima -tức đảng Tiến Lên- do bà Ngoại Trưởng Tzipi Livni lãnh đạo chiếm được 28 trong số 120 ghế đại biểu Quốc Hội được bầu chọn, Đảng Likuk -tức đảng Thống Nhất- của Cựu Thủ Tướng nổi tiếng bảo thủ Benjamin Netanyahu được 27 ghế.

Kết quả cuộc bầu cử hôm mùng 10 tháng này cho thấy đảng Kadima -tức đảng Tiến Lên- do Bà Ngoại Trưởng Tzipi Livni lãnh đạo chiếm được 28 trong số 120 ghế đại biểu Quốc Hội được bầu chọn, Đảng Likuk -tức đảng Thống Nhất- của Cựu Thủ Tướng nổi tiếng bảo thủ Benjamin Netanyahu được 27 ghế.

Tuy nhiên vì ông Netanyahu được sự ủng hộ rộng rãi của các vị dân cử khác nên dù thua ghế đại biểu nhưng ông vẫn được Tổng Thống Shimon Peres chọn để thành lập chính phủ. Cũng trên nguyên tắc, với sự hậu thuẫn của một số đảng nhỏ theo chủ trương cực đoan, ông Netanyahu có đủ điều kiện để dựng tân nội các, nhưng một nội các như vậy sẽ tạo nhiều khó khăn cho chính ông ở cả hai mặt đối nội và đối ngoại.

Vì thế, vị Thủ Tướng tương lai của Do Thái phải đi tìm sự hậu thuẫn của những đảng lớn, và đó là điều ông đang làm và chưa đạt được kết quả.

Nói với báo chí ngay sau khi cuộc thảo luận đầu tiên kết thúc, Bà Livni nói “vẫn còn nhiều bất đồng chưa thể giải quyết” và nhưng phụ tá cao cấp của Bà tiết lộ thêm “hai bên chưa tìm được con đường đi đến đồng thuận” trong nhiều vấn đề, từ chia sẻ quyền hành cho đến đường lối hoạt động và chính sách đối với Palestine, cũng như cuộc đàm phán đang dở dang giữa hai chính phủ Do Thái và Palestine.

Cuộc đàm phán này thành hình với sự ủng hộ của cộng đồng thế giới, và bản lộ trình đi đến hoà bình do Hoa Kỳ, Nga, EU và Liên Hiệp Quốc đồng soạn thảo cho thấy một nước` Palestine sẽ thành hình. Đây là điều các đảng phái lớn của Do Thái đều ủng hộ, nhưng khác biệt ở nhiều điểm, chẳng hạn như diện tích của Palestine, và thánh địa Jerusalem sẽ được chia thế nào cho quốc gia sẽ thành hình trong tương ali.

Bà Livni nói “vẫn còn nhiều bất đồng chưa thể giải quyết” và nhưng phụ tá cao cấp của Bà tiết lộ thêm “hai bên chưa tìm được con đường đi đến đồng thuận” trong nhiều vấn đề, từ chia sẻ quyền hành cho đến đường lối hoạt động và chính sách đối với Palestine

Vẫn còn nhiều bất đồng chưa thể giải quyết

Tin từ Jerusalam cho hay ông Netanyahu muốn Bà Livni giữ vai trò điều khiển ngành ngoại giao trong tân chính quyền như bà đang làm hiện giờ, trong lúc bà ngoại trưởng đưa ý kiến mỗi người sẽ thay phiên nhau nắm chức thủ tướng trong vòng hai năm. Ông Netanyahu bác bỏ ngay đề nghị của đối thủ chính trị, và cuộc họp kết thúc với lời hứa sẽ gặp nhau lại để bàn thảo tiếp.

Không chỉ gặp khó khăn với Đảng Tiến Lên, vị thủ tướng tương lai của Do Thái còn gặp sự chống đối mạnh mẽ đến từ một đối thủ chính trị khác là ông Ehud Barak, hiện đang nắm chức Tổng Trưởng Quốc Phòng và là Chủ Tịch Đảng Lao Động, một đảng chính trị chủ trương ôn hoà, đi ngược hẳn với đường lối cứng rắn của ông Netanyahu. Cách đây chừng 2 tiếng đồng hồ, ông Barak cho hay đã từ chối lời mời đứng chung trong chính phủ liên hiệp, và sẽ “đóng vai trò đối lập” ở nghị trường.

Trước những khó khăn chính trị đang xảy ra, ông Netanyahu cho hay “sẽ không bỏ mục tiêu đã đặt ra”, tiếp tục nỗ lực “để thành lập một chính phủ liên hiệp, thể hiện tình đoàn kết quốc gia”. Ông cũng kêu gọi các chính trị gia nên cân nhắc lại những quyết định nói rằng Do Thái “đang ở thời điểm đầy những thử thách”, phải đối phó với hai lực lượng khủng bố Hamas và Hezbollah, đồng thời hiểm hoạ Iran chế tạo được võ khí hạt nhân vẫn tiếp tục đe doạ an ninh lãnh thổ của đất nước.

Ông Netanyahu cho hay “sẽ không bỏ mục tiêu đã đặt ra”, tiếp tục nỗ lực “để thành lập một chính phủ liên hiệp, thể hiện tình đoàn kết quốc gia”. Ông cũng kêu gọi các chính trị gia nên cân nhắc lại những quyết định nói rằng Do Thái “đang ở thời điểm đầy những thử thách”

Giới quan sát cho rằng những phát biểu của ông Netanyahu chứng tỏ chính ông cũng biết sự cần thiết phải có một chính phủ liên hiệp, quy tụ những khuôn mặt chính trị đã góp phần điều khiển chính trường Do Thái trong nhiều năm qua. Giáo Sư Abraham Diskin, một chuyên gia của Do Thái tin bằng mọi cách, ông Netanyahu sẽ tiếp tục thảo luận với hai đảng Tiến Lên và đảng Lao Động.

Trong khi đó, Cựu Bộ Trưởng Thông Tin Mustafa Barghouti của Palestine đưa ra cái nhìn không mấy lạc quan, cho rằng sự xuất hiện trở lại của một nhân vật nổi tiếng bảo thủ cực đoan như ông Netanyahu chính là “vật cản trở cho mọi nỗ lực đi tìm hoà bình”.

Đương nhiên, thế giới cũng thắc mắc không biết nhân vật nổi tiếng bảo thủ này sẽ làm việc thế nào với tân chính quyền Mỹ, đặc biệt với chính sách hoà hoãn hơn với Iran cũng như với các nước Hồi Giáo Trung Đông mà Tổng Thống Barack Obama đã đưa ra? Ngay lúc này, câu trả lời nghe được tại Washington là Bộ Ngoại Giao Mỹ nói Hoa Kỳ sẵn sàng làm việc với tân chính phủ Do Thái.

Và tại Jerusalem, ông Netanyahu cũng đưa ra phát biểu tương tự, cho biết ông sẵn sàng làm việc với Tổng Thống Hoa Kỳ để đạt mục tiêu chung là hoà bình Trung Đông.

Xem toàn trang