Thấy gì qua vụ Tổng giám mục Ba Lan làm việc cho mật vụ Cộng sản?

2007-01-10
Email
Ý kiến của Bạn
Share
In trang này

Thy Nga, phóng viên đài RFA

Một biến cố đang được nói đến là trường hợp một vị Tổng Giám Mục của Giáo Hội Công Giáo Ba Lan vừa từ chức, sau khi có bằng chứng xác nhận từng làm việc cho mật vụ cộng sản lúc quốc gia Ðông Âu này còn bị điều khiển bởi chế độ cộng sản. Thy Nga của Ban Việt Ngữ chúng tôi có bài nói về vấn đề này như sau.

StanislawWielgul150.jpg
Ðức Tổng Giám Mục Stanislaw Wielgul tại Vương Cung Thánh Đường ở Warsaw hôm 7-1-2007. AFP PHOTO

Câu chuyện bắt đầu vào sáng ngày Chủ Nhật vừa rồi. Vương Cung Thánh Ðường Vác-sa-va chật cứng người tham dự lễ nhậm chức của Ðức Tổng Giám Mục Stanislaw Wielgul, người mới được Ðức Giáo Hoàng Bêniđictô chọn để cai quản Tổng Giáo Phận Thủ Ðô Ba Lan.

Trong số khách mời danh dự cho buổi lễ long trọng này, có cả Tổng Thống Lech Kaczynski và nhiều vị bộ trưởng trong chính phủ.

Buổi lễ bắt đầu. Vị Tân Tổng Giám Mục tiến vào nhà thờ giữa tiếng hoan hô của mọi người. Hôm nay là ngày trọng đại đối với Ngài, và trong hàng giáo dân, người ta thầm bảo nhau sớm muộn gì Ngài cũng được Ðức Thánh Cha phong Hồng Y vì Vác-sa-va là một tổng giáo phận rất quan trọng không chỉ cho Ba Lan hay Ðông Âu, mà có thể nói là thành trì tôn giáo tiêu biểu cho cả Châu Âu.

Vị Tân Tổng Giám Mục tiến vào địa điểm dành riêng cho Ngài. Tại đây và trước sự ngạc nhiên của mọi người, Ðức Tổng Giám Mục Wielgul loan báo không thể nhận trách nhiệm được trao phó.

Sau đó, Ngài đọc lá thư Ngài viết gửi cho Ðức Thánh Cha. Ðọc xong, Ngài phát biểu rằng Tòa Thánh Vatican đã đồng ý cho Ngài từ nhiệm.

Chỉ điểm viên của mật vụ Cộng sản

Sự thật, chuyện Ðức Giám Mục Stanislaw Wielgus bùng nổ từ giữa tháng 12 năm ngoái, sau ngày Tòa Thánh quyết định đưa Ngài từ thành phố Plock về cai quản Tổng Giáo Phận Warsaw.

Tờ tuần báo Gazeta Polska xuất bản ở thủ đô Ba Lan là tờ đầu tiên cho đăng bài viết cáo buộc Ngài từng làm việc với bọn mật vụ, lúc quốc gia đang bị cai trị bởi chế độ cộng sản.

Thoạt đầu Ngài lên tiếng bác bỏ tất cả những lời tố cáo, nhưng sau khi Ủy Ban Ðiều Tra do Giáo Hội Ba Lan thành lập tuyên bố tìm thấy được bằng chứng xác nhận Ngài từng làm việc với kẻ ác, lúc đó Ngài mới thú nhận rằng hồi 1978 đã từng ký một tờ cam kết sẽ hợp tác với chúng, và theo lời Ngài trình bày thì cam kết này chỉ để đánh đổi lấy giấy phép rời Ba Lan sang Tây Ðức du học, chứ trước sau, Ngài không hề tố cáo, điềm chỉ ai cả.

Chỉ một ngày sau khi Ðức Tổng Giám Mục Wielgus từ chức, Giáo Hội Công Giáo Ba Lan lại phải đương đầu với một thử thách nữa, khi Ðức Ông Janusz Bielanski, Chánh Sở Nhà Thờ Chính Tòa địa phận Krakow nộp đơn xin từ chức sau khi cũng bị phanh phui từng làm việc với mật vụ cộng sản.

Trong số những bằng chứng được giới truyền thông đưa ra, gồm cả bằng chứng Ðức Ông Bielanski cung cấp cho mật vụ Ba Lan biết tên những giáo dân xin lễ cầu an cho đất nước.

Vấn đề được coi trọng hơn nữa vì Tổng Giáo Phận Krakow là nơi Ðức Giáo Hoàng Gioan Phao Lồ Ðệ Nhị mà mọi người kính trọng từng làm việc, và Ngài cũng chính là người được cả thế giới ca ngợi là góp phần rất lớn trong việc làm sụp đổ chế độ cộng sản vô thần.

Phản ứng của Vatican

Trước các biến cố liên quan giữa chính trị và tôn giáo mới xảy ra, Linh Mục Lombardi, người phát ngôn của Tòa Thánh Vatican một mặt hoan nghênh quyết định từ chức của Ðức Tổng Giám Mục Wielgus vì “hành động Ngài làm trong những năm quá khứ dưới chế độ cộng sản Ba Lan đã gây phương hại trầm trọng cho thẩm quyền của Ngài đối với các tín hữu và với xã hội”; mặt khác cũng cảnh báo rằng “đây không phải là trường hợp đầu tiên và có lẽ cũng không phải là trường hợp sau cùng, khi các nhân vật của Giáo Hội Ba Lan bị tấn công bằng những tài liệu lấy được từ các cơ quan an ninh chế độ cũ”.

Quan điểm của Tòa Thánh Vatican được Linh Mục Ðức Anh, Giám Ðốc Ban Việt Ngữ Radio Vaticano tóm lược với chúng tôi như sau:

Linh mục Đức Anh: “Rất nguy hiểm nếu bây giờ ở Ba Lan người ta chỉ dựa theo các tài liệu trong văn khố của Cộng sản để hạ những người khác. Dĩ nhiên là có những người thật sự có tội, nhưng mà các viên chức cộng sản thì trước giờ chúng ta thường hay nói là họ không thành thật, biết đâu họ “làm láo nhưng báo cáo hay?”.

Những điều họ viết có đúng sự thật 100% không?. Chính vì vậy hồi tháng 5 năm ngoái khi đến thăm Ba Lan, Ðức Giáo Hoàng Bênêđictô có cảnh giác, Ngài bảo rằng ai có tội thì phải nhìn nhận, và đó là lập trường của Giáo Hội. Ngay Cha Lombardi cũng nói là Giáo Hội không sợ sự thật, ai có lỗi thì Giáo Hội yêu cầu người đó nhìn nhận cái lỗi của mình.”

Linh Mục Grzegorz Kalwarczyk, một thành viên trong Ủy Ban Ðiều Tra do Giáo Hội Công Giáo Ba Lan thành lập thì đưa ra nhận định cho rằng khi xét đoán về các giáo sĩ, tu sĩ từng cộng tác với chế độ cộng sản, người ta có thể quên mất bối cảnh xã hội vào lúc đó.

Linh Mục Kalwarcyzk nói thêm rằng “chế độ cộng sản là một chế độ tàn bạo, không có lòng thương xót”, vì vậy dù việc các giáo sĩ, tu sĩ Công Giáo hợp tác với cộng sản là “điều đáng chê trách”, nhưng “vẫn có thể hiểu được vì tính nham hiểm và tàn ác của chế độ cộng sản”.

Ðể giúp Giáo Hội vượt qua cuộc khủng hoảng hiện nay, Linh Mục Kalwarcyzk kêu gọi “những giáo sĩ nào từng làm việc với cộng sản nên công khai hóa hành động của mình” trước khi bị báo chí phanh phui. Linh Mục Kalwarcyzk tin rằng “sự can đảm và thành thật sẽ được người dân quý trọng và tha thứ”.

Có thể xảy ra ở Việt Nam?

Liệu chuyện mới xảy ra ở Ba Lan có là chuyện sẽ xảy đến cho Giáo Hội Công Giáo Việt Nam hay không??? Trước hết theo Linh Mục Ðức Anh:

Linh mục Đức Anh: “Chắc chắn rồi. Các giáo hội ở Ðông Âu cũng giống như giáo hội ở Việt Nam theo nghĩa là một người khi xin đi du học, xin vào chủng viện thì chuyện “yêu cầu cộng tác” xảy ra.

Hỏi chuyện một số người đi du học, nhất là những người đi du học đạo, thì họ nói trước khi đi bao giờ cũng có chuyện “quý vị đi ra ngoài nhớ giúp chúng tôi chuyện này chuyện khác”.

Ngay ở Roma này cũng thế, những người đến xin visa về Việt Nam thường được bên sứ quán hỏi “thế có biết gì về ông cha này, bà sơ nọ hay không”. Chính sách của họ là họ tìm hiểu tin tức, nhưng sau đó họ báo cáo như thế nào thì mình đâu có biết.”

Một tu sĩ Việt Nam mà chúng tôi xin được dấu tên trả lời với Ðài Châu Á Tự Do như sau:

“Mọi giáo hội sống dưới chế độ cộng sản đều có thể rơi vào trường hợp như Ba Lan. Bất cứ Giáo Hội nào sống dưới chế độ độc tài đều như vậy, chứ không phải chỉ chế độ cộng sản.

Riêng chế độ cộng sản thì họ cố ý đánh phá giáo hội, bằng cách gài người này, gài người khác, chuyện đó thì ai chẳng biết. Ở Việt Nam mình cũng đã biết rồi, ở đâu thì cũng như vậy thôi. Họ bắt phải làm việc, phải báo cáo, đó là một thực tại, mình không dự đoán, mà đó là một thực tại.”

Nam tu sĩ xin được dấu tên này nói tiếp:

“Trong hàng ngũ đó có cả giáo dân nữa. Sau 1975, có biết bao nhiêu chuyện xảy ra, chính ông từ nhà thờ là người của nhà nước và phục vụ Giáo Hội mấy chục năm trời rồi. Ðó là một thực tại, chúng ta sống trong xã hội và chúng ta phải chấp nhận điều đó.”

Tu sĩ này cũng nói với chúng tôi là theo quan điểm riêng của ông, mọi người phải cảnh tỉnh, theo đúng với điều thường được nói là sống với Chúa và trung thành với Giáo Hội. Còn nếu lỡ để xảy ra chuyện không may như vừa xảy ra ở Ba Lan thì lúc đó, chính chúng ta phải nhận phần thiệt thòi.

Ý kiến (0)
Share
Xem toàn trang