Quan điểm Truyền thông Quốc tế (ngày 25-2-2005)

2005-02-27
Email
Ý kiến của Bạn
Share
In trang này

Nguyễn Khanh, phóng viên đài RFA

Chuyến công du Âu Châu của Tổng Thống Mỹ George W. Bush, bản tuyên bố chung về hợp tác và an ninh mới được ký kết giữa Hoa Kỳ và Nhật Bản là những đề tài được giới truyền thông nước ngoài đặc biệt chú ý đến. Như thường lệ, chúng tôi xin ghi nhận để gửi đến quý thính giả trong khuôn khổ Tạp Chí Truyền Thông Quốc Tế hàng tuần.

Chuyến công du Âu Châu của Tổng thống Bush

Tổng Thống Hoa Kỳ George W. Bush đã thực hiện chuyến đi Châu Âu kéo dài 5 ngày của ông để cải thiện quan hệ với các nước bạn, sau những khó khăn xảy ra kể từ ngày ông Bush quyết định đưa quân đánh Iraq, bất chấp sự không đồng thuận của Liên Hiệp Quốc.

Trong chuyến đi để dựng lại một kỷ nguyên quan hệ mới như lời ông Bush tuyên bố trước khi rời Washington, nhà lãnh đạo nước Mỹ đã gặp các vị nguyên thủ của NATO, và đặc biệt nhất là 3 vị nguyên thủ Pháp, Ðức, và Nga, những quốc gia trước đây từng chống đối cuộc chiến Iraq mạnh mẽ nhất.

“Trễ còn hơn không”

Mặc dù không nói ra, nhưng đương kim Tổng Thống Mỹ nhận rõ và bắt đầu cho thực hiện kế hoạch giữ vững quan hệ tốt với những nước đồng minh như thân phụ ông là Cựu Tổng Thống George Bush đã làm trước đây.

Hầu hết báo chí Hoa Kỳ và Châu Âu đều lên tiếng hoan nghênh quyết định hòa giải mà Tổng Thống Mỹ cho thực hiện. Tờ Boston Globe viết rằng việc làm của Tổng Thống Bush có trễ nhưng còn hơn không.

“Tổng Thống Bush đã nhận thức thấy sự cần thiết phải xây dựng lại quan hệ ngang qua Ðại Tây Dương mà trong nhiệm kỳ đầu ông không coi trọng. Mặc dù không nói ra, nhưng đương kim Tổng Thống Mỹ nhận rõ và bắt đầu cho thực hiện kế hoạch giữ vững quan hệ tốt với những nước đồng minh như thân phụ ông là Cựu Tổng Thống George Bush đã làm trước đây.”

Cùng một ý tưởng, tờ The Los Angeles Times ca ngợi người đang điều khiển Nhà Trắng đã can đảm bỏ hẳn điều mà báo này gọi là "ý tưởng chia để trị" mà Tổng Thống Bush từng áp dụng đối với Châu Âu, để mở một kỷ nguyên quan hệ mới, qua lời tuyên bố được đưa ra ở Brusells là không một thế lực nào có thể chia rẽ Hoa Kỳ và Châu Âu.

Hồ sơ Iran

Cũng trong bài bình luận, tờ báo còn viết rằng hai phía đang chia sẻ những mối lo chung, từ khủng bố Hồi Giáo cho đến võ khí hạt nhân đe dọa hòa bình, và không thể đơn phương giải quyết những mối lo này được.

Iran chính là một trong những vấn đề đòi hỏi quan hệ ngang qua Ðại Tây Dương phải tốt đẹp hơn. Chính Quyền Bush nói muốn giải quyết chuyện Iran bằng đường lối ngoại giao hơn là bằng giải pháp quân sự.

Tại Luân Ðôn, bài bình luận được phổ biến trên tờ The Daily Telegraph kêu gọi Washington và các quốc gia Tây Âu phải đoàn kết với nhau để giải quyết vấn đề Iran, buộc quốc gia ở vùng Trung Ðông này đình chỉ chương trình hạt nhân. Bài bình luận có đoạn viết như sau:

“Iran chính là một trong những vấn đề đòi hỏi quan hệ ngang qua Ðại Tây Dương phải tốt đẹp hơn. Chính Quyền Bush nói muốn giải quyết chuyện Iran bằng đường lối ngoại giao hơn là bằng giải pháp quân sự.

Nếu thật tình muốn như thế, Washington phải nhiệt tình ủng hộ ý định đứng ra làm trung gian hòa giải của Ðức, Pháp và Anh, hoặc tự Washington phải nói chuyện trực tiếp với Iran. Hiện giờ, ngoài mặt thì Hoa Kỳ ủng hộ ba nước đồng minh quan trọng nhất ở Châu Âu, nhưng bên trong lại ngấm ngầm không ủng hộ các nỗ lực mà những quôc gia bạn đang làm. Hành động đó của Hoa Kỳ chỉ có lợi cho Iran mà thôi.

Ông Bush hoàn toàn đúng khi nói rằng bạo quyền và khủng bố đang đe dọa cả 2 bên bờ Ðại Tây Dương. Cơ hội hợp tác ở Iraq và tìm hòa bình cho Isreal-Palestine đã cải thiện. Ðã đến lúc phải hợp tác chặt chẽ hơn nữa để giải quyết vấn đề Iran, một quốc gia ủng hộ khủng bố và có thể sẽ là một cường quốc hạt nhân, đe dọa mục tiêu xây dựng hòa bình ở Trung Ðông mà Hoa Kỳ và Tây Phương đang theo đuổi.”

Bãi bỏ cấm vận võ khí với Trung Quốc

Cũng nhân chuyến đi Châu Âu của Tổng Thống Hoa Kỳ, tờ The Wall Street Journal cho đăng tải bài bình luận của dân biểu Henry Hyde, Chủ Tịch Ủy Ban Quan Hệ Quốc Tế Hạ Viện Mỹ, kêu gọi EU đừng bãi bỏ cấm vận võ khí với Trung Quốc.

Trong bài bình luận, Dân Biểu Hyde viết rằng 15 năm sau ngày biến cố Thiên An Môn xảy ra, người dân Hoa Lục được hưởng thêm quyền về kinh tế, nhưng tự do cá nhân vẫn bị giới hạn và nằm trong tầm kiểm soát của Ðảng Cộng Sản Trung quốc. Theo Dân Biểu Hyde, việc EU bán võ khí cho Trung Quốc sẽ giúp cho giới lãnh đạo Bắc Kinh cơ hội để tuyên truyền và là cú đấm vào phong trào đòi dân chủ ở Hoa Lục.

Ðiều đáng ngại hơn nữa là chính sách an ninh của EU đi ngược với quyền lợi về an ninh mà Hoa Kỳ đang có ở Châu Á. Chính sách an ninh mà Hoa Kỳ thể hiện ở Châu Á từ sau thế chiến thứ Hai là chính sách nhằm đảm bảo ổn định và thịnh vượng cho khu vực.

Bài bình luận viết tiếp: “Ðiều đáng ngại hơn nữa là chính sách an ninh của EU đi ngược với quyền lợi về an ninh mà Hoa Kỳ đang có ở Châu Á. Chính sách an ninh mà Hoa Kỳ thể hiện ở Châu Á từ sau thế chiến thứ Hai là chính sách nhằm đảm bảo ổn định và thịnh vượng cho khu vực.

Ngày nay, những nhà hoạch định sách lược quân sự Mỹ phải đối đầu với sự bành trướng về quân sự của Trung Quốc, trong đó có cả việc Bắc Kinh đặt khoảng 500 phi đạn tầm ngắn ở bên kia eo biển Ðài Loan, và những phi đạn liên lục địa có thể bắn đến bờ biển của nước Mỹ. Kỹ thuật chế tạo võ khí mà EU sẽ cung cấp cho Trung Quốc không chỉ khiến cho tình hình trở nên phức tạp hơn, mà còn tạo thêm vững mạnh cho Bắc Kinh và tạo thêm nguy hiểm cho khu vực.

Hành động của EU cũng có thể khiến Bắc Kinh thêm tin tưởng có thể dùng võ lực để giải quyết vấn đề Ðài Loan, cũng như để trực diện đối đầu với nền an ninh Hoa Kỳ đã xây dựng được ở Châu Á.

Ðây là lúc tiếng nói của những người dân Châu Âu phải được lắng nghe và được đặt cao hơn những người chỉ thấy lợi nhuận khi ký giao kèo cung cấp kỹ thuật chế tạo võ khí cho Trung Quốc. Chọn lựa của EU đã quá rõ: hoặc cổ võ phát triển dân chủ ở Hoa Lục, hoặc giúp Trung Quốc xây dựng tiềm năng quân sự và đe dọa quyền lợi an ninh của nước Mỹ.

Ðiều đó khiến mọi người nhớ lại câu danh ngôn Thủ Tướng William Gladstone của Anh Quốc từng nói từ cuối thế kỷ thứ 19: chẳng bao giờ có chuyện trái về mặt đạo đức lại đúng về mặt chính trị cả.”

Vấn đề an ninh cho Ðài Loan

Thứ Bảy tuần trước, những người cầm đầu ngành ngoại giao và quốc phòng của Hoa Kỳ và Nhật Bản đã gặp nhau tại Washington, trong khuôn khổ cuộc hội đàm cấp bộ trưởng về vấn đề an ninh.

Cuộc họp kết thúc với bản tuyên bố chung trong đó có điểm ghi rằng cả hai quốc gia đều quan tâm và coi Ðài Loan là một ưu tiên về an ninh, trước khi đưa ra lời kêu gọi ủng hộ và khuyến khích giải quyết hòa bình ở eo biển Ðài Loan qua các cuộc đàm phán vì an ninh ở khu vực vừa nói là một mục tiêu chiến lược chung cho cả Hoa Kỳ lẫn Nhật Bản.

Mặc dù ngay sau đó Washington và Tokyo đều cố gắng làm nhẹ vấn đề, nói rằng hai nước chỉ đánh giá lại toàn bộ tình hình an ninh Châu Á và không muốn ám chỉ bất cứ quốc gia nào -kể cả Trung Quốc-, nhưng ngay tức khắc, báo chí ở Hoa Lục và những tờ báo thân Bắc Kinh ở Hồng Kông và Ma Cao đã mạnh mẽ lên tiếng chỉ trích, cho rằng Mỹ-Nhật muốn tạo một thế chiến lược mới nhắm thống lĩnh Châu Á, để lực lượng quân sự của Nhật Bản sẽ đóng một vai trò tích cực hơn và can thiệp vào chuyện nội bộ của Trung Quốc.

Những mâu thuẫn

Tạp Chí Truyền Thông Quốc Tế tuần này xin được kết thúc với bài viết của tờ Wen Wei Po xuất bản ở Hồng Kông, nhận định về bản thông cáo chung được Hoa Kỳ và Nhật Bản ký kết ở Washington. Bài bình luận mang nhan đề “Chúng Ta Phải Quan Tâm Ðến Những Bước Ði Mới Của Mỹ Và Nhật Nhằm Bao Vây Trung Quốc” có đoạn viết:

“Chúng ta tin rằng ý đồ đưa ra một chiến thuật nhập nhằng về các mục tiêu quốc phòng của Hoa Kỳ và Nhật Bản và kéo Ðài Loan vào trong tầm nhìn chiến lược chung của hai nước đã vi phạm nghiêm trọng chủ quyền và chuyện nội bộ của Hoa Lục.

Không một thế lực nào có thể ngăn chặn hướng đi hòa bình và quyết tâm của Trung Quốc không cho Ðài Loan tuyên bố độc lập. Khi tạo áp lực với Hoa Lục, Washington và Tokyo đã gửi một thông điệp sai lầm cho các lực lượng ủng hộ độc lập ở Ðài Bắc.

Hành động này sẽ gây bất lợi cho hòa bình và ổn định trong khu vực eo biển Ðài Loan và vùng Châu Á-Thái Bình Dương, sẽ gây thiệt hại cho quan hệ Mỹ-Hoa và quan hệ Nhật-Hoa, đe dọa trực tiếp đến quyền lợi của Hoa Kỳ và Nhật Bản.

Hồi gần đây, Hoa Kỳ và Nhật Bản liên tục cho phổ biến trên báo chí toàn cầu những lập luận về mối đe dọa quân sự của Trung Quốc. Hai nước này cùng nhau cáo buộc rằng Trung Quốc là quan tâm về an ninh lớn nhất cho Nhật và Mỹ. Lần đầu tiên, báo cáo quốc phòng mới nhất của Nhật còn đưa ra những điều giả tạo để nói rằng tình hình eo biển Ðài Loan và Trung Quốc ảnh hưởng trực tiếp đén an ninh của Nhật Bản. Tất cả các hành động và bằng chứng ngụy tạo đó chỉ nhắm vào mục tiêu cho văn kiện hợp tác quân sự giữa Hoa Kỳ và Nhật Bản chào đời.”

Bài bình luận kết thúc với lời lẽ như sau.

“Không một thế lực nào có thể ngăn chặn hướng đi hòa bình và quyết tâm của Trung Quốc không cho Ðài Loan tuyên bố độc lập. Khi tạo áp lực với Hoa Lục, Washington và Tokyo đã gửi một thông điệp sai lầm cho các lực lượng ủng hộ độc lập ở Ðài Bắc. Ðó cũng là quyết định thiếu khôn ngoan của Hoa Kỳ lẫn Nhật Bản, vì họ tự cột mình vào vấn đề Ðài Loan nếu thành phần muốn tuyên bố độc lập ở Ðài Bắc có những hành động liều lĩnh.

Trung Quốc chia sẻ với Hoa Kỳ rất nhiều quyền lợi chung trong khu vực cũng như trên toàn cầu. Trung Quốc và Hoa Kỳ cần nhau về cả kinh tế lẫn chính trị. Tương tự như thế, Trung Quốc và Nhật Bản cũng cần có nhau ở cả 2 mặt chính trị và kinh tế.

Duy trì quan hệ tốt đẹp giữa Bắc Kinh, Tokyo và Washington không chỉ có lợi cho 3 nước, mà còn có lợi cho toàn vùng và toàn thế giới. Hoa Kỳ và Nhật Bản cần phải nhận thức rằng sữ phát triển hòa bình của Trung Quốc sẽ đem lại cơ hội thuận lợi, chứ không phải là đe dọa cho cộng đồng quốc tế.”

Ý kiến (0)
Share
Xem toàn trang