Bốn trăm nghìn tấn cà phê ở Việt Nam đang bị ứ đọng?

Khoảng bốn trăm nghìn tấn cà phê ở Việt Nam có thể được giữ lại chứ không bán ra trong lúc giá hạt Robusta đang thấp, nhà nông thì trông chờ chương trình hỗ trợ để khỏi bị thiệt. Quyết định này nên được hiểu như thế nào đối với ngành kinh doanh mũi nhọn của Việt Nam bao năm qua?
Thanh Trúc, phóng viên đài RFA
2010-04-27
Email
Ý kiến của Bạn
Share
In trang này
Trái cà phê Arabica. Arabica là một loại cà phê được rất nhiều người ưa chuộng
Trái cà phê Arabica. Arabica là một loại cà phê được rất nhiều người ưa chuộng
Photo courtesy Wikipedia.

Không bán hay bán không được

Bốn trăm nghìn tấn cà phê được khuyến khích giữ lại chứ đừng bán vội  tương đương một phần ba sản lượng những vụ thu hoạch trước, vào khi chính phủ bắt đầu chương trình hỗ trợ để tránh tình trạng giá cà phê hạ xuống thêm nữa. 
Theo các nhà buôn lẻ hoặc những công ty con, số lượng từ ba đến bốn trăm nghìn tấn này được coi là nhiều so với khoảng hai trăm nghìn cùng thời điểm năm ngoái, còn  chương trình hỗ trợ giá của chính phủ thì tốt nhưng thực hiện hơi trễ.
Thế nhưng theo  ông Đoàn Triệu Nhạn, chủ tịch Hiệp Hội Trà Cà Phê Ca Cao Việt Nam , thì cần có cái nhìn tổng thể về vấn đề này:
Dự kiến của chúng tôi là năm nay sản lượng cà phê cả nước khoảng độ chín trăm nghìn tấn. Đến giờ đã bán ra ngoài khoảng năm trăm ngàn tức già nửa rồi thì còn lại khoảng bốn trăm ngàn. Con số này nhỏ hơn mọi năm. Năm trước là một triệu tấn hay một triệu  hai có.  Thành ra năm nay còn bốn trăm nghìn tấn thì cũng không nhiều lắm.

Giá cà phê xuống thấp quá nên chúng tôi có đề nghị là đừng bán theo kiểu ồ ạt khiến giá  xuống,  nghĩa là vẫn bán nhưng không theo kiểu ồ ạt để giữ giá trong mức độ có lợi cho người trồng trọt. Đó là cái chúng tôi chủ trương.
Ô.Đoàn Triệu Nhạn, CT. Hiệp Hội Trà Cà Phê

Trái cà phê chín ở một nông trại thuộc Colombia, nước sản xuất cà phê lớn thứ ba thế giới, sau Brazil và Việt nam. AFP Photo
Trái cà phê chín ở một nông trại thuộc Colombia, nước sản xuất cà phê lớn thứ ba thế giới, sau Brazil và Việt nam. AFP Photo AFP Photo
Thế nhưng trong khi đó thì giá cà phê xuống thấp quá nên chúng tôi có đề nghị là đừng bán theo kiểu ồ ạt khiến giá  xuống,  nghĩa là vẫn bán nhưng không theo kiểu ồ ạt để giữ giá trong mức độ có lợi cho người trồng trọt. Đó là cái chúng tôi chủ trương.
Được yêu cầu giải thích cặn kẻ hơn về hiện tình giá cả hạt robusta tức mặt hàng cà phê xuất khẩu chính của Việt Nam, ông Đoàn Triệu Nhạn phân tích:
Nếu mà phân tích chung tình hình toàn cầu thì phải nói rằng cung với cầu cân bằng nhau. Do đó giá cà phê là nó không thấp ngay được đâu. Cà phê  Arabica thì giá rất cao đặc biết do sự mất mùa của Columbia. Riêng Việt Nam là cà phê Robusta, trong khi Robusta thì nhiều nước lại được mùa kể cả Brazil, cả Uganda cả Indonesia... cho nên giá nó cao.
Cái mà  người tiêu dùng cần là cà phê Arabica loại tốt, 70% tiêu thụ cà phê trên thế giới là Arabica mà năm nay  lên giá là do vụ mất mùa ở Columbia.
Thế thì ở Việt Nam nếu chỗ nào có Arabica  bán cũng được giá cao, còn bán Robusta thì giá thấp. Đã có nhiều người hỏi tại sao giá Robusta lại thấp vì lẽ này lẽ khác. Cà phê Robusta không thể thấp kém được nếu chúng ta chế biến tốt. Thế nhưng tình hình hiện nay vẫn là Robusta giá thấp. Đẩy nó lên bằng cách nào?Trước mắt là không nên tung ồ ạt ra nữa.

Thì không phải chính phủ cũng không phải ông Nguyễn Tấn Dũng chỉ thị cho ngân hàng lấy tiền ra để mua đâu. Đây là nhà nước hỗ trợ cho một ít lãi suất cho một số công ty vay tiền để mua. Đấy là việc của nhà buôn chứ không phải việc của chính phủ.
Ô.Đoàn Triệu Nhạn, CT. Hiệp Hội Trà Cà Phê

Hồi tuần trước thủ tướng của Việt Nam là ông Nguyễn Tấn Dũng yêu cầu ngân hàng nhà nước xem xét một chương trình hỗ trợ giá  thu mua  hai trăm nghìn tấn cà phê trong mục đích nâng giữ giá  hạt Robusta đã trượt xuống 12% trong những năm qua. Giải thích điều này, chủ tịch Hiệp Hội Trà Cà Phê Cao Cao Đoàn Triệu Nhạn nói:
Thì không phải chính phủ cũng không phải ông Nguyễn Tấn Dũng chỉ thị cho ngân hàng lấy tiền ra để mua đâu. Đây là nhà nước hỗ trợ cho một ít lãi suất cho một số công ty vay tiền để mua. Đấy là việc của nhà buôn chứ không phải việc của chính phủ. Không phải tất cả đâu, một phần thôi, nhưng để cho họ yên tâm họ mua bán.
Số liệu trên trang mạng chính phủ tỉnh Dak Lak cho thấy giá cà phê thu mua trên thị trường nội địa tính đến hôm qua là 23.700 đồng một ký so với 25.000 hồi năm ngoái. Theo số liệu mới nhất của Bloomberg, tại London ngày hôm qua, giá hạt Robusta nhích lên hơn một phần trăm, khoảng 1.323 đô la một tấn. 

Cần có một chiến lược lâu dài

Từ điểm này ông Đoàn Triệu Nhạn dự kiến ngành cà phê  xuất khẩu Việt Nam phải  đương đầu với vấn đề cạnh tranh trong thời gian tới :

Những hạt cà phê được rang kỹ trước khi xay . Ảnh minh họa
Những hạt cà phê được rang kỹ trước khi xay . Ảnh minh họa Photo courtesy Wikipedia
Chúng tôi sẽ gặp khó khăn từ tháng Tư đến tháng  Bảy là thời kỳ thu hoạch của Indonesia và Brazil . Cả hai đếu có  cà phê để bán như vậy thì đó là cái điều khó khăn cho chúng tôi đấy.
Thế nhưng tôi  tin dù sao Việt Nam cũng là nước có lượng cà phê lớn nên có thể giữ được mức độ nào đó vị trí nào đó trên thị trường. Chúng tôi có thể tạm giữ hàng lại phần nào nhưng khách mua thì vẫn bán. Vấn đề là không bán ồ ạt và không bán với giá thấp nữa. Đấy là cái thứ nhất.

Đúng là tạm giữ không phải là một việc làm tình thế và tức thời. Nó phải là một chiến lược lâu dài. Tại sao như vậy, ta hãy nhìn vào Brazil. Brazil thì rõ ràng trong cái uỷ ban của họ có sự quản lý của các bộ các ngành . Với sự hỗ trợ của Coffee Fund (Quĩ Cà Phê) rõ ràng họ có chiến lược rất lớn
Ô.Đoàn Triệu Nhạn, CT. Hiệp Hội Trà Cà Phê

Dự kiến giá cả thế nào thì tôi là  chuyên gia  kỹ thuật chứ không phải chuyên gia thương mại nên tôi không thể đoán được. Thế nhưng với kinh nghiệm của tôi thì tôi nghĩ giá cà phê sẽ không lên cao mà cũng chẳng xuống thấp nhiều lắm. Không thể xuống nhiều như năm 2001, 2002.  Nhớ lại thảm cảnh của năm 2002, lúc đó cà phê xuống đến mức độ chúng tôi phải bán dưới bốn trăm đô la một tấn. Bây giờ chúng tôi bán được một nghìn ba trăm trở lên. Vì thế tôi cho là có thể giá xuống nhưng mà không xuống nhiều. Tóm lại hiện nay cà phê đang trong trạng thái thấp nhưng không thấp lắm và không cao lắm.
Với câu hỏi  quyết định tạm giữ cà phê lại chứ không bán ra ồ ạt,  mà năm nào cũng lập lại, có phải là biện pháp tích cực không vì thực tế nhiều nông gia vẫn bán hàng đi để có tiền tranh trải công nợ, ông Đoàn  Triệu Nhạn trả lời:
Đúng là tạm giữ không phải là một việc làm tình thế và tức thời. Nó phải là một chiến lược lâu dài. Tại sao như vậy, ta hãy nhìn vào Brazil. Brazil thì rõ ràng trong cái uỷ ban của họ có sự quản lý của các bộ các ngành . Với sự hỗ trợ của Coffee Fund (Quĩ Cà Phê) rõ ràng họ có chiến lược rất lớn, mười hai mười ba điểm gì đó trong đó có vấn để stock và vấn đề quản lý warehouse . Brazil coi quản lý cà phê là một chiến lược.

Cho nên vấn đề là sự lâu dài, không phải vụ mùa tới thôi mà nhiều vụ tới nữa. Nếu có chiến lược nhất định thì chúng tôi sẽ quản lý được và khuyến cáo các nha buôn là khi nào hẳn bán ra. Nông dân cũng vậy thôi, lúc nào bán ra lúc nào giữ lại, đó là điều rất lớn rất cần thiết cho chúng tôi.
Ô.Đoàn Triệu Nhạn, CT. Hiệp Hội Trà Cà Phê

Ông Nguyễn Văn Bé chủ vườn,trồng loại cà phê Robusta ở Long Khánh, Đồng Nai. AFP photo
Ông Nguyễn Văn Bé chủ vườn,trồng loại cà phê Robusta ở Long Khánh, Đồng Nai.AFP photo AFP photo
Đo đó hiện nay Việt Nam cũng đang nghiên cứu việc đó. Chính phủ có yêu cầu là ngành cà phê phải nghiên cứu xem lại giá  cả như thế nào, lúc nào bán ra nhiều lúc nào bán ra ít, phải có chiến lược.
Đúng là nếu cứ giữ lại tuỳ tiện như thế này, trong lúc giá bán ra thấp thì cứ giữ lại chờ giá cao, không phải như thế. Nếu như thế không thì rõ ràng chúng tôi không có chiến lược, như vậy thì vẫn thua thiệt.
Cho nên vấn đề là sự lâu dài, không phải vụ mùa tới thôi mà nhiều vụ tới nữa. Nếu có chiến lược nhất định thì chúng tôi sẽ quản lý được và khuyến cáo các nha buôn là khi nào hẳn bán ra. Nông dân cũng vậy thôi, lúc nào bán ra lúc nào giữ lại, đó là điều rất lớn rất cần thiết cho chúng tôi.
Các nhà chuyên môn dự đoàn sản lượng cà phê Việt Nam 2010 -2011 có thể suy giảm do thiếu mưa.
Theo chương trình hỗ trợ của chính phủ, ngân hàng được yêu cầu cho nhà buôn vay với lãi suất nhẹ 6% để thu gom cà phê xuất khẩu rồi giữ lại trong sáu tháng trước khi bán ra với giá thuận lợi.

Theo dòng thời sự:

Xem toàn trang