Nhu cầu và triển vọng về một nhà máy điện hạt nhân tại Việt Nam (phần 1)


2007.04.12
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Mặc Lâm, phóng viên đài RFA

Trong những năm qua cứ đến mùa khô là Việt Nam lâm vào tình trạng thiếu hụt điện trầm trọng. Trong khi chờ đợi những giải pháp khắc phục thì cách duy nhất là cắt giảm điện sinh hoạt trong dân chúng. Biện pháp này không những gây thất thu cho hầu hết các nền kinh tế mà còn gây trở ngại trong nhiều lĩnh vực. Một giải pháp được xem tối ưu được nhắc tới là điện nguyên tử.

NuclearEnergyPower200.jpg
Nhà máy điện hạt nhân của Slovakia. AFP PHOTO

Việt Nam được xem là nước có mức tiêu thụ điện rất cao trong khu vực. Mức tiêu thụ điện tính theo chỉ số GDP của Việt Nam là 0.89 chỉ đứng sau Trung Quốc là 1.2. Trong khi đó Nhật là nước tiên tiến nhất khu vực lại có chỉ số tiêu thụ điện rất thấp chỉ có 0.20.

Mức tiêu thụ điện quá cao cộng với năng suất điện tương đối thấp so với đầu người khiến Việt Nam luôn luôn phải đối phó với những cơn sốt mất điện, đặc biệt là vào mùa khô, khi những nhà máy thủy điện liên tục bị đe dọa vì mực nước xuống thấp.

Với những giải pháp tạm thời là mua điện của Trung Quốc và luân phiên cắt giảm điện trên nhiều thành phố. Giải pháp này không thể kéo dài vì đà phát triển kinh tế đòi hỏi tăng song song với năng xuất điện quốc gia.

Từ năm 2002 Việt Nam đã lên kế hoạch xây dựng nhà máy điện nguyên tử đầu tiên với công suất 2.000 MêgaWát trị giá khoảng 3-4 tỉ Mỹ kim. Những đề án xây cất nhà máy này đã được các nước như Nga, Nhật, Ấn Độ, Pháp và Đức đề nghị và dự trù sẽ hoàn tất vào năm 2020.

Bên cạnh những nổ lực vừa kể, nguồn tin chính thức cho biết Cơ Quan An Ninh Quốc Gia thuộc Bộ Năng Lượng Hoa Kỳ đã chấp thuận hỗ trợ chuyển đổi lò phản ứng hạt nhân Đà Lạt sang xử dụng nhiên liệu Uranium ở mức thấp và sẵn lòng giúp Việt Nam sản xuất điện nguyên tử.

Hiện nay tôi đang làm việc cho Nha điều hành nguyên tử lực của Mỹ. Kiểm soát về sự di chuyển của hạt nhân trong những máy móc có phóng xạ. Tuy nhiên việc chính là kiểm soát nguyên liệu nguyên tử tại Mỹ và cách điều hành nhà máy nguyên tử ở Mỹ. Trong hai mươi sáu năm qua tôi đã giữ nhiệm vụ đi thẩm sát những cách điều hành của nhiều nhà máy nguyên tử tại Mỹ bao gồm thanh tra những cách điều hành của nhân viên.

Để tìm hiểu thêm những khía cạnh khá phức tạp của vấn đề này chúng tôi hỏi chuyện Kỹ sư Lê Ngọc Bội hiện đang làm việc cho Cơ quan Điều Hành Nguyên Tử Năng Hoa Kỳ. Kỹ sư cho biết những hoạt động của ông trong lĩnh vực này như sau:

“Hiện nay tôi đang làm việc cho Nha điều hành nguyên tử lực của Mỹ. Kiểm soát về sự di chuyển của hạt nhân trong những máy móc có phóng xạ. Tuy nhiên việc chính là kiểm soát nguyên liệu nguyên tử tại Mỹ và cách điều hành nhà máy nguyên tử ở Mỹ. Trong hai mươi sáu năm qua tôi đã giữ nhiệm vụ đi thẩm sát những cách điều hành của nhiều nhà máy nguyên tử tại Mỹ bao gồm thanh tra những cách điều hành của nhân viên.”

Khi được hỏi liệu ngành điện nguyên tử của Mỹ có an toàn hay không kỹ sư Bội cho biết:

“Tại Mỹ hiện nay đang trong thời kỳ chấn hưng lại xây dựng các nhà máy. Từ năm 1980 đến giờ thì việc xây dựng nhà máy mới ở Mỹ đã tạm ngừng vì những sự cố xảy ra.”

Nhà báo lão thành Sơn Điền Nguyễn Viết Khánh bổ sung những kiến thức của ông về lãnh vực khi chúng tôi thắc mắc điện hạt nhân là gì và sự khác nhau giữa việc làm giàu Uranium ở mức cao gọi tắt là HEU và mức thấp là LEU là gì, ông cho biết:

“Lò hạt nhân Đà Lạt đó không phải để sản xuất năng lượng mà để biến đổi các chất đồng vị của Uranium thành những chất phóng xạ dùng để chữa bệnh. Bây giờ nếu sang môi trường sản xuất năng lượng bằng lò hạt nhân thì cái lò đó sẽ phát năng lượng để chạy máy điện.

Tất cả những vấn đề mà lò hạt nhân cần là sản xuất một số năng lượng bình thường nhất. Năng lượng là gì? là sức nóng. Năng lượng phát triển ra sức nóng là nhờ ở chất phóng xạ của hạt nhân, và bây giờ nói đến năng lượng hạt nhân thì nói đến năng lượng khủng khiếp nhất là bom hạt nhân. Lò hạt nhân là nơi phát năng lượng nhưng người ta kiểm soát được.”

Vấn đề quan tâm nhất của chúng tôi là nhiên liệu chạy máy sẽ mua từ đâu và những nước sản xuất nhiên liệu hạt nhân này có nhiều hay không, Nhà báo Sơn Điền Nguyễn Viết Khánh cho biết:

“Những nhiên liệu này mua rất dễ dàng tại những thị trường Mỹ, Nga, Trung Quốc và nhiều nước trên thế giới. Tuy nhiên phải tuân thủ những quy định của cơ quan hạt nhân quốc tế là IAEA để tránh tình trạng khủng bố.”

Trong một bài viết kỳ tới chúng tôi sẽ tìm hiểu thêm về tác động môi trường của một nhà máy điện hạt nhân và làm cách nào để huấn luyện những kỹ sư giỏi của Việt Nam để điều hành nhà máy này, một địa hạt rất mới đầy thử thách của điện lực Việt Nam xin quý vị đón theo dõi.

Nhận xét

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được xem xét trước khi đưa lên trang web, phù hợp với Nguyên tắc sử dụng của RFA. Ý kiến của Bạn sẽ không xuất hiện ngay lập tức. RFA không chịu trách nhiệm về nội dung các ý kiến. Hãy vui lòng tôn trọng các quan điểm khác biệt cũng như căn cứ vào các dữ kiện của vấn đề.

Xem toàn trang