Cúm gia cầm: Nơi không dịch người vẫn chết

2008-02-16
Email
Ý kiến của Bạn
Share
In trang này

Người Việt Nam bắt đầu sống chung với cúm gia cầm H5N1 từ cuối năm 2003. Sau hơn 4 năm chịu thiệt hại nghiêm trọng về nhân mạng và kinh tế chăn nuôi, diện mạo dịch cúm gia cầm ở Việt Nam đang có phần biến đổi, kế hoạch tiêm phòng vắc xin đưa tới một số hiệu quả đáng kể, không còn bùng phát những ổ dịch lớn và đều khắp.

Nam Nguyên, phóng viên đài RFA

BirdfluDuck150.jpg
Dịch cúm gia cầm tiếp tục lây lan ở Việt Nam. AFP PHOTO.

Thay vào đó rải rác đó đây ở những địa phương rất xa nhau xảy ra những ổ dịch nhỏ lẻ thiệt hại không lớn về kinh tế. Tuy vậy bệnh nhân lây nhiễm vi rút hoặc tử vong vì cúm gà H5N1 được ghi nhận trong năm 2007 và tiếp tục qua năm 2008, thiệt hại nhân mạng lại là ở những vùng không loan báo có dịch. Nam Nguyên tổng hợp thông tin liên quan về vấn đề này.

Người Lao Động Online là tờ báo đưa tin sớm nhất về sự kiện trưa 13/2 có thêm một bệnh nhân 40 tuổi người Hải Dương bị tử vong vì cúm gia cầm H5N1. Một ngày sau lại có thông tin một nam bệnh nhân 27 tuổi ở Ninh Bình đang nguy kịch vì nhiễm cúm H5N1, bệnh nhân này được chuyển viện điều trị ở Bệnh Viện Bạch Mai Hà Nội.

Người chết người nhiễm cúm gia cầm thuộc chức trách ngành y tế, nên thông tin này được Cục Trưởng Y Tế Dự Phòng Nguyễn Huy Nga loan báo tại Hà Nội, trong phiên họp cùng ngày của Ban Chỉ Đạo Quốc Gia Chống dịch cúm A H5N1 ở người.

Việt Nam hiện có song hành hai Ban Chỉ Đạo Quốc Gia phòng chống dịch cúm gia cầm, một ban có chức trách liên quan tới chăn nuôi, còn ban ra đời sau là lo về chuyện người bị lây cúm H5N1 và phụ trách kế hoạch đối phó một khi đại dịch cúm A H5N1 xảy ra cho người Việt Nam, tức là lúc vi rút H5N1 biến đổi với khả năng lây bệnh từ người sang người, thay vì từ gia cầm sang cơ thể người như hiện nay.

Trở lại trường hợp bệnh nhân tử vong vì H5N1 trưa ngày 13/2 vừa qua. Theo tin Người Lao Động Online, đó là một bệnh nhân nam 40 tuổi ở tỉnh Hải Dương, người này đã tử vong sau 4 ngày điều trị ở Viện Các Bệnh Truyền Nhiễm và Nhiệt Đới Quốc Gia. Trứơc đó, bệnh nhân này được chuyển vào viện trong tình trạng tổn thương hai phổi, suy thận, bị sốc và suy đa phủ tạng. Điều tra dịch tễ cho thấy, tại khu vực nhà bệnh nhân có gà chết rải rác, bản thân bệnh nhân đã làm thịt 2 con gà chết và cùng gia đình ăn trong ngày Tết.

Nguy kịch vì nhiễm H5N1

Điểm đáng lưu ý là vào thời điểm một bệnh nhân ở Hải Dương đã tử vong và bệnh nhân khác ở Ninh Bình được xác định là nguy kịch vì nhiễm H5N1, thông tin trên mạng của Cục Thú Y Việt Nam, Bộ NN &PTNT loan báo là cả nứơc chỉ có hai nơi có dịch cúm gia cầm chưa qua 21 ngày là Thái Nguyên và Quảng Bình. Những dữ kiện này làm cho người dân hết sức lo ngại. Một cư dân ở Hải Dương phát biểu với chúng tôi:

“ Họ sợ lắm, cả làng đều sợ nói chung là cũng hãi vì cái bệnh này chết nhanh quá. Dân quanh vùng rất sợ nên tiêu huỷ gà đi, các con gà nhỏ là tiêu huỷ hết…phun thuốc kịp thời lắm, ngành y tế xuống quây lại ngay. Họ chỉ đạo xã thực hiện biện pháp phòng chống nói chung là cũng khổ, bắt buộc phải thế nếu không con người mất đi thì chết.

Tôi ở ngay chỗ người chết thì lại không có gia đình nào nuôi lớn, chỉ nuôi vài con thôi. Ở Hải Dương cũng có những huyện, tư nhân nuôi công nghiệp lớn cũng có, nhưng ở những nơi đó người ta tiêm phòng, phun thuốc các thứ nên không sao.”

Chúng tôi cũng trao đổi nhanh với ông Đồng Văn Chúc, Chi Cục Trưởng Chi Cục Thú Y Tỉnh Hải Dương về các sự kiện liên quan:

“ Bệnh nhân này có ăn thịt gà ốm chết, nhưng thực ra gia đình giấu không báo cho chính quyền địa phương hay thú y…trong quá trình bệnh nhân đi viện rồi mới báo lúc đó chúng tôi mới biết được. Gia đình này nuôi 12 con gà còn thôn đó khoảng 1.600 con gà, chúng tôi đã tiêu huỷ toàn bộ.

Tuy chưa công bố dịch nhưng chúng tôi đã áp dụng các biện pháp phòng chống như có dịch, hiện nay toàn tỉnh triển khai phòng chống dịch để nâng cao ý thức người dân thực hiện tốt các biện pháp phòng chống dịch cúm gia cầm để ngăn chặn lây sang người. Chúng tôi vẫn tiêm phòng đàn gia cầm đầy đủ, nhưng những đàn mới nuôi hoặc nhỏ lẻ thì chưa tiêm kịp. Vắc xin vẫn dùng của Trung Quốc, hiệu giá bảo hộ đạt khoảng 70%.”

Theo số liệu ngành nông nghiệp nông thôn, tổng đàn gia cầm toàn quốc được ghi nhận khoảng 216 triệu con, ngoài số lớn là gà, vịt ngan ứơc tính chừng 60 triệu con. Dựa trên các số liệu được báo cáo, kế hoạch tiêm vắc xin ngừa cúm cho gia cầm thuỷ cầm được triển khai. Mới đây, Trưởng phòng dịch tễ Cục Thú Y Việt Nam, TS Văn Đăng Kỳ khẳng định với chúng tôi là vi rút chưa biến đổi, vắc xin do Trung Quốc sản xuất vẫn bảo đảm hiệu quả:

“Chương trình tiêm phòng vẫn tốt, vi rút chưa thay đổi chủng…Đây không phải là thông tin một chiều, Việt Nam đã gởi mẫu vi rút đi các nơi cả CDC (Trung tâm kiểm soát dịch bệnh Hoa Kỳ) cũng như nhà sản xuất vắc xin bên Trung Quốc, gởi đi các phòng thí nghiệm trên thế giới nữa”

Tuy nhiên hàng chục triệu gà vịt được nông dân Việt Nam nuôi mới liên tục, không nằm trong danh sách tiêm chủng, kế hoạch tiêm bổ sung được chú trọng mỗi khi thú y địa phương cập nhật được tình hình, nhiều khi đã quá hạn để tiêm nhưng hiệu quả không đáng kể và nhiều khi các đàn mới nuôi chỉ được tiêm một mũi. Ông Văn Đăng Kỳ nhận định:

“Hầu như những đàn trong diện cần tiêm thì hầu như đã tiêm đủ. Tôi nghĩ rằng tỷ lệ đã tiêm đạt cỡ 80% tổng đàn. Đương nhiên các trại nuôi tập trung người ta tiêm phòng 100%, còn các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ thì không thể tiêm hết được. Thứ hai, ngoài tiêm phòng đợt chính chúng tôi thực hiện tiêm phòng bổ sung, việc này rất quan trọng vì có những đàn gia cầm mới lớn. Rút kinh nghiệm đợt dịch 2006, hiện nay chúng tôi vẫn triệt để tiêm bổ sung. ”

Thực tế báo động

Với những sự kiện được báo chí loan tải, có thể nói rằng vi rút cúm H5N1 tồn tại ở khắp mọi nơi, bất kỳ nơi nào có chăn nuôi gà vịt .Tình trạng các địa phương không có dịch hay chưa phát hiện dịch cúm H5N1 nhưng lại có người bị lây nhiễm và thiệt mạng, dẫn tới một thực tế đáng báo động. TS Văn Đăng Kỳ phát biểu:

“ Chúng tôi triển khai một chiến dịch truyền thông rất lớn từ trung ương tới địa phương để thay đổi hành vi của người dân, để họ nhận thức được là nguy cơ rất cao, mầm bệnh tồn tại rất nhiều trong môi trường, nếu lơ là thì rất có thể lây (H5N1) cho người. ”

Kể từ cuối năm 2003 tới nay, ngành y tế Việt Nam ghi nhận 49 ca tử vong, trong số 104 trường hợp bệnh nhân bị lây cúm gia cầm H5N1 rải rác trên địa bàn 35 tỉnh thành phố. Giữa năm 2007, sau 17 tháng không có người nhiễm cúm gà H5N1, ngành y tế Việt Nam bị bất ngờ với hai 2 ca tử vong vì bệnh này.

Cuối năm 2007 qua đầu năm 2008 tới nay, có thêm 3 người chết ở Hải Dương, Tuyên Quang và Sơn La. Ngoài ra còn một bệnh nhân khác nhà ở Ninh Bình đang được điều trị tại Hà Nội.

Phòng chống dịch cúm gia cầm đồng bộ liên quan tới một loạt chuỗi hoạt động, từ chăn nuôi hợp vệ sinh đúng kỹ thuật, kiểm dịch vận chuyển cho tới giết mổ tập trung theo công nghiệp và phân phối.

Ngành NN &PTNT có thể có nhiều nỗ lực để thực hiện kế hoạch phòng chống dịch cúm gia cầm, nhưng thực tế ở nông thôn, mỗi hộ nông dân đều có chăn thả một vài chục con gà con vịt, hoặc nếu khá giả hơn thì hàng ngàn con vịt chạy đồng nuôi không cần thức ăn. Những mầm mống lan truyền vi rút H5N1 rõ ràng luôn luôn tồn tại ở Việt Nam.

Chúng tôi tải ngược lên mạng Vietnam Net ngược dòng thời gian, hầu hết 49 ca tử vong do cúm A H5N1 ở Việt Nam đều là do ăn thịt gia cầm đã toi vì cúm, hoặc ăn tiết canh vịt. Ai cũng biết là cần ăn chín uống sôi, nhưng ngay đến ca tử vong mới nhất ngày 13/2/2008, bệnh nhân nam 40 tuổi cũng đã giết mổ gà toi để làm thực phẩm cho gia đình trong ngày Tết. Phải chăng thông tin tuyên truyền của chính phủ chưa lọt qua cửa mọi nhà, hay người dân chưa quan tâm đúng mức đến sự nguy hiểm của dịch bệnh.

Ý kiến (0)
Share
Xem toàn trang