Xử phúc thẩm vụ Thái Hà: yếu tố pháp lý?

Phiên toà phúc thẩm xét kháng cáo của 8 giáo dân Thái Hà sắp diễn ra vào ngày 27/3 đang thu hút sự chú ý của công luận trong và ngoài nước.
Trà Mi, phóng viên RFA
2009-03-25
Share
ThaiHa-trial-305.jpg LS Lê Trần Luật gặp rắc rối với công an vì đã đứng ra bào chữa cho các giáo dân Thái Hà?
RFA file photo

K t khi v án Thái Hà din ra, s quan tâm tp trung vào hàng lot các phn ng vng v và lúng túng ca chính quyn th hin qua các bn án treo dành cho ti “hu hoi tài sn” và “gây ri trt t công cng”, qua vic dng co v các giáo dân kin truyn thông, hay nhiu ln trì hoãn phiên phúc thm.

Nay, khi thi đim phúc thm gn k thì mi s chú ý đang đ dn vào vic nhà nơc đang tìm đ mi cách cm cn lut sư ca các giáo dân, không cho ông Lê Trn Lut tiếp xúc vi thân ch và tham d phiên toà này.

Điu này có vi phm pháp lut hay không? Trưc nhng áp lc t phía chính quyn như thế, liu phiên phúc thm s mang li kết qu như các b cáo mong đi?

Mi qúy v tìm hiu qua cuc trao đi gia Trà Mi và lut sư lão thành Trn Lâm t Hi Phòng, ngưi nhiu năm kinh nghim trong ngành lut pháp ti Vit Nam và tng đm nhim vai trò Thm phán Toà án Nhân dân Ti cao hơn 2 thp niên trơc khi v hưu làm lut sư. Lut sư Lâm phát biu:

Điu quan trng là nếu không có lut sư thì làm sao v án này có th x đơc? Chng l mt v án x không có lut sư à? Nếu có làm vic đó là không đúng.

LS Trần Lâm

Qui đnh ca pháp lut

Lut sư Trn Lâm:  Chuyn Nhà nưc không cho ông Lut ra ngoài Bc, điu đó tôi không nm đơc, nhưng nếu có như vy thì tôi thy rng không đúng lut. Bi vì lut sư có quyn phc v thân ch, phc v pháp lut. Điu quan trng là nếu không có lut sư thì làm sao v án này có th x đơc? Chng l mt v án x không có lut sư à? Nếu có làm vic đó là không đúng.

Trà Mi:  Không đúng lut theo ý kiến ca ông, là mt chuyên gia lâu năm trong ngành lut, xin ông phân tích k trong trưng hp này quyn ca các b cáo đơc tiếp xúc lut sư, quyn đơc có ngưi bo v trơc toà, cũng như quyn ca lut sư đi li và làm vic vi thân ch b vi phm ti mc đ như thế nào?

Lut sư Trn Lâm:  Đúng, nếu mà cn tr lut sư là vi phm pháp lut ri đy. Trái lut. Và b cáo có quyn không chp nhn phiên toà.

Trà Mi:  Theo ch chúng tôi đưc biết, có 3 lut sư tham gia bào cha cho các b cáo trong phiên phúc thm ti đây. Tuy nhiên, tt c b cáo đu xác nhn vi Toà án thành ph Hà Ni rng lut sư Lut là lut sư chính ca h. Trong trưng hp này, phiên toà có th din ra?

Lut sư Trn Lâm: Tôi cũng chưa nghe v vic b cáo nói lut sư chính-ph, nhưng h phi đ ngh chp nhn lut sư ca h thì h mi tham d phiên toà. H có quyn làm điu đó.

ThaiHa-030809-305.jpgVí d bây gi ông Lut vi phm mt vic khác ngoài v án này mà có quyết đnh b tm đình ch hot đng thì ông không đưc tham gia phiên toà. Vic này thông báo cho b cáo thì b cáo không có quyn không chp nhn.

Trà Mi:  Nhưng chính bn thân lut sư Lut không có mt văn bn nào đình ch hot đng. Ông ta cũng chưa chính thc b bt giam, chưa b kết ti mà…

Lut sư Trn Lâm:  Mà không cho ngưi ta tham gia phiên toà thì không bin minh đơc. Thế nhưng chng hn bây gi ông ta ra sân bay c b gi li mà h không nói lý do sao c. Thế thì bây gi cãi vào ch nào? Đy li có nhng cái chuyn như vy.

B cáo ch có mt cách là xin hoãn phiên toà. Không có lut sư ca tôi thì tôi xin hoãn. Quyn ca b cáo, quyn ca lut sư, trong lut đã nói t m ri, tc là không ai đơc cn tr.

LS Trần Lâm

Lúc by gi b cáo ch có mt cách là xin hoãn phiên toà. Không có lut sư ca tôi thì tôi xin hoãn. Quyn ca b cáo, quyn ca lut sư, trong lut đã nói t m ri, tc là không ai đơc cn tr. Có lut đy nhưng h thc thi chch đi, thì sao?

Nói và Làm?

Trà Mi:  Trong trưng hp như ông nói, có lut mà ngưi ta không thc thi, các b can và chính lut sư đó có th làm gì đ bo v quyn chính đáng ca h?

Lut sư Trn Lâm: H ch có phn đi, viết đơn n kia, nhưng gi ngưi ta không gii quyết, làm thế nào đưc!? Thế mi là “cuc đi”.

Trà Mi:  Thưa, cuc đi thì cũng phi theo quy lut ca pháp lut, phi không thưa ông?

Lut sư Trn Lâm:  Vâng, rõ ràng ngưi cm quyn thì nói thế này, nhưng đến khi thc thi nó còn thế n, thế kia.

Trà Mi:  Nhưng pháp lut phi đơc tôn trng t mi phía, nht là phía chính quyn…

Lut sư Trn Lâm:  Vâng, cái đó thì đúng. Pháp lut là đ cho mi ngơi tôn trng. Trong nguyên lý, ngưi làm ra pháp lut, ngơi cm cân ny mc là ngưi phi thc hin đu tiên, ch không phi bt ngưi dân thc hin. Pháp lut đã viết như thế đy.

Trình đ dân tc, dân trí

Trà Mi:  Nhưng trong thc tế Vit Nam, như ông va nói, là thc tế “cuc đi” khác vi pháp lut. Điu này nói lên điu gì và nên đơc hiu như thế nào, thưa ông?

Đó là mt cuc đu tranh lâu dài. Đó là s tíên trin ca trình đ dân tc, dân trí. Dân trí càng cao thì pháp lut càng đưc đ cao.

LS Trần Lâm

Lut sư Trn Lâm:  Vâng, cái đó là mt cuc đu tranh lâu dài. Đó là s tíên trin ca trình đ dân tc, dân trí. Dân trí càng cao thì pháp lut càng đưc đ cao. Dân trí thì không phi t ngơi dân chuyn đng đưc đâu.

Dân trí phi do ngưi cm đu. Ngơi cm đu mà tt thì làm cho dân trí chuyn biến. Ngưi cm đu mà không đơc tt thì dân trí c lng nhng, by nhy, không có bơc đi n đnh đ theo bơc tiến chung ca nhân loi.

Nhng vic như Thái Hà hay nhng v vic ca my ngưi dân ch, tôi thy vn còn có nhng s nhc nhi. Nhưng nếu ta bình tĩnh xét t đ thi gian có WTO ti nay, thì mi ngày cũng có d th hơn. Tương đi thôi, tc là so sánh vi cái cũ thôi. Ch còn so sánh vi các nơc thì chưa đi đến đâu c. Cái thay đi chm, chưa đáp ng đưc mong mi ca mi ngơi.

Tôi lâu năm trong ngh, quen thuc cũng rng rãi, nên cái tôi gp cũng không quá gây cn như các anh em đng nghip khác. Anh em khác, nói tht là còn b gây cn hơn tôi.

Bn án phúc thm?

Trà Mi:  Thông thường phiên phúc thm người ta luôn mong ch nhng bn án nh hơn so vi phiên sơ thm. Điu này có luôn luôn đúng không, thưa ông?

Lut sư Trn Lâm:  Đúng ri. Phúc thm tc là thay đi tiến b hơn, nh hơn.

Trà Mi:  Nguyn vng đó có luôn luôn được thc hin đúng như vy không? Trong nhng trường hp nào mà nhng bn án ca phúc thm có th mnh tay hơn nhng gì đã quyết đnh sơ thm, thưa ông?

Lut sư Trn Lâm: Không, phúc thm không được mnh tay hơn. Lut pháp quy đnh khi đã x sơ thm mà b cáo không va ý kháng án lên phúc thm. Nhim v ca phúc thm phi xem điu gì đáng sa cha thì sa cha, nhưng phúc thm không bao gi có quyn làm cho hoàn cnh ca b cáo xu hơn, tc không th tăng hình pht, mà ch có gim thôi.

Nhim v ca phúc thm phi xem điu gì đáng sa cha thì sa cha, nhưng phúc thm không bao gi có quyn làm cho hoàn cnh ca b cáo xu hơn, tc không th tăng hình pht, mà ch có gim thôi.

LS Trần Lâm

Trà Mi:  Đó là theo lut đnh phi không ?

Lut sư Trn Lâm:  Đy là lut, lut quc tế.

Trà Mi:  Thế còn lut Vit Nam thì sao ?

Lut sư Trn Lâm: Cũng thế thôi. Lut Vit Nam chưa bao gi phúc thm có quyn làm cho tình trng b cáo xu hơn.

Trà Mi: Trong trường hp v kin ca các giáo dân Thái Hà hin nay, theo kinh nghim lâu năm ca ông trong ngành lut và theo nhng gì ông quan sát trong thc tế, ông có d đoán kết qu phiên phúc thm s như thế nào không ?

Lut sư Trn Lâm:  Tôi nghĩ cũng có th gim mt tí hoc y án. Nếu người bào cha có lý do thuýêt phc nên dp v án đi, thì nên tha đi cho không còn mt n tượng gì. Đây không phi x mt v án phi, trái, đúng sai.

Đây là mt v vic quan h đến dư lun, đến tôn giáo thì người ta gi không phi là “x”, mà đáng lý ra phi là “x trí” mt v vic.

Đng v nghip v phân tích v này thì đây không phi là mt v án, đưa nó thành mt v án là không n. Mà đây là mt v vic chính tr mà người lãnh đo phi có nhim v uyn chuyn làm cho v vic êm đp.

Bạn nghĩ gì về vụ xứ này? Hãy gửi đến Ban Việt Ngữ ý kiến của Bạn email: vietweb@rfa.org; hoặc cùng tham gia thảo luận tại
Trang blog Ban Việt ngữ RFA

Trà Mi:  Nhưng trong trường hp điu “êm đp” đó không xy ra thì s nói lên điu gì và chúng ta nên hiu như thế nào?

Lut sư Trn Lâm:  Bây gi đã trót thế này ri, thì tôi tin rng x phúc thm s làm rt nhanh. Cũng có th tha hay gim án mt s ngừơi. Xét v hình s, my tháng án treo chng đ gii quyết cái gì c. X my tháng án treo, tht ra cái tác dng ca nó cũng rt hn chế.

Trà Mi: Rt cm ơn lut sư Trn Lâm đã dành thi gian cho bui nói chuyn này.

Lut sư Trn Lâm: Vâng.

 

 

Nhận xét

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được xem xét trước khi đưa lên trang web, phù hợp với Nguyên tắc sử dụng của RFA. Ý kiến của Bạn sẽ không xuất hiện ngay lập tức. RFA không chịu trách nhiệm về nội dung các ý kiến. Hãy vui lòng tôn trọng các quan điểm khác biệt cũng như căn cứ vào các dữ kiện của vấn đề.

Xem toàn trang