Nên bỏ hay giữ tổ dân phố?

RFA
2022.12.05
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Nên bỏ hay giữ tổ dân phố? Hai chiếc loa phường treo trên cột điện ở Hà Nội hôm 19/5/2011.
AFP

Nhiều người cho rằng, tổ dân phố/ tổ nhân dân không còn cần thiết trong thời đại ngày nay. Lý do được nêu ra là hiện mọi gia đình đều sử dụng internet nên có thể trao đổi và nhận thông tin từ chính quyền.

“Thực tế thì tổ dân phố hay tổ nhân dân không phải là một đơn vị hành chính theo luật, mà là tự quản nhưng phải thực hiện theo luật pháp, với mục đích là truyền tải thông tin tuyên truyền các chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, các cấp chính quyền đến với người dân...

Việc duy trì hai cấp dưới phường xã nhiều năm nay đã phát huy được tính hiệu quả, nhưng với thời kỳ 4.0 hiện nay có lẽ cũng không còn cần thiết, chỉ cần giữ lại một cấp là phù hợp.”

Đó là lời đại biểu Quốc hội Trần Thị Thanh Lam (Đoàn Bến Tre) - Ủy viên Ủy ban Văn hóa Giáo dục của Quốc hội, được báo Dân Trí trích dẫn hôm 4 tháng 12 năm 2022.

Theo Thông tư 14/2018/TT-BNV thì tổ dân phố là tổ chức dưới phường, thị trấn. Đây là nơi thực hiện dân chủ trực tiếp và rộng rãi để phát huy các hình thức hoạt động tự quản, tổ chức nhân dân thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và nhiệm vụ cấp trên giao. Mỗi tổ dân phố có Tổ trưởng tổ dân phố. Trường hợp cần thiết thì có một Phó Tổ trưởng tổ dân phố.

Theo tôi, nếu tồn tại tổ dân phố thì mô hình tổ dân phố phải làm sao cho tinh gọn lại để giảm chi phí cho bộ máy hành chính. Và tổ dân phố nên hoạt động tích cực hơn nữa, đảm nhiệm vai trò xã hội dân sự cấp cơ sở. Gần gũi với dân nhất để hướng dẫn cho người dân tận dụng mô hình đó, còn hơn là công nhận tính hành chính hóa tổ dân phố. - Nhà báo Nguyễn An Dân

Một số người cho rằng, ngày nay công nghệ số đã rất phát triển, các gia đình đều sử dụng internet, mỗi người thường dùng điện thoại thông minh có các ứng dụng trao đổi, nhận thông tin dễ dàng. Vì vậy, tổ dân phố không còn cần thiết nữa.

Nhà báo Nguyễn An Dân nêu quan điểm của ông với RFA sáng ngày 5 tháng 12 năm 2022:

“Nói như vậy tức là chưa hiểu hết về vai trò của tổ dân phố. Tổ dân phố không phải là một tổ chức hành chính. Nó không liên quan đến dân có Internet hay không. Tổ dân phố là đơn vị quản lý nối dài của Đảng trong hệ thống chính trị và xã hội. Đảng cần tổ dân phố, còn dân có cần tổ dân phố hay không lại là chuyện khác nữa.

Lợi ích thiết thực của tổ dân phố đối với người dân là tùy. Có những người họ cần tổ dân phố để bảo vệ trong những xung đột dân sự. Trong những va chạm dân sự đó thì tiếng nói của tổ dân phố đóng vai trò rất quan trọng.

Theo tôi, nếu tồn tại tổ dân phố thì mô hình tổ dân phố phải làm sao cho tinh gọn lại để giảm chi phí cho bộ máy hành chính. Và tổ dân phố nên hoạt động tích cực hơn nữa, đảm nhiệm vai trò xã hội dân sự cấp cơ sở. Gần gũi với dân nhất để hướng dẫn cho người dân tận dụng mô hình đó, còn hơn là công nhận tính hành chính hóa tổ dân phố.”

Sở Nội vụ TP.HCM cho hay, nếu bỏ tổ dân phố và tổ nhân dân sẽ giảm được 80% tổ chức, giảm chi được khoảng 45 tỷ đồng mỗi năm.

Thống kê trên trang web của Bộ Nội Vụ cho thấy, tính đến ngày 01/10/2022, Việt Nam có 10.599 đơn vị hành chính cấp xã (gồm xã, phường, thị trấn) trong đó có 614 thị trấn, 1.737 phường.

Nhà báo Võ Văn Tạo cho rằng, nên bỏ tổ dân phố vì nó chỉ gây phiền hà cho những người dân không thích bị kiểm soát. Ông nói:

“Theo cá nhân tôi thì tôi thấy không cần thiết tổ dân phố. Nên giải tán vì lợi ích thì chả có mấy mà thêm cái rườm rà, rối rắm. Thậm chí là tốn tiền ngân sách Nhà nước nữa vì theo tôi biết, tổ trưởng cũng có lương.”

Bỏ tổ dân phố hay tổ nhân dân được coi là một hình thức tinh gọn bộ máy hành chính, giảm chi cho bộ máy hệ thống chính trị đúng với tinh thần Nghị quyết số 18 năm 2017 của Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII. 

d64c7588-30f3-49fb-8edf-21862ae20616.jpeg
Một xóm bị cách ly y tế do dịch bệnh ở Hà Nội hôm 6/9/2021. AFP

Tại buổi tiếp xúc cử tri hôm 22 tháng 11 năm 2022, ông Phan Văn Mãi - Chủ tịch UBND TP.HCM đã thông tin với cử tri về việc thành phố đã xây dựng đề án sắp xếp các tổ chức cấp dưới phường, xã.

Trước đó, Sở Nội vụ TP.HCM cũng đã trình cơ quan có thẩm quyền chủ trương định hướng sắp xếp tổ chức khu phố, ấp trên địa bàn theo quy định của Trung ương. Theo đó, mô hình tự quản dưới phường xã chỉ còn một cấp là khu phố, ấp và không còn tổ dân phố, tổ nhân dân.

Là một người dân từng làm tổ trưởng tổ dân phố cách đây gần 30 năm, ông Huỳnh Thi nêu quan điểm của ông về tổ dân phố và tổ trưởng dân phố với RFA sáng 5 tháng 12:

“Bây giờ về mặt quản lý thì vẫn còn tổ dân phố, nhưng mà chức năng thì không còn như hồi xưa. Họ vẫn còn tổ dân phố, vẫn còn tổ trưởng để quản lý vụ hộ đói hộ nghèo, rồi họp hành, thông báo chủ trương. Có điều gì ủy ban muốn thông báo xuống thì thông qua khu phố rồi xuống tới tổ dân phố.  

Thiệt ra tôi cũng không biết tổ trưởng là ai. Tôi cũng không biết tổ dân phố mình là gì rồi tổ phó dân phố là ai. Bây giờ còn có thêm một ông nữa gọi là bí thư khu phố. Ông này nắm nhiều hơn là mấy ông tổ trưởng. Ông này thường là cán bộ về hưu hoặc công an, đảng viên về hưu nhưng mà vẫn còn sinh hoạt đảng. Bí thư khu phố sẽ nắm những người trong đảng nhiều hơn là nắm dân.

Tồn tại tổ dân phố là do cái cơ chế quản lý như vậy thôi, chứ thật ra việc của ông tổ trưởng là nắm tình hình trong tổ về tội phạm, xì ke ma túy, trộm cắp… tức ổng là tai mắt của chính quyền.”

Bà Lam, một người dân ở Quận 10, TP.HCM nói với RFA rằng, bà thấy tổ dân phố hay tổ trưởng không liên quan gì đến bà, trừ những dịp “đặc biệt”:

“Sau này người ta bỏ hết các chế độ khai báo cho nên đâu có ai cần tổ trưởng nữa. Một năm tôi chỉ gặp ông tổ trưởng một lần khi ổng đến nhà thu tiền chế độ gì đó thôi. Còn nếu mà nói mức độ ảnh hưởng của tổ trưởng lên người dân thì hoàn toàn không có.

Tôi ở đây mãi tôi mới biết ông tổ trưởng. Mặc dù tôi không khai báo tạm trú (vì hộ khẩu tôi ở chỗ khác), nhưng ổng thấy tôi có nhà là ổng đến thu tiền cho phường hàng năm. Cái tiền đó ổng có nộp cho phường không thì tôi cũng chẳng biết vì tôi chỉ ký vô cuốn tập học trò lúc ổng thu. Ngoài ra, đến kỳ bầu cử thì ổng đến nhà đưa phiếu bầu. nếu mình nói bận thì ổng gạch dùm (bầu dùm) rồi ổng bỏ phiếu vô thùng phiếu dùm luôn.”

Tại buổi họp cung cấp thông tin về tình hình kinh tế - xã hội chiều 1 tháng 12 năm 2022, ông Nguyễn Duy Tân, Phó Giám đốc Sở Nội vụ TPHCM, phát biểu rằng, mô hình tổ chức dưới phường, xã, thị trấn 2 cấp đã tồn tại từ năm 1985 tới nay, nên việc thực hiện mô hình mới, không tổ chức tổ dân phố - tổ nhân dân, sẽ khiến lượng nhân sự lớn bị tinh giản đột ngột có thể gây khó khăn, lúng túng trong việc sắp xếp lại nhân sự. Có thể tạo áp lực công việc tương đối cao với người hoạt động không chuyên trách.

Nhận xét

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được xem xét trước khi đưa lên trang web, phù hợp với Nguyên tắc sử dụng của RFA. Ý kiến của Bạn sẽ không xuất hiện ngay lập tức. RFA không chịu trách nhiệm về nội dung các ý kiến. Hãy vui lòng tôn trọng các quan điểm khác biệt cũng như căn cứ vào các dữ kiện của vấn đề.

Nhận xét

Duy Hữu, USA
06/12/2022 04:30

Tổ dân phố của dân phố ta...
hay chỉ là " tổ quạ " của đảng quạ làm tổ trên nóc nhà của dân phố ta ?

Tổ dân phố của dân phố ta, do dân phố ta, vì dân phố ta...
hay chỉ là " tổ quạ " của đảng quạ, do đảng quạ, vì đảng quạ, làm tổ trên nóc nhà của dân phố ta ?

Không... không... không... vạn lần không...
đó chỉ là " tổ chim " của đảng " cụ Hồ ", do đảng " cụ Hồ ", vì đảng " cụ Hồ "... làm tổ trên nóc nhà của dân " cháu ngoan bác Hồ " !