Trung – Việt: Đối kháng có gia tăng?

Trần Việt Trung
2021-01-26
Share
Trung – Việt: Đối kháng có gia tăng? Đại hội 13 Đảng Cộng sản Việt Nam nhóm họp phiên trù bị ở Hà Nội hôm 25/1/2021
Reuters

Ngày 26/01/2021, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc gửi điện mừng Đại hội 13 của ĐCSVN. Trong nội dung trích dẫn, Trung Quốc vẫn tiếp tục khẳng định “coi trọng cao độ việc phát triển quan hệ giữa hai Đảng, hai nước Trung Quốc và Việt Nam”. Phương châm “16 chữ vàng” và tinh thần “4 tốt” vẫn được lãnh đạo Trung Quốc “quán triệt” cho lãnh đạo Việt Nam. Trong khi tại một bức điện trước đó, lãnh đạo Đảng, Nhà nước Việt Nam đã gửi tới lãnh đạo Trung Quốc đề ngày 17/01/2021, nhân kỷ niệm 71 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt – Trung (18/1/1950 – 18/1/2021), những nội dung “16 chữ và 4 tốt” như trong bức điện chúc mừng Đại hội 13, đã không được phía Việt Nam công bố.

Khác với thông lệ

Như vậy là khác với thông lệ và tiền lệ, phát thanh viên truyền hình và các báo nhà nước khi đưa nội dung điện của lãnh đạo Việt Nam gửi Trung Quốc, đều không đưa ra bất cứ một đoạn trích dẫn nào, xưa nay vốn tồn tại như là những mẩu văn bia. Các sáo ngữ “4 tốt” và phương châm “16 chữ vàng”, hay các loại ngôn ngữ “gỗ” kiểu như “lý tưởng tương thông”,  “văn hoá tương đồng”, “vận mệnh tương quan”… từ lâu ít được Việt Nam nhắc đến và lần này cũng vắng bóng. Để so sánh, chỉ cần trích đoạn từ điện mừng Hà Nội gửi cho lãnh đạo Lào (nhân 45 Năm Quốc khánh) – khúc nguyện cầu bang giao Việt-Lào “mãi mãi xanh tươi, đời đời bền vững” vẫn không ngớt được tấu lên – đủ thấy sự “bằng mặt không bằng lòng” giữa Hà Nội và Bắc Kinh có thể đã công khai?

Chưa hết, đúng sáng ngày 19/1, tờ Tuổi Trẻ tưởng niệm sự kiện trước đây 47 năm bằng cách “chạy” tít trên trang chính, tiêu đề "Hoàng Sa mãi mãi là máu thịt của nước Việt…". Bài viết nhắc lại sự kiện ngày này năm ấy, Trung Quốc “dùng vũ lực chiếm đóng trái phép quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam”. Các báo “lề phải” khác trong nước và nhiều người dùng mạng xã hội tại Việt Nam đều đồng loạt đăng tin kỷ niệm Trung Quốc cưỡng chiếm Hoàng Sa ngày 19/1/1974. Riêng báo đảng (tờ Nhân Dân) tuy không thông tin trực tiếp về kỷ niệm trận hải chiến 47 năm trước, nhưng có bài trên trang nhất về hoạt động trao cờ tổ quốc và chân dung Bác Hồ cho người dân vùng biển Phú Yên trong chương trình "Vì chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc".

Nhiều Facebooker chia sẻ lại “Văn tế 74 tử sỹ trong trận hải chiến ở Hoàng Sa” của Nguyễn Phúc Vĩnh Ba: “Tổ quốc thề không quên/  dân nguyền nhớ mãi." Nhà nghiên cứu Đinh Kim Phúc đăng lại bài thơ của Lê Khắc Anh Hào: "Hoàng Sa ơi! Đảo Hoàng Sa ơi!/ Một mảnh giang sơn đã mất rồi/ Ta như mất cả phần da thịt/ Tổ Quốc còn đau một góc trời”. Không hẳn là một sự ngẫu nhiên, ngày 19/1/2021, ông Mao Quyết Thắng, từ UBND TP Hà Giang, cho biết dự kiến ngày 30/1 tới, địa phương sẽ làm lễ gắn biển ba tuyến đường phố mới mang tên các liệt sĩ Hoàng Hữu Chuyên, Lê Trần Mãn và Nguyễn Viết Ninh. Đây là những liệt sĩ hy sinh trong cuộc chiến đấu bảo vệ Vị Xuyên trong thời kỳ chống Trung Quốc xâm lược 6 tỉnh biên giới phía Bắc. Động thái này được thực hiện theo nghị quyết HĐND tỉnh Hà Giang tháng 12/2020.

Từ phía Bắc Kinh, nhắc lại việc cướp đảo Việt Nam, Trung Quốc cho nối lại tua du lịch ra Hoàng Sa. Tối 17/1, Hoàn Cầu thời báo đăng tải clip tập trận của hải quân Trung Quốc trên Biển Đông. Cục Phó Cục Hải sự Quảng Đông Lâm Khuê trong họp báo ngày 12/1 nói rằng, tàu Hải tuần 09 với lượng giãn nước 10.000 tấn sẽ được Trung Quốc biên chế giữa năm nay và dự kiến triển khai tới Biển Đông. Trong một diễn biến khác, ngày 22/01 vừa qua, Chủ tịch Tập Cận Bình đã ký Lệnh công bố Luật Hải cảnh (sửa đổi) của quốc gia này. Luật Hải cảnh của Trung Quốc bắt đầu có hiệu lực từ 1/2/2021. Liệu đây có phải là đòn “đánh phủ đầu” mới để răn đe với các quốc gia có các tranh chấp biển đảo với Trung Quốc, bao gồm Biển Đông, Biển Hoa Đông và Biển Hoàng Hải. Trong số này, đặc biệt phải kể đến Nhật Bản và Việt Nam?

Ủng hộ chủ trương mới của Mỹ

Phải chăng vì các hoạt động quân sự hoá của Trung Quốc trên Biển Đông suốt mấy năm qua, mà gần đây, giới phân tích ghi nhận những thay đổi đáng để ý trong thái độ của Việt Nam đối với chính sách mới của Mỹ ở Biển Đông. Cụ thể, tại buổi họp báo chiều 14/01, đại diện hãng Sputnik của Nga đề nghị cho biết lập trường của Việt Nam về việc Mỹ đề ra kế hoạch tích hợp 3 lực lượng hải quân, thuỷ quân lục chiến và tuần duyên nhằm ứng phó các thách thức mới, trong đó có Biển Đông.

2017-04-14T120000Z_1868829413_RC1249E21F90_RTRMADP_3_NORTHKOREA-USA.JPG
Hình minh hoạ. Khu trục hạm USS Wayne E. Meyer đi qua Biển Đông hôm 11/4/2017. Reuters

Trả lời câu hỏi trên, bà Lê Thị Thu Hằng khẳng định lập trường nhất quán của Việt Nam là các quốc gia trong và ngoài khu vực đều cần đóng góp có trách nhiệm vào mục tiêu chung, duy trì hoà bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở Biển Đông, tuân thủ luật pháp quốc tế, Công ước luật Biển của Liên Hiệp Quốc năm 1982. Tương tự, phản hồi đề nghị nêu bình luận về tài liệu mới được giải mật của phía Mỹ về chính sách Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và rộng mở (FOIP), bà Lê Thị Thu Hằng nhắc lại lập trường của Việt Nam là mong muốn và hoan nghênh các sáng kiến liên kết, kết nối ở khu vực góp phần đảm bảo hoà bình, ổn định, hợp tác ở khu vực dựa trên luật lệ và tôn trọng luật pháp quốc tế, tôn trọng quyền và lợi ích chính đáng của tất cả các nước, bao gồm vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc khu vực đang định hình. “Lập trường này đã được Việt Nam và các nước ASEAN chia sẻ trong tầm nhìn ASEAN về Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương, gọi tắt là AOIT”, bà Hằng khẳng định.

Điều khác biệt trong trả lời của người phát ngôn Bộ Ngoại giao Hà Nội là trước đây, có lúc một số tướng lĩnh của Việt Nam, như Thượng tướng Võ Tiến Trung, từng đánh đồng, việc Hoa Kỳ đưa tàu chiến đến vùng Biển Đông chẳng qua cũng để “diễu võ, dương oai”, rồi kết luận cả Trung Quốc lẫn Mỹ đều gây ra sự bất ổn và căng thẳng trong vùng. [https://www.rfa.org/vietnamese/news/blog/mistaking-us-for-china-is-to-support-enemy-07112020152937.html] Nay rõ ràng, bà Hằng đại diện cho quan điểm chính thức của Bộ Ngoại giao, một cách tuy không trực tiếp nhưng đã công khai hoan nghênh cả FOIP lẫn AOIT.

Không nằm trong lịch trình của Vương Nghị

Trong một diễn biến liên quan, ngày 17/01 cuối tuần trước, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã kết thúc chuyến công du mới nhất của mình tại 9 nước Đông Nam Á, trong đó ông tìm cách ổn định quan hệ trong khu vực trước lễ nhậm chức Tổng thống Mỹ của Joe Biden. Nhưng trong số các quốc gia thành viên của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (Asean) mà Vương đã đến thăm thú, có một quốc gia đã bị loại khỏi nghị trình công tác của Vương ngoại trưởng, đó chính là Việt Nam. Theo các nhà quan sát, đây không phải là một sự ngẫu nhiên khi Trung Quốc đã đưa ASEAN lên trong các ưu tiên chính sách đối ngoại của mình trong thời gian gần đây, trong bối cảnh cạnh tranh địa-chính trị ngày càng gia tăng với Mỹ, các đồng minh và đối tác của Mỹ ở châu Á – Thái Bình Dương.

Theo các chuyên gia, vào thời gian Vương Nghị đến thăm 9 trong số 10 nước ASEAN, những căng thẳng giữa Hà Nội với Bắc Kinh khiến Việt Nam trở thành quốc gia bị bỏ rơi. Lý do được viện dẫn là vì thời gian vừa qua Việt Nam đã có những hành động mạnh mẽ để chống lại các luận điệu sai trái cũng như các hành động hung hăng của Bắc Kinh tại Biển Đông. Việt Nam cũng dường như là quốc gia Đông Nam Á duy nhất dám nêu vấn đề quản lý sông Mekong. Việc Vương Nghị bỏ qua Việt Nam cho thấy sự đối kháng và căng thẳng ngày càng tăng giữa hai đồng minh cộng sản cũ về tranh chấp Biển Đông và sông Mekong. Vừa qua lại được bổ sung thêm bởi yếu tố Hoa Kỳ và những bất ổn về đấu tranh quyền lực nội bộ ở Hà Nội nhân kỳ Đại hội 13 đang diễn ra.

Trong khi ASEAN đã vượt qua Liên minh châu Âu với tư cách là đối tác thương mại hàng đầu của Trung Quốc vào năm ngoái, Việt Nam đã thay thế Đức trở thành đối tác thương mại lớn thứ sáu của Trung Quốc, nhờ vào thương mại hai chiều gia tăng giữa Bắc Kinh và Hà Nội, bất chấp quan hệ chính trị căng thẳng và đại dịch coronavirus. Tuy nhiên, theo Zhang Mingliang, một chuyên gia về các vấn đề Đông Nam Á tại Đại học Tế Nam (Quảng Châu), Việt Nam là quốc gia ASEAN đầu tiên có động thái từ chối tập đoàn viễn thông khổng lồ Huawei Technologies của Trung Quốc và đóng cửa biên giới Trung Quốc sau đại dịch./.

* Bài viết không thể hiện quan điểm của Đài Á Châu Tự Do

Liên Hiệp Châu Âu
Liên Hiệp Châu Âu says:
27/01/2021 02:46

Trung quốc đối ngoại kiểu trò chơi trẻ con vừa dổ ngọt nước này vừa tỏ ra khắc từ nước khác. Chuyện quốc gia chứ không phải chuyện trẻ con nhưng đầu óc các quan chức Trung quốc nhận thức quá kém tưởng đâu Vương Nghị không qua thăm Việt Nam như vậy Việt Nam sẽ "biết mặt" tại vì Việt Nam dám chống đối các hành vi phi pháp của Trung quốc, không để Trung quốc chiếm gọn toàn bộ biển Đông và Việt Nam không động viên các nước Asean để mỗi nước Asean trở thành một tỉnh của Trung quốc để Trung quốc trấn áp và tàn sát. Từ 1972 Mỹ đã sai lầm khi bắt tay quan hệ và nghe theo những lời "ngọt mật" của Trung quốc và tin tưởng bắt tay để Trung quốc thỏa mái đi mọi nơi và tham gia vào tất cả các tổ chức bí mật của Mỹ ăn cắp bí mật, công nghệ, ... Đến nay rõ ràng Trung quốc đã sắp bắt kịp và vượt qua Mỹ để trấn áp toàn thế giới, Hơn thập niên trôi qua, Trung quốc cũng dùng chiêu bài này với tổng thống Nga Putin và nước Nga để Nga tin tưởng, nghĩ rằng Trung quốc rất tốt với Nga nên Putin luôn sát cánh cùng "lãnh tụ hạt nhân" Tập Cận Bình để chống Mỹ, làm cho Mỹ rớt đài, hất cẳng Mỹ xuống hố. Khi Trung quốc đã thực hiện xong mọi việc với Mỹ đến lượt loại Nga ra khỏi danh sách cường quốc thế giới. Trung quốc phát huy tối đa nền kinh tế khổng lồ áp đặt Nga bằng việc chế tạo siêu vũ khí tối tân với số lượng áp đảo gấp hàng ngàn lần Nga buộc Nga phải trở thành đệ tử của Trung quốc.

Quan Tâm
Quan Tâm says:
27/01/2021 16:50

Sẽ không có gì tốt từ Trung Quốc cho VN, còn mười sáu chữ vàng thì dân Việt ta luôn thuộc nằm lòng là " Láng giềng khốn nạn, cướp đất toàn diện, lấn biển lâu dài, thôn tính tương lai". Sách giáo khoa địa lý nước VN trước 75 có dạy rằng: Nước VN có hình chữ S trãi dài từ Ải Nam Quan đến múi Cà Mau. Bây giờ cái ải Nam Quan đó đã bị láng giềng khốn nạn thôn tính mất rồi. Than ôi!

Liên Hiệp Châu Âu
Liên Hiệp Châu Âu says:
27/01/2021 20:37

Trung quốc xảo trá, âm mưu thâm độc, chơi nhiều chiêu bài lừa đảo thế giới. Trung quốc xét cho cùng chả có chủ quyền gì ở biển Đông nhưng TQ dựa vào nước to, dân đông, dùng kẻ có sức mạnh lấn ác các nước. Quốc hội Trung quốc ra luật cho tàu Hải cảnh TQ bắn vào tàu các nước nếu nước nào kể cả Mỹ, Anh, Pháp, Đức, ... đi vào bên trong "đường lưỡi bò" phi pháp do TQ tự vẽ ra. Cũng từ luật này nếu các nước đi vào bên trong đường lưỡi bò mà TQ không bắn xem như TQ không có chủ quyền gì bên trong đường lưỡi bò hoặc tàu nước ngoài hoạt động nơi nào mà TQ không bắn vào tàu đó xem như vùng biển đó không phải của TQ. Điều này có thể là thất bại to lớn cho âm mưu, thủ đoạn của Trung quốc. Cuối cùng Tập Cận Bình và ĐCSTQ sẽ bị lật đổ

Nhận xét

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được xem xét trước khi đưa lên trang web, phù hợp với Nguyên tắc sử dụng của RFA. Ý kiến của Bạn sẽ không xuất hiện ngay lập tức. RFA không chịu trách nhiệm về nội dung các ý kiến. Hãy vui lòng tôn trọng các quan điểm khác biệt cũng như căn cứ vào các dữ kiện của vấn đề.

Xem toàn trang