Vai trò của Trung Quốc trong đảo chính ở Myanmar và tác động đến Việt Nam

Lâm Bảo
2021-02-26
Share
Vai trò của Trung Quốc trong đảo chính ở Myanmar và tác động đến Việt Nam Người dân Myanmar xuống đường biểu tình phản đối cuộc đảo chính của quân đội ở Yangon hôm 22/2/2021
Reuters

Chính trường Myanmar đảo chiều và mối liên hệ với Trung Quốc

Sau chính biến ngày 1/2, quân đội Myanmar đã nắm hoàn toàn quyền kiểm soát đất nước. Đây là một sự kiện khá bất ngờ đối với tất cả thế giới.

Thực chất, những cáo buộc "gian lận bầu cử" dường như chỉ là cái cớ để quân đội Myanmar thực hiện cuộc chính biến. Tuy nhiên, điều quan trọng được dư luận thế giới quan tâm nhất hiện nay là động thái của Trung Quốc, đặc biệt là chuyến thăm của Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đến Myanmar trong tháng 1 vừa qua, có thể đã trở thành động lực quan trọng cho cuộc chính biến lần này.

Mặc cho phương Tây phản đối, Trung Quốc vẫn chặn một nghị quyết của Hội đồng Bảo an LHQ với lý do “không can thiệp vào công việc nội bộ” của nước khác. Báo chí Trung Quốc tuyên truyền rằng cuộc đảo chính chỉ là “một sự cải tổ nội các” quan trọng của Myanmar.

Về mặt công khai, Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Myanmar đã cáo buộc rằng cuộc bầu cử ở Myanmar tháng 11/2020 là "có gian lận”. Nhưng quân đội Myanmar sẽ không thể tự tin thực hiện chính biến nếu không được đảm bảo rằng Trung Quốc sẽ bảo vệ cho họ trước các lệnh trừng phạt và các nghị quyết lên án của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) vốn đang được phương Tây đề xuất. Họ hiểu rằng Trung Quốc - nền kinh tế đứng thứ 2 thế giới - có thể bù đắp cho họ những thiệt hại mà các lệnh trừng phạt nói trên gây ra. Chắc hẳn đã có một cuộc thảo luận nào đó khiến giới quan chức quân sự Myanmar tin rằng Trung Quốc sẵn sàng đứng về phía Myanmar. 

Mặc dù, Chính phủ Trung Quốc dường như đã có mối quan hệ khá gần gũi với lực lượng dân chủ của bà Aung San Suu Kyi - Cố vấn nhà nước Myanmar - chứ không phải là với quân đội Myanmar. Thực tế, quân đội Myanmar không ủng hộ chủ trương phụ thuộc vào bên ngoài và lựa chọn con đường cô lập với quốc tế. Quân đội Myanmar phải mất 10 năm mới thích nghi được với nền dân chủ và việc dừng các dự án lớn, được cho là do lo ngại Myanmar sẽ phụ thuộc nặng nề vào Trung Quốc. Thế nhưng, có thể hiện giờ Trung Quốc đã nhận được cam kết của người đứng đầu các lực lượng vũ trang Myanmar về việc tăng cường hợp tác kinh tế giữa 2 nước nên Bắc Kinh mới "chấp thuận" để quân đội Myanmar thực hiện cuộc chính biến lần này. Sau này, nếu dự án xây đập do Trung Quốc "thầu" vẫn được tiến hành bất chấp sự phản đối của người dân, đây sẽ là dấu hiệu cho thấy Myanmar đã chuyển trọng tâm sang Trung Quốc.

2020-01-17T113111Z_506667090_RC2NHE996DBI_RTRMADP_3_MYANMAR-CHINA.JPG
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Cố vấn quốc gia Myanmar Aung San Suu Kyi tại Naypyitaw, Myanmar, hôm 17/1/2020. Reuters

Không có bằng chứng nào cho thấy Trung Quốc đã "khuyên" người đứng đầu các lực lượng vũ trang Myanmar tiến hành chính biến. Tuy nhiên, có thể quân đội Myanmar tin rằng họ đã "kéo" được Trung Quốc về phía mình và nhận được sự giúp đỡ. Trung Quốc hiếm khi bỏ lỡ cơ hội mở rộng ảnh hưởng của mình ở châu Á, nhất là những nơi có nền tảng ảnh hưởng nhất định của Mỹ. Vì thế, nếu Mỹ và đồng minh cố gắng áp đặt lệnh trừng phạt đối với Myanmar, Trung Quốc sẽ thể hiện vai trò dẫn dắt tại khu vực và can thiệp vào tình hình nhằm bảo vệ lợi ích của mình.

Bắc Kinh hiện đang lăng xê “hành lang kinh tế” đại quy mô trong khuôn khổ “Con đường tơ lụa”, gồm một đường ống dẫn khí và đường ống dẫn dầu nối Vân Nam với một cảng nước sâu ở Vịnh Bengal. Những công trình quan trọng này giúp đưa dầu khí đến Trung Quốc mà không cần đi que eo biển Malacca - vốn là một trọng điểm trong con đường vận chuyển dầu mỏ từ nhiều nơi trên thế giới đến Trung Quốc. Tuy nhiên, eo biển Malacca có thể bị Mỹ và phương Tây “khoá chốt”, vì thế, Trung Quốc luôn tìm cách thoát ra khỏi tình trạng lệ thuộc vào tuyến đường qua Malacca này.

Làn sóng chống Trung Quốc bùng lên

Cuộc đảo chính ở Myanmar sẽ có nhiều tác động đến khu vực Đông Nam Á. Trước hết, cuộc đảo chính càng đẩy khu vực này đi theo xu hướng suy thoái” dân chủ, vào lúc mà những quốc gia như Philippines, Campuchia, Indonesia và Thái Lan cũng đang đi bước lùi trên con đường dân chủ hóa. Tình hình tại Myanmar sẽ khiến Đông Nam Á thêm bất ổn. Thứ nhất, nó sẽ tạo ra một làn sóng di dân mới sang các nước láng giềng. Thứ hai, phiến quân của các sắc tộc thiểu số sẽ lợi dụng tình hình để đẩy mạnh các chiến dịch quân sự, phá vỡ các thỏa thuận ngừng bắn.

Mặc dù quân đội nắm giữ chính quyền thông qua “họng súng”, nhưng đất nước vốn có truyền thống đấu tranh bất khuất này, không muốn trở lại thời kỳ quân phiệt trước đây. Các cuộc biểu tình chống lại cuộc đảo chính diễn ra ngày càng nhiều tại Myanmar.

Gần đây, các cuộc biểu tình phản đối đảo chính quân sự tại Myanmar lại đang chuyển sang mang sắc thái chống Trung Quốc. Nhiều đám đông đã tụ tập bên ngoài Đại sứ quán Trung Quốc tại Yangon và kêu gọi tẩy chay hàng hóa dịch vụ của nước này. Nhiều thông tin được lan truyền, trong đó có tin đồn rằng binh lính Trung Quốc đã xâm nhập Myanmar và phần mềm Trung Quốc sẽ được sử dụng để thiết lập Bức tường lửa Vĩ đại”. Đại sứ Trung Quốc tại Myanmar đang cố gắng bác bỏ những tin đồn này nhưng không thu được nhiều kết quả.   

2021-02-24T072820Z_1299918517_RC2VYL9P1F5Y_RTRMADP_3_MYANMAR-POLITICS.JPG
Hình minh hoạ. Người biểu tình cầm các tấm biểu ngữ phản đối đảo chính của quân đội ở Yagon hôm 24/2/2021. Reuters

Làn sóng chống Trung Quốc đã tồn tại lâu đời tại Myanmar, cả ở cấp độ quốc gia lẫn địa phương, do các cuộc xung đột giữa các cộng đồng dân tộc thiểu số Trung Quốc với các cộng đồng khác. Các dự án đầu tư Trung Quốc đã từng là những điểm sáng quan trọng, đặc biệt là dự án Đập Myitsone (dự án bị đình chỉ năm 2011 sau khi tiến trình dân chủ diễn ra). Tuy nhiên, người dân địa phương liên tục lên án việc cưỡng chế di dời và các tác động môi trường liên quan đến những dự án này. Ngược lại, Bắc Kinh luôn mong muốn được tái khởi động các dự án đầu tư đang bị đình trệ.

Trên thực tế, làn sóng chống Trung Quốc cũng đang tăng cao trên khắp Đông Nam Á. Rất nhiều người trẻ nhìn thấy sự tương đồng giữa cuộc biểu tình Hong Kong năm 2019 và sự phản kháng của họ đối với chính quyền độc tài của Trung Quốc. Điều này đã tạo ra cái gọi là Liên minh Trà Sữa của những nhà hoạt động trực tuyến. Chính chủ nghĩa độc tài của Trung Quốc và sự bất mãn của người dân các nước đối với với kẻ hiếu chiến bên ngoài đã góp phần củng cố sự đoàn kết của các phong trào chống độc tài. Tuy vậy, sự nguy hiểm thể hiện đằng sau những phong trào chống độc tài này chính là việc giới cầm quyền trong nước và giới siêu giàu sẵn sàng quy thuận Trung Quốc để đổi lấy lợi ích cá nhân.

Câu chuyện của Việt Nam

Tất cả những vấn đề này đều tác động đến Việt Nam không ít. Thời gian gần đây, chính quyền Việt Nam đã tăng cường việc tập trung bắt bớ, đàn áp những người bất đồng chính kiến, thậm chí cả những người nông dân. Với sự thụt lùi của phong trào dân chủ của Đông Nam Á, chính quyền Việt Nam dường như đang được cổ vũ cho sự cai trị mang màu sắc độc tài của mình. Đã có nhiều tiếng nói kêu gọi nếu chính quyền Việt Nam muốn thoát khỏi sự lệ thuộc từ Trung Quốc thì Việt Nam cần phải đi theo con đường dân chủ hoá. Dân chủ hoá để có thể hạn chế và chống lại nạn tham nhũng, đồng thời phát huy được sức mạnh từ nhân dân. Nhưng dường như chính quyền Việt Nam đã bỏ ngoài tai tất cả các lời kêu gọi như vậy.

Nhiều người dân tỏ ra bất mãn trước việc các lãnh đạo Việt Nam chỉ lo chia ghế, giành giật nhau các vị trí quan trọng để thủ lợi cá nhân, mà không lo tới vận mệnh hay an nguy của đất nước, của dân tộc. Đại hội Đảng 13 đã xong, nhưng dường như những người nắm giữ vị trí “Tứ trụ” ngoài chức Tổng bí thư ra vẫn còn là ẩn số. Điều này được giải thích là các phe phái vẫn chưa thoả hiệp được với nhau về các vị trí này.

Ngoài ra, các “đại gia” nắm giữ rất nhiều nguồn lực của đất nước, với sự chống lưng của các quan chức cao cấp. Dư luận Hà Nội râm ran cho biết tập đoàn FLC của Trịnh Văn Quyết có sự “chống lưng” từ Trung Quốc. Tập đoàn này kinh doanh đa ngành, đa lĩnh vực, trong đó có cả ngành hàng không dân dụng. Phía Nam, nhiều người không lạ khi hầu hết các “đất vàng” nằm trong khu vực trung tâm Sài Gòn đều bị công ty bất động sản Vạn Thịnh Phát của bà Trương Mỹ Lan thâu tóm. Vấn đề là bà Trương Mỹ Lan lấy đâu ra số tiền lớn như vậy để có thể mua hàng loạt bất động sản “khủng” như vậy? Chưa kể sự thâu tóm “đất vàng” của bà Trương Mỹ Lan có sự tiếp tay rất lớn của “Bố già” Lê Thanh Hải - Cựu Bí thư thành uỷ, Uỷ viên Bộ chính trị.

Những mối quan hệ ngầm đầy phức tạp giữa các “đại gia” với các “bố già” chính trị như vậy khiến cho chính trường Việt Nam dễ bị chi phối rất lớn bởi các “thế lực ngoại bang”. Và nếu giả sử có sự đối đầu với Trung Quốc thì chính các “đại gia” này lẫn các “bố già” sẽ là lực lượng muốn “quy hàng” Trung Quốc đầu tiên để giữ các lợi ích cá nhân của họ.

Và vì thế, sự bất ổn từ Myanmar cũng sẽ có thể là tương lai của Việt Nam nếu chính quyền Việt Nam không đưa nền chính trị đất nước theo xu hướng dân chủ hoá.

* Bài viết không thể hiện quan điểm của Đài Á Châu Tự Do

Liên Hiệp Châu Âu
Liên Hiệp Châu Âu says:
27/02/2021 20:56

Bây giờ Trung quốc đã thuyết phục được Putin và Nga luôn ở bên cạnh Trung quốc phục vụ cho việc Trung quốc "tấn công" toàn diện Mỹ cho đến khi lật đỗ hoàn toàn Mỹ. Trung quốc mạnh dạn can thiệp chia rẻ nội bộ các nước, chia rẻ khối đại đoàn kết các tổ chức, các khu vực. Trung quốc dùng tiền mua chuộc quan chức có quyền thế và người đứng đầu chính phủ các nước nhỏ, nghèo đi theo Trung quốc, kích động chống phá Mỹ. Trung quốc thời Tập Cận Bình không còn "giấu mình chờ thời" nữa vì như vậy sẽ lâu thực hiện được "giấc mơ Trung Hoa" đó là bá chủ địa cầu, tung dịch bệnh tàn phá siêu cường và tất cả các cường quốc mạnh trên thế giới làm cho siêu cường và các cường quốc mạnh trên thế giới nhanh chóng suy sụp mở đường để Tập Cận Bình thực hiện "giấc mơ Trung Hoa". Trung quốc thời Tập Cận Bình không còn dùng từ "Trung quốc trỗi dậy hòa bình" nữa mà thay vào đó sẵn sàng hù dọa các nước nhỏ, lấn tới xâm chiếm mở rộng lãnh thổ để Trung quốc mỗi ngày được to lớn hơn, thừa sức buộc thế giới phải đi theo trò chơi do Trung quốc bày ra. Đây cũng là "tư tưởng" của Tập Cận Bình và ông ta đang cho cấp dưới bắt buộc sinh viên Trung quốc phải học tư tưởng của ông ta.

Hongkong
Hongkong says:
28/02/2021 02:11

Trung quốc và Tập Cận Bình cố tinh cho lây lan dịch corona ra cộng đồng thế giới nhất là tìm cách tàn phá nặng nề các cường quốc mạnh trên thế giới. Ngày nay, chúng bỏ tiền mua chuộc nhiều đồng bào thiếu số đang gặp nhiều kho khăn tìm đường dẫn lối để người Trung quốc mang virus ra nước ngoài tiếp xúc nhiều nơi trọng yếu như bệnh viện, chợ, đi nhiều nơi trong lãnh thổ để gieo răt virus rồi tìm cách tẩu về lại Trung quốc để chữa bệnh. Trung quốc và Tập Cận Bình rất tàn nhẫn, không tốt lành gì với ai đâu. Mộng của Tập Cận Bình là ưa ca tụng, ưa tôn sùng. Ở Trung quốc cứ mối kỳ bầu chủ tịch mới là ưa được tung hô tài giõi, lãnh tụ hạt nhân, ... nên cha nào lên làm chủ tịch cũng muốn chứng tỏ ta không thua kém ai nên cứ tìm cách xâm lấn lãnh thổ nước khác.

Anonymous says:
28/02/2021 14:31

bảo thủ + giáo điều = phản tiến bộ . kiêu ngạo + áp đặt = điêu ngoa . độc tài + mị dân = mất chí khí . ý chí + sự thật = ra tâm tầm . quyền lực + dối trá = XH suy đồi . XHHT + minh bạch = cải cách tiến bộ hiện nay Đ-CP tranh chấp chủ trương quan điễm nào tốt vậy cùng ngồi lại lý luận công khai nội bộ ra định hướng giải thoát bế tắc quan hệ với TDDC vì VN hiện tư cách NPT là đã nghiên về TQ ký nhiều HĐ với TGHT diễn biến rộng tác động quan điễm cạnh tranh ĐT&TD sâu sắc TW nên thấu hiểu vì dân vì nước nâng tâm tầm đổi mới với XHHT 10 năm hình thành DCKH mô hình KVMK thể chế QCLH noi theo ĐK giữ ổn định qua TGHT hỗ trợ bảo vệ cùng tiến

Người Quan Sát
Người Quan Sát says:
01/03/2021 11:24

Câu nói cửa miệng của Tàu cộng , Việt cộng : "Yêu cầu không can thiệp vào nội bộ nước khác .." có nghĩa là quyền can thiệp chỉ dành riêng cho Tàu cộng và Việt cộng .
Tàu cộng không bao giờ can thiệp hay đụng chạm vào quyền lợi nước nào . Y hệt như Việt cộng không can thiệp vào miền Nam VN trước 75 .
Tàu cộng chỉ cấm tàu bè các nước đi vào biển đông vì lý do "an ninh" , trước đây cấm 2 hoặc 3 ngày , tăng dần lên cấm 1 tuần ... và nay cấm 1 tháng ; chừng nào cấm 1 năm , cấm vĩnh viễn ??
Việt cộng không xâm lược VNCH , không hiện diện tại miền Nam VN ... mà đó là "hành động tự phát" giống hệt kiểu "nhân dân tự phát " hiện nay . Mặt trận giải phóng miền nam sau khi phỏng giái , đã tự động ngoan ngoãn dâng nạp VNCH cho đảng ta , và giải thể ... vì đã làm xong sư nghiệp cắt mạng : Hoàng văn Hoan sang chơi bên Tàu ; Trương như Tảng chu du bên Pháp ; Trần văn Trà ngồi ngâm thơ uống trà .....
Đời nhiều gian dối lắm ai ơi !!!

Nhận xét

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được xem xét trước khi đưa lên trang web, phù hợp với Nguyên tắc sử dụng của RFA. Ý kiến của Bạn sẽ không xuất hiện ngay lập tức. RFA không chịu trách nhiệm về nội dung các ý kiến. Hãy vui lòng tôn trọng các quan điểm khác biệt cũng như căn cứ vào các dữ kiện của vấn đề.

Xem toàn trang