Cho những người vừa nằm xuống chiều qua

Nhạc sĩ Tuấn Khanh, viết từ Sài Gòn
2015-04-27
Email
Ý kiến của Bạn
Share
In trang này
Hai phụ nữ tại nghĩa trang quân đội Biên Hòa hôm 29/4/1975
Hai phụ nữ tại nghĩa trang quân đội Biên Hòa hôm 29/4/1975
AFP photo

Tháng 4/1975 là cột mốc thay đổi rất nhiều thứ của người miền Nam Việt Nam. Đối với giới âm nhạc, đó cũng là một giai đoạn đầy biến động nhưng ít được ghi lại. Những biến động đó bao gồm ly tán, tuyệt vọng, cái chết và sự nhục nhằn của kiếp người từ một chế độ này, bước sang một chế độ khác.

Rất nhiều nhạc sĩ, ca sĩ của miền Nam đã tìm đường di tản, vượt biên... với hy vọng rằng rồi mình sẽ lại được sống với nghiệp dĩ của mình ở đâu đó. Thật buồn, không phải ai ra đi cũng đã toại nguyện. Nhưng với nhiều người ở lại, cuộc đời đầy những bất ngờ sau đó, có thể còn buồn bã hơn nhiều.

Một trong những nhạc sĩ ở lại trong nước sau 1975 là nhạc sĩ Hoài Linh. Ông là tác giả của vô số những bài bolero có lời lẽ đẹp và sâu sắc như Sầu tím thiệp hồng, Căn nhà màu tím, Xin tròn tuổi loạn... Vốn là trung uý ở Nha cảnh sát quốc gia, nhạc sĩ Hoài Linh cũng mang nhiều nỗi lo về chuyện chế độ mới sẽ thanh trừng mình. Ngay trong những ngày di tản, ông đã dự định cùng gia đình đưa nhau xuống tàu, thế nhưng quá tiếc nuối căn nhà kỷ niệm ở đường Trương Minh Giảng, nơi ông dành dụm qua nhiều năm mới có được, nên rồi ở lại.

Ngày thường, nhạc sĩ Hoài Linh sống rất khiêm tốn và nhã nhặn với mọi người, ít phô trương. Chính vì vậy mà trong hẻm nhà, nên ai cũng thương mến. Khi những nhóm công an khu vực đầu tiên vào Sài Gòn đi điều tra nhân thân của ông Hoài Linh, hàng xóm luôn nói đỡ cho ông, không ai khai chuyện ông là trung uý cảnh sát. Chính vì vậy mà ông Hoài Linh tránh được chuyện đi tù (hay nói theo kiểu Nhà nước Việt Nam là đi học tập cải tạo).

Vốn là một nhạc sĩ thành danh, được trọng vọng, cũng như đang sung sức làm việc, bất ngờ bị đảo lộn mọi thứ, nhạc sĩ Hoài Linh mang một tâm trạng bất đắc chí cho đến tận lúc qua đời. Sau năm 1975, nhạc sĩ Hoài Linh dành trọn tâm huyết của mình cho việc viết thánh nhạc, phục vụ cho nhà thờ. Gia đình cho biết ông cũng từ bỏ y định vượt biên khi thấy số người tuyệt mạng trên biển quá nhiều.

Một lần đón các em nhỏ đến nhà tập hát thánh ca cho nhà thờ, nhạc sĩ Hoài Linh bị công an khu vực đến yêu cầu chấm dứt "tụ tập đông người", ông buồn bực vô cùng nhưng cũng phải đành làm theo. Đầu năm 1995, ông trở bệnh nặng. Thật là ngẫu nhiên nhưng cũng đầy ý nghĩa, ngày 30-4-1995, nhạc sĩ Hoài Linh lìa đời, để lại một sự thương tiếc cho nhiều người miền Nam. Dĩ nhiên, báo chí của chế độ mới không hề đưa một dòng tin nào.

Do không đi học tập, nên nhạc sĩ Hoài Linh bị nhiều người cho rằng có thể ông là Việt Cộng nằm vùng, thế nhưng khi còn sống, nhạc sĩ Hoài Linh không bao giờ buồn đính chính. Một trường hợp khác tương tự là nhạc sĩ Anh Việt Thu. Dù nhạc sĩ Anh Việt Thu mất năm 1973, nhưng ông vẫn bị mang tiếng là Việt Cộng nằm vùng do có một người em đi tập kết theo cộng sản ở miền Bắc, cũng như có bạn là nhà thơ Thiên Hà, là Việt Cộng. Nhưng giờ thì điều đó có thể lý giải được: sau năm 1975, rất nhiều bài hát của nhạc sĩ Anh Việt Thu cũng đã không được phép lưu hành.

Không ai có thể hình dung được đời mình và người Cộng sản từ miền Bắc đã gây ảnh hưởng như thế nào. Chẳng hạn như nhạc sĩ Lê Văn Thiện không bao giờ hình dung được người vợ không hôn thú của mình (bà Ngọc) là thành phần khủng bố ở nội đô. Bà Ngọc đem mìn hẹn giờ đến cài ở nhà hàng Liberty, đường Tự Do, để giết một vài lính Mỹ. Thế rồi bị trục trặc, chính bà cũng bị mìn giết chết tại chỗ, còn chỉ huy của bà là ông Sáu Hỏi (sau 1975 về làm quan chức ngành văn hoá ở quận 5) thì cao chạy xa bay.

Tâm trạng trầm uất và chỉ cầu mong sống để làm việc, lo cho gia đình là khuynh hướng chung của rất nhiều nhạc sĩ miền Nam đã sống trong chế độ VNCH. Nhạc sĩ Thanh Sơn, Mặc Thế Nhân, Hoàng Trang... tìm cách quy ẩn. Còn những nhạc sĩ như Lê Hựu Hà, Y Vân... thì được tuyển dụng làm cho các đoàn ca nhạc mới. Có miễn cưỡng nhưng chỉ còn đó là sinh lộ cuối cùng nên các ông đành nương theo mà sống. Lúc sinh thời, nhạc sĩ Y Vân cũng rất buồn bã sau ngày 30-4, nhất là khi một người bạn thân đi vượt biển mất tích. Ông tâm sự với vợ con rằng giờ chỉ còn biết làm để gia đình không lâm vào cảnh đói khổ mà thôi. Và có lẽ cũng do làm việc lao lực ngày đêm, năm 1992 nhạc sĩ Y Vân qua đời. Nhạc sĩ Lê Hựu Hà cũng không khác gì. Những năm ông đi trình diễn trên sân khấu, rất nhiều khán giả gửi giấy lên yêu cầu các bài hát thời ban nhạc Phượng Hoàng của ông. Thế nhưng Lê Hựu Hà đành từ chối khéo, sau đó quay vào trong với ánh mắt buồn thăm thẳm: nhiều bài hát của ông cho đến năm 2003, tức năm ông qua đời, vẫn chưa được những người Cộng sản cho phép lưu hành trở lại.

Nhiều nhạc sĩ không thích nghi được đời sống của chế độ mới nên cũng qua đời trong nghèo khổ như nhạc sĩ Nguyễn Trung Cang, Trúc Phương, Thanh Bình, Châu Kỳ... Nhiều năm bị bạc đãi ở các phòng văn hoá kiểm duyệt theo chính sách thanh lọc văn hoá của chế độ cũ, hầu hết những nhạc sĩ của miền Nam Việt Nam còn bị báo chí Nhà nước ghẻ lạnh vì tuân theo các chính sách tuyên truyền của ban tuyên giáo. Trong khi đó, khác với giới biểu diễn của chế độ mới thì được tạo điều kiện để ca tụng, quảng bá lắm lúc trơ trẽn.

Khá nhiều nhạc sĩ trước 30-4 là sĩ quan phòng tâm lý chiến, là quân nhân VNCH, nên chuyện đi tù cải tạo là điều dễ hiểu. Những ngày tháng trong trại tù cải tạo Hà Tây, nhạc sĩ Vũ Thành An cũng vì đói, vì sợ đòn nên đã khuất phục, trở thành tai mắt của cán bộ quản giáo và bị anh em trong trại căm ghét. Mãi sau do quá ăn năn, ông đã xin được rửa tội đi tu theo đạo Công giáo ngay trong trại tù. Đó là lý do mà nhiều năm sau khi xuất cảnh sang Mỹ, nhạc sĩ Vũ Thành An mới quay lại với âm nhạc, dùng Đời Đá Vàng như một lời tâm tình đầy đau đớn cho cuộc sống mà ông đã trải qua.

Nói về kết thúc trong trại tù, không thể không kể đến nhạc sĩ Minh Kỳ. Vốn là đại uý cảnh sát, nhạc sĩ Minh Kỳ cũng bị dồn vào trại cải tạo ở Biên Hòa. Bốn tháng sau ngày 30-4, khi đang ngồi ăn trong trại, cả nhóm sĩ quan của ông bị ai đó ném lựu đạn vào giữa, khiến thương vong mười mấy người. Nhạc sĩ Minh Kỳ hấp hối, đẫm máu, chỉ có lời với anh em trong trại là nhắn giùm với gia đình rằng ông đã chết, rồi sau đó xuôi tay. Không rõ mộ của ông sau này có cải táng hay không, vì khi chôn cất sơ sài, cán bộ quản giáo chỉ để bảng ghi tên người chết là Vĩnh Mỹ, tức tên thật của ông, chứ không hề biết đó là một nhạc sĩ tài hoa hàng đầu của nước Việt.

30-4-1975 là một cột mốc của nhiều điều, mà có lẽ nhiều thập niên nữa người Việt mới biết tường tận sự thật. Và có lẽ cũng nhiều năm nữa, những trang sử nhạc còn phải ghi chú thêm những điều chưa kể hết, mà vốn nỗi buồn gần nửa thế kỷ vẫn phủ tối cả quê hương.

(Tuấn Khanh, Sài Gòn 26/04/2015)

*Nội dung bài viết không phản ảnh quan điểm của RFA.

Ý kiến (8)
Share

Thằng Cuội

nơi gửi Một góc Saigòn

Nhạc Sĩ Tuấn Khanh của miền Nam VNCH khi xưa, thì hiện Ông đang sống ở ngay khu Little Saigon..và cũng đang làm chử một quán Phở Bò tên hình như là Hoa Xoan thì phải, Bên trong tiệm đưọc Ông trang tri nhìn rất thanh tao và lãng mạng, với những hình vẽ mờ ào những giòng nhạc cùng nốt của vài bài hát tiền chiến khi xưa . đã tạo ra thêm hưong vị cho Tô Phở càng thêm ngon.

25/04/2017 00:48

Tiêu Cà Mau

nơi gửi Hoa Kỳ

Trích nguồn mạng nguyentandung : Ảnh] Sự hồi sinh của nghĩa trang Biên Hòa .
http://nguyentandung.org/anh-su-hoi-sinh-cua-nghia-trang-bien-hoa.html
Xin các bạn tuổi trẻ hãy vào đây mà xem để biết sự dối trá bịp bợm cuả giới truyền thông cuả những tên bồi bút VC tự biên tự diễn rất ưu là lố bịch nào là nghị quyết 36 kiểu nào là hoà hợp hoà giải dân tộc bịp bợm đã sử dụng 40 năm qua bằng chứng là người Việt trong và ngoài nước không có thù oán gì với VC mà hoà giải , người ta bỏ nước ra đi là để tìm tự do mà chết 500.000 trên đường vượt biên sau ngày giải phóng , ngay cả cây cột đèn nếu nó có chân nó cũng vượt biên , tóm lại chúng tôi không có gì để hoà giải mà chúng tôi chỉ cần VN có tự do dân chủ mà thôi , độc tài mà nói chuyện hoà hợp hoà giải là một trò hề cuả Đảng để chụp mũ, những người hay những tổ chức đấu tranh nhân quyền cho dân tộc VN là những người chống Cộng vì cảm tính, do cái mặc cảm bị bại trận, những người H.O thì do hận thù vì bị đày đọa trong trại tù cải tạo…
Dưới đây là một bằng chứng chụp mũ , ngụy biện , vu khống ,hèn hạ cuả Đảng VC .

Cụ thể là nữ đại úy công an Tạ Phong Tần, cựu đảng viên Vi Đức Hồi, cựu trung tá Trần Anh Kim, Điếu Cày Nguyễn Văn Hải, các luật sư Lê Thị Công Nhân, Nguyễn Văn Đài, Cù Huy Hà Vũ, Lê Trần Luật, nhà văn Trần Khải Thanh Thủy, Bùi Thị Minh Hằng và còn rất nhiều người khác nữa…
Những nhà dân chủ trong nước là những người được sinh ra dưới chế độ XHCN, bị giáo dục nhồi sọ dưới mái trường XHCN, trong đó có những đảng viên CS, họ không bị mất nước, không có mặc cảm bị bại trận, không có hận thù vì tù cải tạo , xin các bạn tuổi trẻ và quân đội hãy thức tỉnh để thấy bộ mặt tuyên truyền dối trá , trơ trẻn cuả Đảng mà các bạn đã bị chúng lừa mấy chục năm qua …

04/05/2015 22:27

hoangvt

nơi gửi hai phong

KHONG ON

01/05/2015 06:10

NOBITA

nơi gửi Sai Gon

Các chiến sĩ VNCH đã anh dũng hy sinh cho nền tự do,các anh đã nằm xuống,yên nghỉ...và tinh thần này vẫn còn đang âm ỉ,nung nấu trong mỗi con người.Biến cố lịch sử 30/04 xảy ra khi tôi còn rất nhỏ nhưng tôi đã từng nếm trải cuộc sống cơ cực dưới thời bao cấp của bọn CS và từ trong ký ức của tôi vẫn con do nhung gi ma gia dinh toi da phai ganh chiu.Từng dòng người đã bất chấp cái chết lênh đênh trên những con thuyền bé nhỏ vượt trùng dương để tìm đến cuộc sống tự do ở chân trời mới!

29/04/2015 08:39

phó thường dân nam bộ

nơi gửi nam bán cầu

Ủa tuấn khanh nào mà xưng là nhạc sĩ. Xin hỏi có phải Nhạc Sĩ Tuấn Khanh của Việt Nam Cộng Hòa trước năm 1975 và hình như ông ở bêm Mĩ. Vậy tuấn khanh - viết thường này là ai vệy. Nếu thật sự không phải là Nhạc Sĩ Tuấn Khanh tức ca asĩ Trần Ngọc thì đây là hàng giả hàng dõm. thằng này quả là việt cộng nó gian manh lấy tên ông cố nội của nó làm tên của nó. Đụ má thằng việt cộng khỉ trường sơn.

28/04/2015 18:07

Xem tất cả ý kiến.

Xem toàn trang