Đại hội 13: Giới thiệu “Tứ Trụ” mới liệu có được đồng thuận tại Hội nghị Trung ương 15?

TS. Phạm Quý Thọ
2021-01-14
Share
Đại hội 13: Giới thiệu “Tứ Trụ” mới liệu có được đồng thuận tại Hội nghị Trung ương 15? Hình minh hoạ. Tổng bí thư kiêm Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng (trái) và Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc (phải) tại Thượng đỉnh ASEAN ở Hà Nội hôm 12/11/2020
AFP

Hội nghị Trung ương 15 liệu sẽ là cuối cùng trước thềm Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ 13 cận kề, được chính thức thông báo sẽ tổ chức vào ngày 25/1 đến 2/2/2021? Đây là câu hỏi được giới quan sát chính trị quan tâm bởi những tiền lệ thay đổi vào “phút chót”. Nội dung quan trọng nhất của Hội nghị là “chốt” được “các trường hợp đặc biệt” để trình Đại hội. Danh sách các nhân sự này là “tuyệt mật”, nhưng có nguồn tin đồn đoán rằng Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng và Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc sẽ là hai trường hợp đặc biệt, quá tuổi theo quy định, sẽ tiếp tục ở lại với tư cách “tứ trụ” mới được Bộ Chính trị giới thiệu.

Rối loạn chức năng độc đoán

Khi chiến dịch chống tham nhũng “không vùng cấm” vẫn đang được đẩy mạnh, nhiều người cho rằng chế độ độc đảng của Việt Nam chưa thể ngăn chặn được mức độ nghiêm trọng của tình hình khủng hoảng chế độ. Việc khởi tố ông Tất Thành Cang, nguyên Phó bí thư thường trực Thành uỷ thành phố Hồ Chí Minh, được coi là “phức tạp”, chỉ được tiến hành sau khi ông Nguyễn Văn Nên, nguyên Chánh văn phòng Trung ương Đảng, được chỉ định làm Bí thư Thành uỷ thay ông Nguyễn Thiện Nhân. Trước đó, cuối năm 2019, ông Tất Thành Cang bị kỷ luật cách chức Uỷ viên Trung ương đảng khóa 12 và Phó bí thư thường trực Thành uỷ tại Hội nghị trung ương 9, nhưng vẫn là Thành ủy viên, Phó trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo Công trình lịch sử TP.HCM. Hơn thế, đến tháng 8/2020 ông này chỉ bị Ban Chấp hành Đảng bộ TP.HCM “thống nhất kết luận phê bình”. Trường hợp kỷ luật đối với ông Tất Thành Cang có thể được coi là biểu tượng của rối loạn chức năng độc đoán. Ở đây, sự phân quyền cho các địa phương đáp ứng nhu cầu chuyển đổi kinh tế sang thị trường đã tạo ra nguy cơ bất ổn cho chế độ.

“Tập thể lãnh đạo” đang bị lung lay

Tập thể lãnh đạo là một hình thức chính trị lý tưởng của một đảng cộng sản độc quyền. Nhiệm vụ chính của nó là để phân phối quyền hạn và chức năng từ cá nhân đến một nhóm duy nhất. Tại Việt Nam nguyên tắc tập thể lãnh đạo còn được gọi là tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, là nguyên tắc lãnh đạo cao nhất của Đảng CS VN, theo đó, hầu như không có một lãnh đạo tối cao bởi quyền lực được san sẻ tập trung cho bốn vị trí cao nhất trong chính quyền là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Thủ tướng, Chủ tịch Quốc hội cùng với các tập thể Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Ban chấp hành Trung ương. Cố Chủ tịch Hồ Chí Minh năm 1948 từng giải thích rằng “một người dù khôn ngoan đến đâu, cũng chỉ trông thấy một số mặt của vấn đề; vì vậy cần tổng hợp sự xem xét của nhiều người để xét rõ mọi mặt của vấn đề, cho nên mới cần lãnh đạo tập thể. Không lãnh đạo tập thể sẽ dẫn đến "bao biện, độc đoán, chủ quan"… Tuy nhiên, "nhiều sãi không ai đóng cửa chùa", sinh ra sự "bừa bãi, lộn xộn, vô chính phủ". Tập thể lãnh đạo và cá nhân phụ trách phải đi kèm với nhau.

000_Hkg10248112.jpg
Nguyên Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng (giữa) tại Đại hội Đảng 12 ở Hà Nội hôm 21/1/2016. AFP

Nguyên tắc này đang bị lung lay trong bối cảnh chuyển đổi sang kinh tế thị trường, đỉnh điểm là nhiệm kỳ 2011-2015, khi “một bộ phận không nhỏ” quan chức “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá”. Một trong những dấu hiệu là Ban Chấp hành TƯ đã “làm trái ý” của Bộ Chính trị. Tại Hội nghị TƯ 7 năm 2013 hai ông Nguyễn Bá Thanh, cố Trưởng ban Nội chính TƯ và Vương Đình Huệ, nguyên Trưởng ban Kinh tế TƯ,  mặc dù được Bộ Chính trị giới thiệu, đã không được Ban chấp hành TƯ khoá 11 bầu bổ sung vào Bộ chính trị. Một sự kiện “đình đám” khác cũng diễn ra tương tự về việc kỷ luật nguyên Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng về những yếu kém, khuyết điểm của Chính phủ trong lãnh đạo, quản lý, điều hành nền kinh tế. Ông Dũng trước Quốc hội ngày 20/10/2012, đã xin lỗi với tư cách người đứng đầu vì tình trạng “bất ổn kinh tế vĩ mô”. Tuy nhiên,  ông đã không bị bất cứ hình thức kỷ luật nào, và trái lại ông lại được số phiếu tín nhiệm cao trong đợt lấy phiếu tín nhiệm lần đầu tiên tại Quốc hội. Mặc dù, ông đã về làm “người tử tế”, nhưng không ít Uỷ viên Trung ương trong Ban Chấp hành khoá 12 đã từng ủng hộ ông vẫn chịu ảnh hưởng.

Ai mới được giới thiệu là “Tứ trụ”?

Như đã nêu ở trên, Tổng bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng là một phương án “trường hợp đặc biệt” được Bộ Chính trị giới thiệu trình Hội nghị TƯ 15 khoá 12 sẽ họp trong nay mai. Những kết quả về chỉnh đốn đảng và chống tham nhũng “không vùng cấm” do ông trực tiếp chỉ đạo đã tăng cường quá trình tập trung quyền lực. Ông Nguyễn Phú Trọng hiện nắm giữ quyền tối cao, như Bí thư Quân uỷ Trung ương, Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về Phòng, chống Tham nhũng… đồng thời là Trưởng tiểu ban nhân sự cho Đại hội 13.

Tuy nhiên, việc chuyển giao quyền lực tối cao đang gặp khó khăn. Sự giới thiệu người kế nhiệm của ông đã không đạt được sự đồng thuận của tập thể Bộ Chính trị và tại Hội nghị Ban Chấp hành trung ương 14. Bởi vậy, theo các nhà quan sát, ông có thể tiếp tục ở lại để tìm người kế vị để bàn giao nhằm duy trì chế độ độc đảng. Ngoài ra, nếu ở lại, ông chắc sẽ còn nhiều việc phải làm để nội bộ đảng trong sạch. Dư luận băn khoăn về sự bình phục sức khoẻ của ông sau cơn đột quỵ cuối năm 2018.

“Trường hợp đặc biệt thứ hai” là đương kim Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, người đứng đầu Chính phủ kiến tạo với chính sách phù hợp thực tế, điều hành nền kinh tế thành công mục tiêu kép vừa duy trì sản xuất, kinh doanh đạt tốc độ tăng trưởng gần 3% vừa chống dịch Covid-19 có hiệu quả. Ngoài ra, những kết quả chống thiên tai bão lũ tại miền Trung cũng để lại dấu ấn tích cực… Ông được giới thiệu với cương vị chủ tịch nước trong nhiệm kỳ tới. Giới phân tích chính trị băn khoăn rằng với thành tích như vậy tại sao ông không được bố trí tiếp tục nhiệm kỳ thứ hai trên cương vị Thủ tướng Chính phủ?

TW14-10.jpg
Ông Vương Đình Huệ, Bí thư Hà Nội

Đồng thời với hai trường hợp đặc biệt trên, trong “tứ trụ” còn hai nhân vật còn đủ tiêu chuẩn được giới thiệu là Trưởng ban Tổ chức TƯ Phạm Minh Chính và Bí thư Thành uỷ Hà Nội Vương Đình Huệ. Ông Chính, từng là thứ trưởng Bộ Công an, đã trải thực tế thành công với tư cách là Bí thư tỉnh Quảng Ninh trong nhiệm kỳ 11. Ngoài ra, ông có kinh nghiệm đối với việc áp dụng mô hình đặc khu hành chính kinh tế còn vướng mắc trong nhiệm kỳ 12. Ông Huệ, giáo sư kinh tế, trải qua nhiều chức vụ như Tổng kiểm toán nhà nước, Bộ trưởng tài chính và Trưởng ban kinh tế TƯ. Tuy nhiên, kinh nghiệm thực tế chỉ đạo tại địa phương chỉ được tích luỹ khi ông là Bí thư Hà Nội năm 2019. Hai ông được giới thiệu với cương vị Thủ tướng Chính phủ và Chủ tịch Quốc hội với hai phương án đảo vị trí cho nhau.

Sau “đồng thuận” dự kiến sắp xếp các vị trí quyền lực khác trong Bộ Chính trị, Ban bí thư và Ban Chấp hành TƯ, các nhà quan sát hy vọng sự giới thiệu “tứ trụ” như trên có thể sẽ nhận được sự “nhất trí” tại Hội nghị TƯ 15 theo nguyên tắc tập thể lãnh đạo. Liệu đó sẽ là hội nghị cuối cùng trước thềm Đại hội 13 cận kề? Dù thế nào đi chăng nữa, câu hỏi vẫn đeo đuổi các nhà cải cách rằng tại sao chuyển giao quyền lực tối cao của đảng ngày càng khó khăn?

* Bài viết không thể hiện quan điểm của Đài Á Châu Tự Do

dân
dân says:
14/01/2021 13:01

- "Dù thế nào đi chăng nữa, câu hỏi vẫn đeo đuổi các nhà cải cách rằng tại sao chuyển giao quyền lực tối cao của đảng ngày càng khó khăn?"

- "Các nhà cải cách" không biết theo tác gỉa, là ai?
Theo tôi, vẫn là các lãnh đạo đảng độc tài CSVN. Vậy họ còn "cải cách" cái gì nữa, nếu không chịu thay đổi thể chế?
Thể chế độc tài, lừa bịp, tiếm quyền của nhân dân, kìm hãm năng lực sản xuất, đàn áp nhân quyền, bất công, bất bình đảng. Nếu muốn thay đổi nó, trao trả quyền làm chủ đất nước cho nhân dân, phải là một cuộc "cách mạng", chứ không thể chỉ có "cải cách" mà được!
- Chuyển giao quyền lực cho ai? Lại vẫn chuyển giao quyền lực cho các đồng đảng.
- "Chuyển giao quyền lực tối cao ngày càng khó khăn", vì các đồng đảng đi quốc trong bụng nhau, hôm nay chưa tham nhũng ăn cắp, nhưng có quyền lực, lại vẫn sẽ tham nhũng, sẽ ăn cắp, Đúng theo bản chất của đảng độc tài.
Bi kịch của tổng Trọng là biết mình mệt mỏi, không thể sống mãi để đốt lò, nhưng lại không tìm được ai tin tưởng, giống mình để nhường ngôi.
Thời mạt của băng đảng độc tài!

Một ủy viên BCT
Một ủy viên BCT says:
16/01/2021 14:23

Nguyễn phú Trọng có tài cán gì đâu mà tìm người để truyền ngôi ? Chẳng qua là muốn dùng xích sắt buộc ghế mình lại vì rất sợ đột quỵ lần nữa thì hết cứu! Thế lực thù địch trong đảng sẽ phận thây ông ta!

Duy Hữu, USA
Duy Hữu, USA says:
14/01/2021 15:07

Tại sao, vì sao... các đảng viên của đảng Búa Liềm Việt Cộng có cái quyền độc quyền chọn " tứ trụ " cho cái Nhà nước của Nước nhà Việt Nam của Nhân dân Việt Nam?

Chẳng lẽ... vì các đảng viên " nửa người, nửa ngợm, nửa đười ươi " có cái ngụy thuyết cách mạng Xã hội chủ nghĩa Cộng sản, cũng " nửa người, nửa ngợm, nửa đười ươi ", nhưng các đảng viên lại có súng AK, có nhà tù, có dùi cui ?

Chẳng lẽ... vì các đảng viên sinh sau cách mạng " chống Pháp, cứu nước ", " chống Mỹ, cứu nước ", nhưng có công rất lớn với cách mạng ?

Cứ như thế... " tứ trụ " của đảng Búa Liềm chỉ là " tứ đổ tường " cho cái Nhà Việt Nam cho đến khi nào Nhân dân Viêt Nam ta có tự do chọn.

Thiệt là tội nghiệp cho Dân Việt ta... thiệt là khốn khổ cho Dân Việt ta... thiệt là đồ khốn nạn... cái đảng Búa Liềm Việt Cộng này.

Để nội bộ đảng trong sạch
Để nội bộ đảng trong sạch says:
14/01/2021 17:12

.
... nếu ở lại, ông chắc sẽ còn nhiều việc phải làm để nội bộ đảng trong sạch. Dư luận băn khoăn về sự bình phục sức khoẻ của ông sau cơn đột quỵ cuối năm 2018.

Một đứa như cả Lú, chân tay mình mẩy, đầu óc,.. dính đầy bùn đất vì chuyên trị ăn uống dơ bẩn, có thể nào hô biến,.. biến cho đảng 'ta' trong sạch kô tì vết không nhẩy?
.

anh Đạt
anh Đạt says:
15/01/2021 12:18

Giới thiệu “tứ trụ” mới liệu có được đồng thuận tại Hội nghị Trung ương 15?
Đi vô đi ra cũng mấy cha khi nảy
Có giỏi để nhân dân tự do bỏ phiếu
Đố mà dám

Trương Hồng Quang
Trương Hồng Quang says:
16/01/2021 14:10

Ra đại hội chỉ là hình thức thôi thì làm gì mà không đồng thuận ? Tay đưa phiếu bầu lên để quay phim chụp hình chứ trong đầu thì chửi thề ! Thế thôi ! Không đưa tay tán đồng thì ngày mai lại đưa tay cho công an còng sao ?

Ở lại
Ở lại says:
16/01/2021 14:54

Các trường đại học giờ trở thành đại học. các Bộ môn, các khoa cứ sắp sếp hết các anh về hưu sắp xuống lỗ hết rồi còn nhẩy vào đấy đì thế hệ trẻ. Nói còn sai chứ chưa nói đến làm việc... ở lại và ở lại

Nguyen Cong Binh
Nguyen Cong Binh says:
18/01/2021 15:37

Bầy đàn kên kên thì con nào cũng giống như nhau cả, tham ăn và hung tợn.. Om xòm bàn cãi chọn lựa chi cho mất thời gian và tốn kém ngân sách. Nắm đầu một con quăng ra là xong!

Peter Pham
Peter Pham says:
20/01/2021 11:22

Neu nhu nuoc VN khong co tham nhung thi VN se la nuoc phat trien nhanh nhat o Dong Nam A. trong tu tru ai la dung dau nuoc VN cung duoc. Nhung nguoi ay khong tham nhung, chong tham nhung thi nuoc VN se tien trien dep nhu cac nuoc Ma Lai, SIngabore etc.

Bích Ngọc
Bích Ngọc says:
22/01/2021 06:15

Không, hay chưa "đồng thuận" có nghĩa là "chia chác" không đều hay chưa đều thế thôi ! "Ghế" thì quá "ít", mà "đít" thì quá "nhiều", làm sao mà chia cho đều được ?! Nhưng, vì "quyền, lợi"...chung rốt cuộc họ cũng phải thoả thuận được với nhau vì sợ...mất đảng !

Nhận xét

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được xem xét trước khi đưa lên trang web, phù hợp với Nguyên tắc sử dụng của RFA. Ý kiến của Bạn sẽ không xuất hiện ngay lập tức. RFA không chịu trách nhiệm về nội dung các ý kiến. Hãy vui lòng tôn trọng các quan điểm khác biệt cũng như căn cứ vào các dữ kiện của vấn đề.

Xem toàn trang