Kết qủa bầu cử tại Iran đã gây bạo động

Cuộc bầu cử tổng thống Iran tổ chức hôm thứ sáu tuần trước, gây sự chú ý đặc biệt của dư luận toàn cầu, vì đương kiêm tổng thống Mahmoud Ahmedinejad đựoc tuyên bố thắng cử vẻ vang, với số phiếu áp đảo gần gấp đôi ứng viên về nhì là cựu thủ tướng Mir Hossein Mousavi.
Đỗ Hiếu, phóng viên đài RFA
2009-06-19
Email
Ý kiến của Bạn
Share
In trang này
Cuộc biểu tình đòi hủy bỏ kết quả cuộc bầu cử tại Iran lôi cuốn 1 số người đông chưa từng có
Cuộc biểu tình đòi hủy bỏ kết quả cuộc bầu cử tại Iran lôi cuốn 1 số người đông chưa từng có
AFP photo

Biểu tình đòi hủy bỏ kết qủa cuộc bầu cử

Các ứng viên thất cử tuyên bố cuộc bầu cử là gian lận, đòi huỷ bỏ kết qủa đó và bầu cử lại. Nhiều cuộc xuống đường với hàng trăm ngàn người tham dự tại trung tâm thủ đô Tehran cũng như các tỉnh khác đã khiến Iran chìm trong hỗn loạn. Tin tức cho hay là đã có bẩy người chết trong khi các cuộc xuống đường vẫn đang rầm rộ diễn ra.

Tin tức truyền đi từ Tehran cho hay, số người xuống đường biểu tình phản đối kết qủa bầu cử, chống chế độ độc tài, lên tới hàng trăm ngàn người, bất chấp lệnh cấm triệt để của chánh phủ và kêu gọi của giáo chủ Ali Khameni, lãnh đạo tinh thần tối cao của toàn dân Iran.

Tin tức truyền đi từ Tehran cho hay, số người xuống đường biểu tình phản đối kết qủa bầu cử, chống chế độ độc tài, lên tới hàng trăm ngàn người, bất chấp lệnh cấm triệt để của chánh phủ và kêu gọi của giáo chủ Ali Khameni, lãnh đạo tinh thần tối cao của toàn dân Iran.

Ứng cử viên tổng thống thất cử, ông Mir Hossein Mosavi,  nhưng được cảm tình của người dân Iran đã khuyến khích những người ủng hộ ông hãy xuống đường rầm rộ, trong tinh thần ôn hoà, cùng nhau để tang và tưởng niệm 7 nạn nhân bị tử vong trong các cuộc đụng độ mới đây.

Đoàn người biểu tình mặc quần áo đen và trắng, đeo băng tay và buộc ngang đầu băng màu xanh lá cây, màu “hy vọng” được ứng viên Mousavi sử dụng trong chiến dịch vận động tranh cử.

Hình ảnh trên báo chí và TV cho thấy hàng hàng, lớp lớp người biểu tình tràn ngập tất cả đường phố chính trong thủ đô Tehran, họ giữ trật tự, yên lặng, nét mặt tươi cười, tin tưởng, khi di chuyển.

Đoàn người biểu tình mặc quần áo đen và trắng, đeo băng tay và buộc ngang đầu băng màu xanh lá cây, màu “hy vọng” được ứng viên Mousavi sử dụng trong chiến dịch vận động tranh cử.

Ông Mir Hossein Mousavi yêu cầu những cử tri ủng hộ mình hãy “ giành lấy quyền lợi chính đáng của mình” và “sẵn sàng trả bất kỳ giá nào, cho cuộc chiến chống độc tài, tái lập dân chủ”.

màu xanh lá cây, màu “hy vọng” được ứng viên Mousavi sử dụng trong chiến dịch vận động tranh cử.
màu xanh lá cây, màu “hy vọng” được ứng viên Mousavi sử dụng trong chiến dịch vận động tranh cử. AFP photo
Trước đây, ông Mousavi và cựu tổng thống Mohammad Khatami cũng đã gởi thư thỉnh nguỵên đến toà án Iran yêu cầu chấm dứt các biện pháp bạo động, mà lực luợng an ninh áp dụng đối với đoàn người biểu tình.

Cũng phải kể thêm đến các cuộc tấn công vào những người này do nhóm quá khích Basig thực hiện. Nhóm này gồm hàng trăm ngàn thành viên, đều tự nguyện và trung thành tuyệt đối với nhà nước Hồi giáo hiện hành.

Thông tấn xã Iran nói đã có 150 người biểu tình bị cảnh sát bắt, tuy nhiên các nhân chứng cho là số người bị bắt cao hơn gấp bội.

Cấm loan tin về cuộc biểu tình

Trong khi đó, lực lượng vệ binh cách mạng Iran, một đạo quân đựơc coi là rường cột của chế độ đe dọa sẽ mạnh tay can thiệp vào những phương tiện truyền thông đại chúng, vì đã cho phổ biến tin tức và hình ảnh tạo thêm sự căng thẳng đối với tình hình sôi động hiện giờ.

Cách đây hai hôm, chánh quyền Iran chính thức ra lệnh cấm các hãng truyền thông quốc tế đưa tin và hình ảnh về các cuộc biểu tình rầm rộ của hàng trăm ngàn người, mạnh mẽ phản đối kết qủa bầu cử mà phần thắng nghiêng về ông Ahmadinejad.

Cách đây hai hôm, chánh quyền Iran chính thức ra lệnh cấm các hãng truyền thông quốc tế đưa tin và hình ảnh về các cuộc biểu tình rầm rộ của hàng trăm ngàn người, mạnh mẽ phản đối kết qủa bầu cử mà phần thắng nghiêng về ông Ahmadinejad.

Nhiều tờ báo độc lập cũng như các website ủng hộ ứng viên Mousavi đã bị đóng cửa.

Hai nhà báo tên tuổi của Iran là các ông Saeed Laylad và Hamid Reza Jalaipur  bị bắt giam vì đã phổ biến hàng loạt tin tức và  hình ảnh về các vụ xô xát, đụng độ ác liệt giữa cảnh sát với đoàn biểu tình,  trên các ngả đường trong thủ đô Tehran.

Phóng viên báo chí nước ngoài phải chịu sự kiểm sóat gắt gao  của cảnh sát và bị hạn chế tối đa mọi sự đi lại trong phạm vi thủ đô Tehran. Nhà báo quốc tế không được phép đưa tin về những cuộc biểu tình bị xem là trái phép.

Từ khi bạo động bùng nỗ, đã có hơn 23 triệu người Iran hàng ngày truy cập vào mạng Internet. Có 400 ngàn trang blog mới được thiết lập để thông tin về tình hình bất ổn, về cuộc bầu cử bị cho là gian lận, về các cuộc biểu tình sôi nổi và về hình ảnh các vụ cảnh sát đàn áp, hành hung, gây đổ máu tại Tehran.

Đến nay thì, hầu hết các website và blog đều bị nhà nước Iran phong tỏa.

Phóng viên báo chí nước ngoài phải chịu sự kiểm sóat gắt gao  của cảnh sát và bị hạn chế tối đa mọi sự đi lại trong phạm vi thủ đô Tehran. Nhà báo quốc tế không được phép đưa tin về những cuộc biểu tình bị xem là trái phép.

Theo hệ thống truyền hình Mỹ CNN thì chánh phủ Tehran cấm giới truyền thông quốc tế tự do hành nghề, sau khi hình ảnh người biểu tình đụng độ với cảnh sát và những cảnh bắn giết, bạo hành có người chết, người bị thương, khói lửa lan tràn khắp nơi, được phổ biến liên tục trên mạng tin thế giới, từ mấy ngày qua.

Đây là những cuộc tập họp quy mô chưa từng thấy từ nhiều thập niên qua.

Dư luận và khán giả toàn thế giới có thể theo dõi tin tức và hình ảnh dồn dập trên các website như Twitter, Facebook, YouTube, cũng như các đoạn băng viedeo do cá nhân cung cấp.

Chánh quyền Tehran vội lên tiếng chỉ trích những thông tin và hình ảnh cho đó là thiên lệch, thiếu trung thực, không chính xác, dàn dựng.

Phóng viên CNN kể lại là họ vẫn tiếp tục đưa tin từ Iran, nhưng không được phép rời phòng trọ ở khách sạn hay văn phòng của đài TV , đặt tại Tehran.

Không có hình ảnh từ bên trong Iran, giới truyển thông Âu Mỹ đã sử dụng những hình ảnh kiều dân Iran biểu tình tuần hành ở nước ngoài.

Truyền hình Mỹ cho chiếu đoạn phim ngắn tường thuật trận tranh tài World Cup,  giữa hai đội tuyển quốc gia Iran và Nam Hàn, diễn ra tại một vận động trường ở Seoul.

Nhiều cầu thủ Iran mang băng tay màu xanh lá cây, để thầm nói lên sự ủng hộ của họ đối với ứng cử viên Mir Hossein Mouvavi.

Một người dân Iran viết trên trang web Twitter với lời kêu gọi “ hãy biểu tình liên tục cho đến khi kết cuộc bầu cử tổng thống Iran,  bị huy bỏ”.

Mới đây, trong cuộc trao đổi dành cho hãng thông tấn AP, mục sư Ashton Stewart, quản nhiệm nhà thờ Tin Lành của cộng đồng người Iran tại Colorado cho biết, vì ngày càng có nhiều dân Iran tin Chúa, nên chánh quyền Tehran, gia tăng các cuộc đàn áp, bắt bớ, cầm tù những tín đồ Tin Lành tại nước này:

Iran cũng lên tiếng tố cáo là có nhiều thế lực “thù nghịch” trong đó có Hoa Kỳ đã vô cớ can thiệp vào nội tình nước này, khích động các cuộc biểu tình và đây là lần đầu tiên mà Washington lưu ý đến kết qủa cuộc bầu cử tổng thống tại đây.

Iran tố cáo Hoa Kỳ can thiệp vào nội bộ

Mặt khác, Iran cũng lên tiếng tố cáo là có nhiều thế lực “thù nghịch” trong đó có Hoa Kỳ đã vô cớ can thiệp vào nội tình nước này, khích động các cuộc biểu tình và đây là lần đầu tiên mà Washington lưu ý đến kết qủa cuộc bầu cử tổng thống tại đây.

Iran đã mời đại sứ Thụy Sĩ, là đại diện chính thức của Hoa Kỳ tại xứ này, đến bộ ngoại giao để phản đối hành động can thiệp của Washington, vào tình hình chính trị sôi động, hiện giờ.

Ông Crowley, người phát ngôn bộ ngoại giao Mỹ đã lên tiếng bác bỏ lời cáo buộc đó.

Ông nhấn mạnh rằng , tổng thống Barack Obama chỉ bày tỏ sự quan tâm sâu sắc đến các diễn biến ở Iran chứ không hề can thiệp vào các cuộc tranh luận sau bầu cử, vì đây là vấn đề riêng của người dân Iran:

Ông Ian Kelly, một quan chức khác của bộ ngoại giao Hoa Kỳ cũng phát biểu với giới truyền thông ở Washington rằng, vì không có sự hiện diện của các quan sát viên quốc tế, nên cuộc bầu cử tổng thống Iran đã không gây tin tưởng cho người dân trong nước cũng như đối với công luận thế giới:

Ông Obama nhấn mạnh là ông không muốn can thiệp vào chuyện nội bộ của Iran, tuy nhiên ông rất quan tâm đến các cuộc biểu tình đòi hỏi dân chủ, cũng như những hình thức bạo động mà lực luợng an ninh đã thi hành dẫn đến sự chết chóc.

Khi nhận định về cuộc bầu cử tổng thống cuối tuần rồi tại Iran, tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama tuyên bố, ông muốn giữ thái độ ôn hoà, vì chính sách của tổng thống tái đắc cử Mahmoud Ahmadinejad hay đối thủ của ông là cựu thủ tướng Hossein Mousavi, không có nhiều khác biệt.

Ông Obama nhấn mạnh là ông không muốn can thiệp vào chuyện nội bộ của Iran, tuy nhiên ông rất quan tâm đến các cuộc biểu tình đòi hỏi dân chủ, cũng như những hình thức bạo động mà lực luợng an ninh đã thi hành dẫn đến sự chết chóc.

Tổng thống Obama hứa sẽ kiên trì theo đuổi chính sách ngoại giao “cứng rắn, thiết thực, nhưng không ảo tưởng” đối với Iran.

Liên Hiệp Quốc tôn trọng nguyện vọng của người dân Iran

Quang cảnh rối loạn và phức tạp hiện nay tại Iran đã khiến ông tổng thư ký liên hiệp quốc Ban Ki Moon bày tỏ sự quan ngại đặc biệt và tuyên bố ông đang theo dõi sát diễn biến thời sự tại quốc gia này. Ông cũng xác nhận rằng Liên Hiệp Quốc tôn trọng nguyện vọng của người dân Iran.

Trong khi Liên Hiệp Quốc và Hoa Kỳ có thái độ thận trọng, ôn hoà, uyển chuyển với Tehran, thì các quốc gia Châu Âu có lập trường cứng rắn hơn.

Trong khi Liên Hiệp Quốc và Hoa Kỳ có thái độ thận trọng, ôn hoà, uyển chuyển với Tehran, thì các quốc gia Châu Âu có lập trường cứng rắn hơn.

Thủ tướng Anh Gordon Brown yêu cầu Iran phải trả lời những câu hỏi và thắc mắc của chánh phủ London về kết qủa bầu cử, gây sự tranh cãi và phản ứng mạnh mẽ từ phía người dân Iran.

Tổng thống Pháp Nicholas Sarcozy cũng đã lên án các hành động sử dụng bạo lực nhắm vào đoàn người biểu tình ôn hoà.

Bộ ngoại giao Paris đã triệu đại sứ Iran đến, để yêu cầu ông cung cấp chi tiết về tính hợp pháp và minh bạch của cuộc bầu cử tổng thống Iran, hôm 12 tháng 6 vừa qua.

Cho đến nay, ứng cử viên thất cử đứng thứ nhì là cựu thủ tướng Mir  Hossein Mousavi vẫn phản đối việc đếm phiếu lại mà nhất định yêu cầu tiến hành cuộc bầu cử mới. Ông cùng hai ứng viên thất cử khác cho biết có đến 646 trường hợp gian lận trong ngày bầu cử 12 tháng sáu vưà qua.

Giáo chủ Ayatollah Ali Khameini thì ra lệnh điều tra về những lời tố cáo gian lận, nhưng yêu cầu ông Mousavi phải theo trình tự của hội đồng bầu cử, thay vì tổ chức xuống đường biểu tình phản đối.

Theo tờ Washington Post thì việc kiểm phiếu lại cũng là do ý nguyện của người dân Iran.

Cho đến nay, ứng cử viên thất cử đứng thứ nhì là cựu thủ tướng Mir  Hossein Mousavi vẫn phản đối việc đếm phiếu lại mà nhất định yêu cầu tiến hành cuộc bầu cử mới. Ông cùng hai ứng viên thất cử khác cho biết có đến 646 trường hợp gian lận trong ngày bầu cử 12 tháng sáu vưà qua.

Dù ông Mousavi được báo chí Tây Phương khen ngợi là một nhân vật yêu chuộng tự do dân chủ, nhưng các cuộc thăm dò tại 30 tỉnh thành của Iran cho thấy ông Ahmadinejad vẫn trên chân ông Mousavi.

Những cuộc thăm dò mới đây cũng cho thấy chỉ có một phần ba dân Iran tiếp cận được với Internet và giới trẻ Iran từ 18 đến 24 tuổi là nhóm người ủng hộ ông Ahmadinejad mạnh mẽ nhất.

Trong khi đó, ngoại trưởng Tây Ban Nha Miguel Angel Moratinos yêu cầu đại sứ Iran tại Madrid là ông Seyed Davoud Salehi cho phép các nhà báo Tây Ban Nha được phép tự do đưa tin và hình ảnh về thời sự tại Iran.

Ngoại trưởng Moratinos bày tỏ sự quan ngại đặc biệt về những hành động sử dụng bạo lực của cảnh sát Iran đối với đoàn người biểu tình ôn hoà để cảnh chết chóc, gây thương tích không tái diễn và kết qủa bầu chọn phải sớm được công khai hóa.

Trong tình hình rối loạn hiện nay, giới quan sát cho rằng khó có thể tiên đoán chính xác điều gì sẽ xẩy ra tại đất nước nghìn lẻ một đêm này, và tốt nhất là nên chờ xem moị chuyện sẽ xoay vần ra sao.  

Xem toàn trang