Tổng Thống Obama và thế giới Hồi Giáo

Chừng 12 tiếng đồng hồ trước đây, Tổng Thống Hoa Kỳ đã đọc bài diễn văn quan trọng gửi cộng đồng Hồi Giáo thế giới, với mục đích kêu gọi hãy cùng ông mở một trang sử hợp tác mới, bỏ tất cả các khác biệt đã có và đang có để xây dựng một thế giới an bình hơn.
Nguyễn Khanh, biên tập viên RFA
2009-06-05
Email
Ý kiến của Bạn
Share
In trang này
Tổng thống Hoa Kỳ  Barack Obama
Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama
AFP photo

Bài diễn văn ông Obama đọc tại thủ đô Cairo của Ai Cập thực hiện đúng điều ông đã từng hứa cách đây mới 4 tháng khi tuyên thệ nhậm chức Tổng Thống. Trong bài diễn văn đó, ông Obama đã báo trước rằng chính phủ do ông lãnh đạo và ngay chính cá nhân ông đã sẵn sàng bắt tay làm việc chung với thế giới Hồi Giáo, xoá bỏ những hình ảnh sai lầm mà người Hồi Giáo đã có về nước Mỹ, cũng như xoá bỏ những chính sách mà Washington từng thực hiện đã tạo nên hình ảnh sai lầm đó.

Chính phủ do ông lãnh đạo và ngay chính cá nhân ông đã sẵn sàng bắt tay làm việc chung với thế giới Hồi Giáo, xoá bỏ những hình ảnh sai lầm mà người Hồi Giáo đã có về nước Mỹ, cũng như xoá bỏ những chính sách mà Washington từng thực hiện đã tạo nên hình ảnh sai lầm đó.

Bài diễn văn Tổng Thống Hoa Kỳ mới đọc ở Cairo là đề tài Ban Việt Ngữ chúng tôi chọn để gửi đến quý vị thính giả trong khuôn khổ Tạp Chí Câu Chuyện Thời Sự Hàng Tuần do Nguyễn Khanh phụ trách. Bài tuần này do Trà My đọc.

Trước những người trẻ ở Đại Học Cairo của Ai Cập, Tổng Thống Hoa Kỳ Barrack Obama kêu gọi mọi người hãy cùng ông mở một kỷ nguyên mới cho mối quan hệ giữa Hoa Kỳ và cộng đồng Hồi Giáo toàn cầu, nhắc lại quyết tâm muốn xây dựng một thế giới an bình hơn mà ông đã nhiều lần nói đến khi còn đang vận động tranh cử cũng như sau ngày cầm chìa khoá, chính thức trở thành người chủ mới của Nhà Trắng.

Trong bài diễn văn được sử dụng cả những lời dẫn trích từ Kinh Koran để gửi đến tập thể 1 tỷ 500 triệu người theo đạo Hồi sinh sống khắp nơi, ông Obama cũng cam kết sẽ nỗ lực bằng mọi cách để cho người Palestine lập quốc, kết thúc những căng thẳng kéo dài nhiều thập kỷ giữa hai dân tộc Palestine và Do Thái, gây bất ổn không chỉ cho vùng Trung Đông mà ảnh hưởng trực tiếp đến hoà bình thế giới.

Quan trọng hơn cả là đã đến lúc phải giải quyết, không còn là lúc ngồi để tìm hiểu nguyên nhân hay đặt vấn đề. Ông nói rõ ông đến đây vào thời điểm đang có căng thẳng giữa Hoa Kỳ và tập thể người Hồi Giáo khắp thế giới, căng thẳng có từ lịch sử của thời xa xưa cũ không thể nào giải thích được, và đó là những gì đã thuộc về quá khứ.

                                                             Tổng Thống Hoa Kỳ

Cũng trong bài diễn văn, ông Obama nói rõ Washington không hề có ý sẽ vĩnh viễn để quân đồn trú ở hai nước Hồi Giáo là Iraq và Afghanistan, và ngay cả những căng thẳng đang có với Iran, ông cũng mong giải quyết vấn đề trong tinh thần hoà hoãn, tôn trọng lẫn nhau.

Tổng Thống Hoa Kỳ nhìn nhận những khác biệt bắt nguồn từ nhiều lý do khác nhau, nhưng quan trọng hơn cả là đã đến lúc phải giải quyết, không còn là lúc ngồi để tìm hiểu nguyên nhân hay đặt vấn đề. Ông nói rõ ông đến đây vào thời điểm đang có căng thẳng giữa Hoa Kỳ và tập thể người Hồi Giáo khắp thế giới, căng thẳng có từ lịch sử của thời xa xưa cũ không thể nào giải thích được, và đó là những gì đã thuộc về quá khứ.

Một trang sử mới giữ Hoa kỳ và Hồi Giáo

Tôi đến đây để tìm một khởi đầu hoàn toàn mới cho Hoa Kỳ và những người Hồi Giáo toàn cầu, tìm hướng đi  được xây dựng trên căn bản lợi ích chung và tôn trọng lẫn nhau, một sự khởi đầu dựa trên căn bản sự thật, đó là Hoa Kỳ và Hồi Giáo không phải loại trừ lẫn nhau, và cũng chẳng cần cạnh tranh với nhau.

 Thay vào đó, chúng ta có những điểm tương đồng, có những nguyên tắc giống nhau, nguyên tắc về công lý và tiến bộ, về lòng thứ tha và tôn trọng nhân phẩm của con người.

Từ đó, ông Obama nhắc lại những kinh nghiệm của Hoa Kỳ đối với thế giới Hồi Giáo, và kinh nghiệm của chính cá nhân ông, một cậu bé có cha theo đạo Hồi, đã từng sinh sống và lớn lên ở một nước Hồi Giáo là Indonesia.

Tôi đến đây để tìm một khởi đầu hoàn toàn mới cho Hoa Kỳ và những người Hồi Giáo toàn cầu, tìm hướng đi  được xây dựng trên căn bản lợi ích chung và tôn trọng lẫn nhau, một sự khởi đầu dựa trên căn bản sự thật, đó là Hoa Kỳ và Hồi Giáo không phải loại trừ lẫn nhau, và cũng chẳng cần cạnh tranh với nhau.

                                                              Tổng Thống Hoa Kỳ

Ông kể lại chuyện lịch sử để  mọi người nhớ quốc gia đầu tiên công nhận nước Mỹ chính là nước Hồi Giáo Morocco và từ năm 1796, vị Tổng thống thứ nhì của Hoa Kỳ là ông John Adams đã ký hiệp ước cam kết nước Mỹ sẽ không có hành động nào chống lại luật lệ hay niềm tin của người theo đạo Hồi.

Ông bảo thêm Hồi Giáo là một phần của nước Mỹ, gần 7 triệu người Hồi Giáo đang sinh sống ở Hoa Kỳ được hưởng các điều kiện và quyền lợi y hệt như những người khác, trước khi nhắc lại điều ông đã từng nói trước đây là Hoa Kỳ không hề và chẳng bao giờ là kẻ thù của Hồi Giáo.

Từ điểm đó, Tổng Thống Obama dẫn đến hai cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu cũng như 2 trận chiến mà Hoa Kỳ trực tiếp can dự ở Afghnistan và Iraq. Ông công nhận đây là những cuộc chiến đã tạo những hiểu lầm, đố kỵ, giải thích rõ không phải là cuộc chiến giữa nước Mỹ với tập thể người theo đạo Hồi, mà thuần tuý chỉ là trận chiến giữa Hoa Kỳ với những phần tử được ông gọi là những kẻ không chia sẻ các căn bản của những người có niềm tin tôn giáo, của những kẻ lợi dụng danh nghĩa tôn giáo để giết hại những người dân lành.

Quân Al-Qaeda giết người trên nhiều lục địa.  Chúng giết người của mọi tôn giáo, và tệ nhất, là chúng đã giết cả những người Hồi giáo..... Kinh Koran dạy rằng giết một người vô tội chẳng khác nào giết cả loài người. Và kinh Quran thiêng liêng cũng nói cứu một người chẳng khác nào cứu cả loài người.

Quân Al-Qaeda giết người trên nhiều lục địa.  Chúng giết người của mọi tôn giáo, và tệ nhất, là chúng đã giết cả những người Hồi giáo..... Kinh Koran dạy rằng giết một người vô tội chẳng khác nào giết cả loài người.
                                                                                                                                                                                    Tổng Thống Hoa Kỳ

Ông bày tỏ sự tin tưởng:

Đức tin bền vững của hơn một tỉ người lớn hơn biết bao so với sự thù ghét của một nhóm người nhỏ nhoi.  Đạo Hồi là thành tố quan trọng để cổ võ hoà bình, không phải thành tố gây khó khăn cho cuộc chiến chống chủ nghĩa bạo lực cực đoan.”    

Ông nhấn mạnh cuộc chiến Afghanistan xuất phát từ một sự kiện lịch sử quá đau thương là vụ khủng bố 11 tháng 9 năm 2001, đẩy nước Mỹ đến chỗ không còn chọn lựa nào khác ngoài việc phải quyết tâm quét sạch kẻ thù Al-queda đang ẩn núp và hoành hành tại Afghanistan.

Nhưng đồng thời ông cũng nói rõ sẽ đưa quân về nước ngay sau khi cuộc chiến chống khủng bố đem lại kết quả như mong đợi. Đối với cuộc chiến Iraq, Tổng Thống Hoa Kỳ xác nhận chính ông là một trong những người đã lên tiếng phản đối ngay từ những ngày đầu tiên, vì thế, một trong những điều ông đã làm ngay sau khi tuyên thệ nhậm chức là loan báo kế hoạch rút quân.

Ông cũng nhìn nhận nỗi sợ hãi và sự bực tức sau ngày biến cố 11 tháng Chín năm 2001 xảy ra đã khiến chính người Mỹ làm những điều đi ngược lại với truyền thống của quốc gia, do đó, ông đã tìm cách sửa chữa bằng việc ra lệnh cấm không dược tra tấn tù nhân và đóng cửa trại giam Guantanamo Bay.

Nhưng vẫn theo lời ông, Hoa Kỳ có trách nhiệm phải đảm bảo an ninh cho Iraq, để người dân nước này có đời sống tốt đẹp hơn trước, coi đó là tinh thần trách nhiệm mà Washington phải làm.

Ông cũng nhìn nhận nỗi sợ hãi và sự bực tức sau ngày biến cố 11 tháng Chín năm 2001 xảy ra đã khiến chính người Mỹ làm những điều đi ngược lại với truyền thống của quốc gia, do đó, ông đã tìm cách sửa chữa bằng việc ra lệnh cấm không dược tra tấn tù nhân và đóng cửa trại giam Guantanamo Bay.

Về cuộc xung đột đang xảy ra giữa Israel và Palestine, Tổng Thống Hoa Kỳ khẳng định mối quan hệ truyền thống giữa Mỹ và Israel là mối quan hệ chiến lược bền vững “không thể bị bẻ gẫy”, cũng như khát vọng xây dựng quốc gia của người Do Thái “là khát vọng chính đáng không thể chối cãi”.

Nhưng ông không ngừng ở đó, nói thêm rằng chính ông cũng hiểu được ước vọng mong muốn lập quốc của người Palestine, nói rằng “nếu quyền hiên hữu của người Do Thái được tôn trọng thì quyền hiện hữu của người Palestine cũng phải được tôn trọng y như thế”.

 “Nếu quyền hiên hữu của người Do Thái được tôn trọng thì quyền hiện hữu của người Palestine cũng phải được tôn trọng y như thế”.

                                                              Tổng Thống Hoa Kỳ

Với nhận định này, ông cho biết Hoa Kỳ ủng hộ cho người Palestine lập quốc, nhắc lại điều ông từng nói với đạo của cả hai phía là Washington không chấp nhận việc Israel tiếp tục đưa dân đến định cư ở vùng Tây Ngạn sông Jordan, nhưng phía Palestine cũng phải chấm dứt các hành động của những kẻ quá khích, chủ trương phá hoại an ninh của người Do Thái.

Mọi quốc gia đều phải sống dựa vào nhau

Hình ảnh được ông đưa ra là cuối cùng, mọi quốc gia đều phải sống dựa vào nhau trong tinh thần vui cùng hưởng, hoạ cùng chịu.

Chúng ta vừa học được từ thực tế rằng một quốc gia có hệ thống tài chính suy yếu thì nền thịnh vượng ở mọi nơi đều bị thương tổn, dịch cúm nhiễm vào một người thì mọi người đều chịu nỗi hiểm nguy, một nước muốn có vũ khí hạt nhân thì mọi nước đều mang nguy cơ bị tấn công.

Đổ lỗi cho người dễ hơn nhìn lại lỗi mình.  Tìm ra khác biệt dễ hơn tìm sự tương đồng.  Nhưng chúng ta phải chọn lấy con đường đúng, không chọn con đường dễ đi.  Một nguyên tắc trọng tâm của mọi tôn giáo, là hãy làm cho người khác điều gì mình muốn người khác làm cho mình.

                                                             Tổng Thống Hoa Kỳ

Khi những kẻ cực đoan chủ trương bạo động núp trong một dãy núi để chuẩn bị hành động thì mọi người bên kia đại dương đều phải chịu nguy hiểm.  Khi những người vô tội ở Bosnia và Darfur bị tàn sát thì đó là tì vết của lương tâm nhân loại.

Thế giới phản ứng ra sao sau khi ông Obama kết thúc bài diễn văn quan trọng này? Một số chính trị gia lên tiếng ngợi khen, xem bài diễn văn của Tổng Thống Hoa Kỳ đã mở đường cho một kỷ nguyên hợp tác và thân thiện mới giữa mọi người, mọi chủng tộc và mọi tôn giáo.

Nhưng cũng có người cho rằng đây vẫn chỉ là những lời nói, và phải chờ đợi các hành động cụ thể hơn nữa đến từ chính nước Mỹ.

Ngay chính nhà lãnh đạo Mỹ cũng biết diều đó. Phần đầu bài diễn văn ông mới đọc ở Cairo nói rõ ông hiểu không chỉ bằng một bài phát biểu mà có thể thay đổi được tình huống, nhưng theo ông, điều quan trọng nhất vẫn là:

Tất cả chúng ta  chỉ ở chung trên thế giới trong một thời gian ngắn ngủi. Vậy ta nên lấy thời gian đó để nhắm vào những gì chia rẽ nhau ra, hay quyết tâm với một nỗ lực vững bền để tìm ra những chỗ tương đồng, chú trọng tìm lấy tương lai cho con trẻ, để tôn quý phẩm giá con người?  Gây chiến dễ hơn dứt chiến. 

Đổ lỗi cho người dễ hơn nhìn lại lỗi mình.  Tìm ra khác biệt dễ hơn tìm sự tương đồng.  Nhưng chúng ta phải chọn lấy con đường đúng, không chọn con đường dễ đi. Một nguyên tắc trọng tâm của mọi tôn giáo, là hãy làm cho người khác điều gì mình muốn người khác làm cho mình.

Xem toàn trang