Ca khúc trong phim hay nhất của giải Oscar

Giải Oscar được trao hàng năm để ghi nhận những thành tựu xuất sắc của điện ảnh trong năm. Trong đó, không thể không nhắc đến Giải cho ca khúc trong phim hay nhất.
Vũ Hoàng, phóng viên RFA
2011-03-01
Email
Ý kiến của Bạn
Share
In trang này
Nhà soạn nhạc Randy Newman giành được giải thưởng Bài hát trong phim hay nhất với "We Belong Together" tại Hollywood, California ngày 27 tháng 2 năm 2011
Nhà soạn nhạc Randy Newman giành được giải thưởng Bài hát trong phim hay nhất với "We Belong Together" tại Hollywood, California ngày 27 tháng 2 năm 2011
AFP photo
Trong chương trình Âm Nhạc Cuối Tuần hôm nay, chúng tôi xin được dành để điểm lại một số tác phẩm âm nhạc đã giành giải trong lịch sử điện ảnh Hoa Kỳ.

Ca khúc “The Continental” (Lục địa) trong bộ phim Gay Divorcee là ca khúc trong phim hay nhất đầu tiên trong lịch sử giải Oscar Hoa Kỳ năm 1934.

Giải Oscar cho ca khúc trong phim hay nhất là một trong các giải Oscar được Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh trao hàng năm cho người viết ca khúc đã sáng tác ca khúc nguyên thủy hay nhất cho một phim. Việc đề cử do các hội viên của Viện Hàn lâm là nhạc sĩ sáng tác nhạc và nhạc sĩ viết ca khúc đảm nhiệm, còn việc chọn bài hát thắng giải là do tất cả hội viên của Viện Hàn lâm bầu chọn.

Kể từ năm 1934 cho đến nay, đã có 77 ca khúc trong phim giành giải, gồm nhiều thể loại từ valse cho đến giao hưởng, gồm cả những ca khúc viết bằng Tiếng Anh hay bằng tiếng nước ngoài. Những bài hát này không chỉ mang đến những cung bậc cảm xúc phụ hoạ mà còn giúp cho người xem cảm thụ tác phẩm điện ảnh sâu sắc hơn, tuy nhiên, khi đứng tách rời, thì những bài hát đó cũng có thể trở thành những tuyệt phẩm trường tồn với thời gian.

Tác phẩm mà chúng tôi trước hết muốn gửi đến quí vị tối nay là A Whole New World (Một thế giới bình yên), ca khúc trong bộ phim hoạt hoạ ALADIN giành giải Oscar năm 1992, nhạc Alan Menken, lời Tim Rice, qua phần trình bày của Peabo Bryson và Regina Belle.

“… Anh có thể cho em thấy cả thế giới
Dưới ánh sáng lung linh, rực rỡ, huyền ảo
Hãy nói với anh, hỡi nàng công chúa xinh đẹp
Bao giờ em sẽ để con tim mình quyết định?…”

Zachary Levi và Mandy Moore biểu diễn "I See The Light" trên sân khấu với Randy Newman đệm piano tại Lễ trao giải Oscar lần 83 tại  Hollywood. AFP photo
Zachary Levi và Mandy Moore biểu diễn "I See The Light" trên sân khấu với Randy Newman đệm piano tại Lễ trao giải Oscar lần 83 tại Hollywood. AFP photo Zachary Levi và Mandy Moore biểu diễn "I See The Light" trên sân khấu với Randy Newman đệm piano tại Lễ trao giải Oscar lần 83 tại Hollywood. AFP photo
Khi chàng trai trẻ Aladdin dẫn nàng công chúa Jasmine bước lên chiếc thảm thần kỳ để chu du mọi miền thế giới, cả hai cùng cất cao giọng hát trong giai điệu lãng mạn của A Whole New World - “Một thế giới yên bình.”  Tên của ca khúc nói lên tất cả ý nghĩa được thể hiện trong đó, một thế giới mà tình yêu nơi đó là bất diệt, chàng trai và cô gái sẽ cùng nhau đi đến những chân trời mới, cùng chia sẻ những niềm hạnh phúc và những ước mơ.

Chỉ 2 năm sau đó, trong lễ trao giải Oscar năm 1994, nhạc phẩm "Can You Feel the Love Tonight" của bộ phim hoạt họa Vua Sư tử ( The Lion King) Nhạc: Elton John, lời: Tim Rice đã chiến thắng trong hạng mục bài hát gốc hay nhất.

Không những chỉ giành Giải Oscar năm 1994, mà Can you feel the love tonight còn đoạt thêm Giải Quả cầu vàng cho bài hát gốc hay nhất cùng năm đó và mang lại cho Elton John giải Grammy ở hạng mục "Trình diễn giọng pop nam xuất sắc nhất".

“… Em có thấy hương vị tình yêu đêm nay phảng phất
Ở đâu ư, tràn ngập khắp quanh mình
Và vậy là đủ cho 1 kẻ lang thang
Khi được thấy ánh sáng tình yêu rạng ngời trong đôi mắt
Em có thấy hương vị tình yêu đêm nay phảng phất
Có thấy tấm màn tình yêu nhẹ phủ xuống đôi mình
Để khắp nhân loại, dù hoàng đế hay một kẻ lang thang
Cũng đều thấy niềm tin yêu trong tim cháy sáng…”

Một tác phẩm nhạc kinh điển khác đoạt giải Oscar năm 1956 quen thuộc với thính giả Việt Nam trong bộ phim Người đàn ông biết quá nhiều của Jay Livingston và Ray Evans có tên Qué Será, Será hay Whatever Will Be, Will Be được dịch sang tiếng Việt với tên “Biết ra sao ngày sau” và được trình bày khá thành công qua giọng ca Kiều Nga.

Tại lễ trao giải Oscar năm 1961, nhạc phẩm Moon River (Dòng Sông Trăng) của Henry Mancini, lời: Johnny Mercer đã được xướng tên cho ca khúc trong phim hay nhất.

Dòng sông trăng là nhạc chủ đề của bộ phim kinh điển Breakfast at Tiffany’s, với diễn xuất của huyền thoại màn bạc Audrey Hepburn. Bà cũng chính là người đã thể hiện ca khúc này trong phim này. Giai điệu êm dịu, với những ca từ thấm đẫm chất thơ của Moon River đã làm đắm say bao thế hệ người nghe. Hình ảnh nhân vật ngồi bên khung cửa sổ, tay ôm chiếc đàn guitar và ngân nga giai điệu của Moon River đã trở thành một trong những khoảnh khắc đáng nhớ nhất của lịch sử điện ảnh thế giới.

“… Dòng sông trăng, rộng mênh mông
Em đã thoáng thấy anh vào ngày đó
Anh, kẻ gợi nên bao giấc mơ
Anh, kẻ làm tan nát bao con tim
Mọi nơi anh đi qua cũng là nơi em đặt chân đến…”

Quay lại với giải thưởng thời cận đại, người nghe nhạc không thể không nhắc đến tác phẩm “When you believe” nhạc và lời: Stephen Schwartz qua bộ phim: Hoàng tử Ai Cập với phần trình diễn của 2 ngôi sao thượng thặng Whitney Houston và Mariah Carey năm 1998.

Nỗi vui mừng của Randy Newman trên sân khấu. AFP photo
Nỗi vui mừng của Randy Newman trên sân khấu. AFP photo Nỗi vui mừng của Randy Newman trên sân khấu. AFP photo
Tác giả của bản nhạc tâm sự niềm cảm hứng sáng tác bài "When You Believe" bắt đầu trong một chuyến du lịch tới Ai cập với một vài người trong đoàn làm phim Hoàng tử Ai Cập. Ông nói, tôi và đạo diễn bộ phim ngồi ở phía sau chiếc xe tải và nói chuyện về một bài hát kết thúc bộ phim với cảm giác của niềm hân hoan chiến thắng và có thể làm bật lên một thông điệp về sự kiên nhẫn trên một khuôn mặt gần như vô vọng. Tôi liền nghĩ tới cái tên "When You Believe" và mọi người thấy thích nó, thế là ý tưởng bài hát bắt đầu từ đó.

“… Nhiều đêm chúng ta nguyện cầu
Mà không chắc một ai có thể nghe thấu
Và trái tim ta một bài ca hi vọng
Chỉ mình ta thấu hiểu
Có thể là điều kì diệu
Khi bạn có niềm tin
Dù cho hi vọng mong manh
Nhưng thật khó có thể tiêu tan
Ai biết được điều kì diệu là gì
Bạn có thể đạt được
Khi mình có niềm tin…”

Và cuối cùng là hình ảnh của chàng Jack và nàng Rose trao nhau nụ hôn trên mũi tàu Titanic trong bộ phim cùng tên, hoà vào với giai điệu bất hủ My Heart Will Go On năm 1997  làm thổn thức hàng triệu trái tim khán giả khắp 5 châu. Suốt hơn một thập niên qua, My Heart Will Go On đã trở thành bản tình ca được ưa chuộng khắp nơi trên thế giới. Giọng đầy xúc cảm và khoẻ khoắn của Celine Dion đã biến nhạc phẩm của hai nhạc sĩ James Horner – Will Jennings trở thành bất hủ, có một sức sống mãnh liệt mà chưa một bản nhạc phim nào có được. Ngoài ra, tại lễ trao giải Grammy 1999, tuyệt phẩm này cũng vinh dự lĩnh thêm 4 giải cao quý. 

“…Gần, xa, dù ở bất cứ nơi đâu
Em vẫn tin rằng trái tim chúng ta cùng nhịp đập
Thêm một lần nữa anh mở cánh cửa
Và bước vào trái tim em
Trái tim em sẽ mãi luôn xao động…”

Một bộ phim dù có nội dung và tình tiết hấp dẫn đến mấy, hay dàn diễn viên có nổi tiếng đến như thế nào đi chăng nữa, mà phần nhạc nền và bài hát chính không truyền tải hết được thông điệp của bộ phim thì kể như bộ phim đó chưa thành công. Với một bộ phim tầm cỡ thế giới, tranh giải Oscar thì sự đòi hỏi kết hợp toàn vẹn giữa nội dung và những hỗ trợ âm thanh, nhạc nền càng trở nên quan trọng. Có thể giải thưởng trao cho ca khúc trong phim hay nhất chỉ là giải phụ, song sự đón chờ giây phút đăng quang của những ca khúc ấy vẫn là những phút thăng hoa kỳ diệu mà bất kỳ một người yêu nghệ thuật nào cũng đều cảm nhận được.

Xem toàn trang