Doanh nghiệp xuất khẩu hết “yêu” đô la

2008-03-15
Email
Ý kiến của Bạn
Share
In trang này

Nam Nguyên, phóng viên đài RFA

Câu chuyện đô la Mỹ hạ giá, tiền đồng khan hiếm có thể ảnh hưởng nghiêm trọng tới hoạt động xuất khẩu của các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các mặt hàng nông nghiệp chủ lực, trong đó có gạo, cà phê, tôm cá. Đây là đề tài chúng tôi đọc báo trên mạng cùng quí thính giả tuần này.

moneydollars200.jpg
AFP PHOTO

Lần đầu tiên trong hai thập niên qua kể từ khi Việt Nam chọn hướng kinh tế thị trường, xã hội Việt Nam bỗng kém phần nâng niu với đồng đô la Mỹ. Giá trị của nó vẫn còn đấy dù có giảm giá trên thị trường tiền tệ thế giới.

Nghịch lý

Tuy nhiên có nghịch lý là các ngân hàng tại Việt Nam không muốn mua đô la, hay nói rõ là không muốn đưa tiền đồng Việt Nam ra, dù tỷ giá chính thức được ấn định thông thoáng thế nào đi nữa. Người dân và doanh nghiệp có đô la muốn đổi lấy tiền đồng phải chịu thiệt thòi nhiều mặt.

Một thương nhân ở TP.HCM cho biết thực tế về tình trạng này:

“ Thị trường tự do hiện nay thấp hơn thị trường chính thức, và một đô la thấp hơn 500 đồng. Cho nên mới có tình trạng người dân đem đô la đến các ngân hàng cổ phần để bán thì ngân hàng cổ phần từ chối mua. Và có những ngân hàng đồng ý mua với mức giá là người bán phải chịu một cái phí gọi là phí bù lỗ cho ngân hàng. Họ tính khoảng 350 đồng tuỳ theo ngày tuỳ theo sự chênh lệch tỷ giá.”

Cơn sốt khan hiếm tiền đồng Việt Nam manh nha từ sau khi Tổng Cục Thống Kê Nhà nước chính thức loan báo mức giá tiêu dùng trong 2 tháng đầu năm 2008 tăng 6,2% so với cuối năm ngoái, hoặc nói cách khác giá hàng hoá và dịch vụ ở Việt Nam đã tăng khoảng 19% trong vòng 14 tháng, tính từ ngày 1/1/2007.

Trước khi nhìn nhận tình trạng lạm phát tiếp diễn không ngừng qua hai tháng đầu năm 2008, chính phủ Việt Nam thông qua Ngân Hàng Nhà Nước và Bộ Tài Chính đưa ra hàng loạt biện pháp về tiền tệ như tung tiền đồng mua 7 tỷ đô la trên thị trường, sau đó lại thu hút tiền về và lại vội vã bơm ra một khối lượng tiền Việt Nam rất lớn lao.

Bên cạnh những động tác được mô tả là trái ngược nhau, Ngân Hàng Nhà Nước quyết định nâng mức dự trữ bắt buộc của các ngân hàng thương mại, phát hành trái phiếu chính phủ, giãn biên độ giao dịch ngoại tệ.

Hàng loạt những biện pháp như vậy dẫn tới tình trạng doanh nghiệp xuất nhập khẩu bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Vietnam Net Tuổi Trẻ Online và nhiều báo điện tử khác, đã tải hàng chục bài viết lên mạng trong một thời gian ngắn.

Tất cả những bài viết vừa nói đều ghi nhận thực trạng đồng đô la trở nên khó chuyển đổi tại thị trường Việt Nam, bị mất giá nhiều hơn giá trị thực của nó, song hành với chuyện thị trường khan hiếm tiền đồng . Cỗ xe kinh tế đang chạy bỗng như bị khựng lại nhiều giá trị bị thay đổi không ngờ. Vietnam Net chiều tối 13/3 nhận định rằng, đồng đô la Mỹ tiếp tục mất giá, khan hiếm tiền đồng, vay vốn khó khăn, lãi suất cao…đang đẩy doanh nghiệp xuất khẩu vào hoàn cảnh khó khăn bị dồn nén từ nhiều phía.

Việt Nam Net tường thuật phiên họp chiều ngày 13/3 tại Hà Nội giữa Bộ Công Thương và các hiệp hội ngành hàng phiá Bắc. Theo đó nhiều doanh nghiệp bày tỏ lo ngại, nếu tình trạng này kéo dài mục tiêu xuất khẩu năm 2008 có khả năng bị ảnh hưởng. Với thực tế đồng đô la xúông giá, lô hàng xuất khẩu càng lớn thì nguyên liệu đầu vào dù nhập khẩu hay thu gom trong nước đều chịu giá cả tăng cao cao.

Thương vụ xong xuôi thu đô la về thì tỷ giá lại quá thấp, một đô la so với vài tháng trước đây doanh nghiệp bị mất vài trăm đồng Việt Nam. Đó là chưa kể tình trạng ngân hàng dư thừa ngoại tệ, thiếu tiền đồng nên không muốn mua thêm đô la vào. Doanh nghiệp cần tiền Việt Nam đã phải chấp nhận một mức giá thoả thuận thấp hơn cả biên độ dao động của qui định.

Cùng tường thuật cuộc họp ngày 13/3, Tờ SGGP Online trích lời ông Lương Văn Tự, Chủ tịch Hiệp Hội Cà Phê Cacao Việt Nam nói rằng, nỗi ám ảnh của doanh nghiệp xuất khẩu hiện nay là càng làm càng lỗ, bởi vốn vay tín dụng lãi suất quá cao từ 14% tới 16% mỗi năm. Thậm chí có doanh nghiệp tới hạn giao hàng đã phải vay vốn tín dụng qua đêm với lãi suất 4%.

Trả lời Nam Nguyên, từ Hà Nội ông Đoàn Triệu Nhạn chuyên gia dày kinh nghiệm trong ngành cà phê nhận định: “ Vừa rồi tôi cho rằng giá lên ở trong nước là giá ảo gây khó khăn rất nhiều cho nhà xuất khẩu. Mua trong nước thì giá cao bán ra nước ngoài thì giá không cao. Nếu giá cà phê lên tới 3.000 đô thì cũng không phải là lên bởi phải tính tỷ giá của nó. Thực ra tôi cho là giá cà phê không lên mà xúông, bây giờ còn 2.500 USD/tấn nhưng với tỷ giá hiện nay thì không bằng 2.000 USD/tấn lúc trước.

Chúng tôi xuất khẩu toàn bằng đô la mà tiêu thì tiêu tiền Việt, điều này gây khó khăn cho chúng tôi. Tiền Việt thì tương đối ổn định, bây giờ chúng tôi xuất khẩu mang đô la về bán một đô được mười lăm ngàn mấy trăm đồng tiền Việt, trong khi chúng tôi phải mua 35 triệu có lúc 40 triệu đồng một tấn. Rõ ràng giá đó không thể thoả mãn được, đó là điều gay go cho nhà buôn, không chỉ ngành cà phê mà các ngành khác cũng vậy.”

Đôla rất khó bán

Thực tế về việc hiện nay đô la rất khó bán, Ngày 13/3 Vietnam Net trích lời đại diện Ngân hàng Ngoại Thương Việt Nam nói rằng, ngân hàng là định chế tài chính trung gian, mua đô la vào để bán chứ không phải mua vào để dự trữ. Theo lời giới chức này, thị trường đang có dấu hiệu thừa đô la và khan hiếm tiền Việt NamD, nên việc mua vào phải dựa trên lượng đô la bán ra được. Giữ đô la chắc chắn sẽ lỗ và bản thân tiền Việt Nam bây giờ đắt lên khá nhiều, vay tiền đồng cũng rất khó.

Điển hình về việc không vay được vốn để mua lúa bao tiêu sản phẩm của nông dân ở Cần Thơ là công ty cổ phần Mekong, giám đốc Trần Thị Kim Quyên phát biểu với chúng tôi:

“ Tình hình đều khắp ai cũng kêu không có vốn, không biết doanh nghiệp nhà nước thì sao. Doanh nghiệp không có tiền mua thì nông dân không bán ở đâu được. Đương nhiên đồng tiền là huyết mạch để lưu thông, ví dụ ngưng trệ như vậy doanh nghiệp không có tiền thì chỉ có thể mua nợ, mà nông dân bán ra thì cần thanh toán nợ nần chi phí…”

Một thí dụ điển hình về việc gạo xuất khẩu giá cao nhưng doanh nghiệp vẫn than lỗ do đô la trượt giá và vay tiền đồng chịu lại suất cao. Theo Tuổi Trẻ Online và Vietnam Net, gạo xuất khẩu của Việt Nam đang ở mức rất cao, tăng giá trên 50% so với năm ngoái nhưng doanh nghiệp vẫn bị lỗ.

Tháng 1/2008 Một doanh nghiệp trúng thầu 10 ngàn tấn gạo 25% tấm sang Philippines, giá trúng thầu là 365 đôla/tấn, khi ấy giá lúa 3.600 đ/kg, đô la được ngân hàng mua 15.890 đồng. Hiện nay đến thời điểm giao hàng giá lúa tăng lên từ 4.300 tới 4.500 đ/kg, và nếu sau khi bán thu đô la về thì chỉ đổi được 15.500 đ. Nhà báo cho biết doanh nghiệp này bị thiệt 11 tỷ đồng trong thương vụ 10 ngàn tấn gạo, trong đó mất 1 tỷ do đô la giảm giá và 10 tỷ đồng do giá nguyên liệu đầu vào tăng.

Tương tự như gạo hoặc cà phê mua tiền đồng bán xuất khẩu thu về đôla, các doanh nghiệp thuỷ sản Việt Nam bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhưng người nuôi cá lại bị trúng đòn trực tiếp. Do thiếu tiền đồng và đô la mất giá, doanh nghiệp giảm giá thu mua cá tra cá ba sa người nuôi cũng phải chấp nhận do tôm cá tới lứa phải bán, không thể giữ lâu tốn thêm tiền thức ăn chăn nuôi. Theo lời ông Nguyễn Hữu Dũng phó chủ tịch hiệp hội xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam thì ngành hàng kim ngạch 4 tỷ đô la này đang thiệt đơn thiệt kép cho cả doanh nghiệp lẫn nông dân.

Theo thông tin ghi nhận, thì trong vài ngày sắp tới Ngân Hàng Nhà Nước sẽ có thể có biện pháp giải quyết việc mua ngoại tệ thu từ xuất khẩu, tăng cho vay để sản xuất và xuất khẩu. Tuy nhiên còn vấn đề tỷ giá thì các chuyên gia cho rằng sẽ khó có sự áp đặt. Hiện nay chính phủ Việt Nam đang theo thực hiện giãn dần biên độ tỷ giá mua bán ngoại tệ, theo hướng thị trường quyết định, khi đô la mất giá có nghĩa một đô la đổi được ít tiền đồng Việt Nam hơn trước.

Ý kiến (0)
Share
Xem toàn trang