Philippines




Dân số: 107,7 triệu
Tăng trưởng GDP: 5,9% năm 2019; Dự báo 0,6% cho năm 2020
Tuổi thọ: 71 năm
Tuổi trung vị: 25,7 tuổi

Philippines là nền dân chủ lâu đời nhất của Đông Nam Á với một vị trí chiến lược trong khu vực. Quần đảo của Philippines nằm giữa Biển Philippines ở phía đông và Biển Đông đang được tranh chấp gay gắt ở phía tây.


philippines-map

Chính phủ trước đây của Philippines đã thách thức yêu sách của Trung Quốc đối với hầu như toàn bộ Biển Đông, giành chiến thắng mang tính bước ngoặt tại Tòa án Trọng tài Thường trực ở La Haye. Tuy nhiên, ông Duterte đã tránh né phán quyết đó và đồng ý theo đuổi các cuộc đàm phán song phương về yêu sách tranh chấp lãnh thổ của hai nước. Trong khi đó, Trung Quốc vẫn tiếp tục theo đuổi yêu sách chủ quyền toàn diện, thường xuyên xâm nhập vào vùng biển của Philippines và đe dọa ngư dân Philippines.

Tuy nhiên, mối quan hệ Trung Quốc-Philippines bị thử thách bởi căng thẳng gia tăng vì các tranh chấp trên Biển Đông (mà Philippines gọi là Biển Tây Philippines) giữa hai quốc gia này. Vùng nước đó, và những đá, đảo và rạn san hô nằm rải rác tại đây đang bị tranh chấp bởi sáu chính phủ. Ở đây có các ngư trường phong phú và cũng là nơi một lượng lớn thương thuyền trên thế giới đi qua.

Chính phủ trước đây của Philippines đã thách thức yêu sách của Trung Quốc đối với hầu như toàn bộ Biển Đông, giành chiến thắng mang tính bước ngoặt tại Tòa án Trọng tài Thường trực ở La Haye. Tuy nhiên, ông Duterte đã tránh né phán quyết đó và đồng ý theo đuổi các cuộc đàm phán song phương về yêu sách tranh chấp lãnh thổ của hai nước. Trong khi đó, Trung Quốc vẫn tiếp tục theo đuổi yêu sách chủ quyền toàn diện, thường xuyên xâm nhập vào vùng biển của Philippines và đe dọa ngư dân Philippines.



Video - Philippines: Ngư dân và tuyến đầu

Chúng tôi vừa thả neo xuống và một ngư dân trên tàu của tôi vừa xuống nước thì họ đến. Họ bắt đầu bắn về phía chúng tôi. Họ bắn ba phát. Sau đó vài giây một xuồng cao tốc đến… Tôi sợ vì tôi thấy một người trong đoàn của tôi ngã xuống. Tôi nghĩ anh ta đã bị thương nhưng thực ra anh ta né xuống để tránh đạn.

Trung Quốc đã đến rất nhanh và hiếu chiến nhằm kiểm soát eo biển giữa Philippines và vùng đại lục. Vùng nước tranh chấp nối Trung Quốc với Ấn Độ Dương, Nam Thái Bình Dương và biển địa trung hải mà người TQ gọi là con đường tơ lụa trên biển thế kỷ 21 là tuyến đường quan trọng trong sáng kiến vành đai con đường của TQ.

Vốn là một trong những vùng biển giàu tài nguyên nhất thế giới, thường những ngư dân địa phương ở các quốc gia láng giềng là người phải chịu đứng trên tuyến đầu nơi có thể trở thành điểm nóng trong xung đột quốc tế

Ngư dân: Sau đó chúng tôi bỏ chạy. Chúng tôi chạy được 2 miles, họ vẫn bắn theo chúng tôi. Các thuyền viên của tôi ở bên kia, các xuồng cao tốc đuổi theo và tiếp tục bắn về phía chúng tôi. Khi chúng tôi cách 5 mile, họ dừng lại. Nhưng dường như họ đang cười và trêu ngươi chúng tôi. Họ chĩa súng về phía chúng tôi và cười.

Prof Jay Batanbatang: Biển Đông giờ có lẽ là một trong những vùng bị khai thác thuỷ sản nhiều nhất thế giới. Đây cũng là vùng có tập trung nhiều nhất các đội tàu cá từ các nước láng giềng. Tất cả các nước xung quanh Biển Đông ở một mức độ nào đó đều phụ thuộc vào việc đánh bắt cá ở đây. Với một số quốc gia như Philippines, cá là nguồn vật chất chính cho các cộng đồng ven biển. Trong khi đó TQ là nguồn sản xuất cá công nghiệp. Cho nên tất cả đều có lợi ích từ việc đánh bắt cá ở khu vực này, nhưng những tranh chấp và đặc biệt là nỗ lực đánh bắt cá mở rộng khổng lồ của TQ đã khiến nguồn cá ở Biển Đông đang có nguy cơ bị phá huỷ trong vòng một hay hai thập kỷ tới.

Từ khoảng năm 2010, sự hiện diện và bành trướng của TQ ở khu vực đã gia tăng nhanh chóng và vượt quá sự thống trị của nước này đối với nguồn cá. Chỉ trong một khoảng thời gian vài năm, TQ đã cho xây dựng các đảo đủ sức hỗ trợ cho một lực lượng quân sự chính bao gồm radar và có thể cả các vũ khí đất đối không.

Thêm vào việc chiếm đóng chiến lược các vùng biển là một lực lượng cách mạng thứ ba trong lực lượng hải quân TQ, đó là dân quân biển bao gồm hạm đội tàu cá của Trung Quốc. Một chiến lược được cân nhắc để trang bị cho các cộng đồng đánh bắt với các tàu và thiết bị hiện đại, bao gồm cả vũ khí hạng nhẹ. Chiến lược này đã tạo ra hạm đội các tàu dân sự có tổ chức có thể đòi hỏi chủ quyền đối với các nguồn tài nguyên và chiếm đóng các khu vực đang có tranh chấp.

Prof. Jay Batongbacal: Từ năm 2007, 2008, chính phủ TQ đã đầu tư vào hạm đội tàu cá. Bởi vì cơ bản là nguồn cá gần bờ của họ đã cạn kiện. Vì thế các tàu cá của họ được cung cấp tài chính để nâng cấp, hiện đại hoá tàu thành những tàu vỏ sắt. Họ cũng được trang bị đài phát sóng, thiết bị đánh bắt cá, máy định vị GPS, tất cả các thiết bị cần thiết để họ có thể đánh bắt xa bờ.

Trung Quốc về cơ bản đang sử dụng đội tàu cá của mình đặc biệt là ở Biển Đông như phương tiện để khẳng định chủ quyền của họ ở các khu vực mà họ đòi hỏi.

Căng thẳng vẫn lên cao ở biển Đông với những báo cáo cáo buộc các tàu TQ cố tình đâm tàu cá Philppines và VN trong khu vực. Đối với Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte, ông cho rằng có rất ít việc có thể làm được để chống lại cường quốc - nói ngắn gọn là chiến tranh.

President Duterte: Tôi không thể ra đó để đuổi Trung quốc đi, kể cả là khi tôi mang theo cả tuần duyên. Trung Quốc cũng có đòi hỏi chủ quyền và họ đang chiếm đóng. đó là vấn đề. Tất nhiên có cả tên lửa dẫn đường ở đảo và cái nhanh nhất mà họ lắp đặt ở đó có thể bắn tới Manila trong vòng 7 phút. Vậy các bạn có muốn chiến tranh không?”

Khi TQ tiếp tục xây dựng sức mạnh và sự hiện diện của mình ở Biển Đông, quan hệ với các nước có đòi hỏi chủ quyền khác đã trở nên căng thẳng và khả năng về một xung đột quốc tế vẫn rất hiện hữu.

Đối với các ngư dân Philippines những người sống dựa vào vùng biển giàu có này, ảnh hưởng của tranh chấp đang tiếp diễn có nghĩa là sẽ có ít cá hơn, ít ngư trường hơn và cuộc sống của họ bị đe doạ.

Ngư dân:Tất nhiên chúng tôi rất buồn vì đó là cuộc sống ở đây. Đây là biển của chúng tôi nhưng thay vì đánh cá, chúng tôi quá sợ để ra lại đó vì ai đó có thể tấn công chúng tôi.

Vì vậy bây giờ chúng tôi không quay lại đó nữa. Chúng chỉ ở quanh đây nơi chúng tôi không có vấn đề gì với TQ.




Web page produced by: Minh-Ha Le
-------------
Videos & Photos: Radio Free Asia
-------------
Editing: H. Leo Kim, Mat Pennington
-------------
Produced by Radio Free Asia

© 2020 RFA All Rights Reserved.