Mặc dầu đang thiếu gạo, Việt Nam dự tính xuất khẩu 4 triệu tấn trong năm 2007

2006-12-31
Email
Ý kiến của Bạn
Share
In trang này

Nam Nguyên, phóng viên đài RFA

Đang phải nhập gạo Cambodia về cho dân ăn vì dịch bệnh hại lúa gây mất mùa, nhưng Bộ Thương Mại Việt Nam lên kế hoạch xuất khẩu 4 triệu tấn gạo trong năm 2007. Sự kiện này mang ý nghĩa gì. Nam Nguyên tường trình.

FarmerRice150.jpg
AFP PHOTO

Thất mùa hai vụ liên tiếp, vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long vựa lúa xuất khẩu chủ yếu của cả Việt Nam hiện đang phải ăn gạo ngoại từ Căm Puchia, Thái Lan, hoặc gạo xấu sản phẩm lúa lai cao sản của miền Bắc.

Một nông dân miền Tây phát biểu: “Cái chính là thiếu gạo xuất khẩu, còn thiếu đói thì đã có gạo miền Bắc loại gạo xuất khẩu không được thì đem vào miền Nam.”

Năm 2006, rầy nâu và bệnh vàng lùn- lùn xoắn lá đã làm giảm sản lượng vụ Hè Thu, vụ ba và lúa mùa ở miền Nam khoảng hơn 800 ngàn tấn lúa. Chính vì vậy giá gạo ở miền Nam tăng đột biến. Nhiều loại tăng tới một phần năm trong vòng vài tháng qua.

Tình hình có giảm phần nào, sau khi chính phủ cho nhập khẩu gạo Cambodia qua biên giới tây nam và miễn thuế hoàn toàn. Dịch bệnh tiếp tục qua vụ Đông Xuân, vụ lúa quan trọng nhất dành cho xuất khẩu, vụ thu hoạch tính vào sản lượng năm 2007.

Tuy vậy dịch bệnh vẫn đeo đuổi cây lúa của nông dân vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long và ảnh hưởng trên diện rộng, như nhận xét của tiến sĩ Lê Văn Bảnh, Phó Viện Trưởng Viện Lúa Vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long:

“Vụ Đông Xuân trên diện tích 1 triệu rưởi hécta thì có 60 ngàn hécta bị nhiễm rầy nâu, trong đó có khoảng 10 ngàn hécta bị vàng lùn-lùn xoắn lá.”

Phải có tính toán lại để làm sao có sự phát triển bền vững, cụ thể là cắt bớt làm lúa vụ ba. Diện tích vụ ba thông thường cũng vài trăm ngàn hécta. Nhưng đây là quyền lợi của người dân, muốn giải quyết thì chính quyền phải tạo được công ăn việc làm, hoặc tạo ra những sản phẩm khác bán ra có hiệu quả thì mới có thể giảm bớt vụ ba.

Theo sự ước tính của các chuyên gia chính phủ, sản lượng lúa Đông Xuân vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long sẽ giảm khoảng 1 triệu tấn, dự kiến thu hoạch 8 triệu tấn lúa.

Cũng theo tính toán thông thường, xay xát 8 triệu tấn lúa cho ra 4 triệu tấn gạo. Con số này trùng hợp với kế hoạch xuất khẩu gạo năm 2007 do Bộ Thương Mại đề ra trong cuộc họp ngày 26/12/2006 tại TP.HCM.

Tuy nhiên các bộ ngành chức năng cùng thống nhất là phải theo dõi sát nhu cầu cụ thể của thị trường từng tháng. Hoạt động điều hành xuất khẩu gạo sẽ có sự điều chỉnh hợp lý căn cứ trên tình hình thời tiết, thiên tai và dịch bệnh.

Chỉ tiêu xuất khẩu giảm 1 triệu tấn còn 4 triệu tấn chỉ là vì nhất thời dịch bệnh hại lúa gây mất mùa, hay sẽ có sự điều chỉnh mùa vụ không làm lúa liên tục quanh năm, để tránh dịch bệnh cho đồng ruộng, như đề nghị của các nhà khoa học mà quan điểm của tiến sĩ Lê Văn Bảnh là một ví dụ:

“Phải có tính toán lại để làm sao có sự phát triển bền vững, cụ thể là cắt bớt làm lúa vụ ba. Diện tích vụ ba thông thường cũng vài trăm ngàn hécta. Nhưng đây là quyền lợi của người dân, muốn giải quyết thì chính quyền phải tạo được công ăn việc làm, hoặc tạo ra những sản phẩm khác bán ra có hiệu quả thì mới có thể giảm bớt vụ ba.”

Các nhà khoa học cũng như các nhà nghiên cứu chính sách chiến lược đều thấy được là phát triển trồng lúa ồ ạt thì không thể giúp người nông dân làm giàu. Nhưng phát triển nông nghiệp nông thôn khởi sự từ hạ tầng cơ sở, đòi hỏi thời gian và đầu tư rất lớn. Có vẻ như chính phủ Việt Nam quá chậm chạp để khởi sự thực hiện những cải tổ mà chính các nhà nghiên cứu của họ đã đề xuất.

Chúng tôi xin trích phát biểu của TS Đặng Kim Sơn, một trong các nhà nghiên cứu chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn của Việt Nam: “Tạo điều kiện để cho người ta chuyển bớt một phần đất trồng lúa kém hiệu quả sang những sản phẩm khác có lợi ích hơn. Tôi nghĩ rằng đó chỉ là một bước, bước thứ hai là phải rút bớt người nông dân từ sản xuất nông nghiệp sang những sản xuất khác.

Đầu tiên là những ngành nghề dịch vụ ở nông thôn, từng bước chuyển về thành thị hoặc là công nghiệp. Chỉ có cách đó thì mới tăng thu nhập cho người dân lên được”

Thực tế trong 20 năm đổi mới kinh tế ở Việt Nam, thu nhập của người nông dân tăng không bao nhiêu, so với mức gia tăng sản xuất nông nghiệp và giá trị xuất khẩu. Đời sống của người dân nông thôn càng ngày càng cách biệt nhiều hơn với thành thị hoặc các ngành nghề khác.

Theo ý kiến chuyên gia, giảm xuất khẩu gạo năm 2007 có thể là tín hiệu tốt, nếu như chính phủ bắt đầu một chiến lược dài hạn, một tầm nhìn 10 năm, 20 năm hoặc xa hơn nữa.

Ý kiến (0)
Share
Xem toàn trang