Chính quyền Tổng thống Bush sẽ có thay đổi gì trong nhiệm kỳ thứ nhì?

Kỳ bầu Tổng thống Hoa Kỳ chưa chính thức kết thúc, dù kết quả đã rõ và ứng viên John Kerry đã lên tiếng chúc mừng Tổng thống Bush, báo chí quốc tế đã khởi sự bà n tới việc nội các nhiệm kỳ tới của ông Bush sẽ ra sao.

By line: Lê Dân

Thật ra, việc nội các Hoa Kỳ sẽ có thay đổi trong nhiệm kỳ thứ nhì của Tổng thống Bush nếu ông tái đắc cử đã được nhiều cơ quan truyền thông dự phóng từ lâu, căn cứ và o những mối quan hệ và thà nh tích của bộ máy hiện thời đạt được trong suốt bốn năm qua.

Ông Bush đã khẳng định là sẽ tiếp tục đường lối hiện nay, là chống khủng bố và giải quyết vấn đề Iraq, nên nhìn chung thì thà nh phần nhân sự mới sẽ không có thay đổi nà o quan trọng. Nếu có chăng là về lãnh vực ngoại giao và một số bộ sở thứ yếu khác.

Điểm được nhiều nhà quan sát đồng ý là ngoại trưởng Colin Powell sẽ ra đi. Điều nà y chính ông Powell, năm nay 67 tuổi, cũng từng kín đáo tiết lộ trước đây, khi chủ trương khá hòa dịu của ông không hòa hợp mấy với chủ trương của Lầu Năm Góc. Viên tướng hồi hưu nà y từng khẳng định rằng không bao giờ muốn chiến tranh.

Người được dự đoán sẽ lãnh đạo ngà nh ngoại giao Hoa Kỳ là đại sứ tại Liên Hiệp Quốc John Danforth, năm nay 68 tuổi. Nổi tiếng về tà i ngoại giao mềm mỏng nhưng hiệu quả, ông được xem là người mà chính phủ Bush nhiệm kỳ tới cần có, hầu thu phục lại những đồng minh quốc tế cũ, lạnh nhạt vì bất đồng với Washington về chiến cuộc Iraq.

Người từng có lần được xem là có thể thay thế ngoại trưởng Colin Powell khi trước, là cố vấn an ninh quốc gia Condoleeza Rice, năm nay 49 tuổi, mới công khai ngỏ ý là muốn theo đuổi sự nghiệp trong lãnh vực giáo dục tại một trường đại học. Người thay thế bà trong chức cố vấn an ninh quốc gia tại Nhà Trắng có thể là người trợ lý hiện nay, ông Steve Hadley, 54 tuổi.

Bộ trưởng Quốc phòng Donald Rumsfeld được nhiều nhà quan sát dự đoán sẽ ở nguyên chức vụ, ít nhất là trong năm đầu của nhiệm kỳ hai của Tổng thống Bush. Năm nay đã 72 tuổi, người chủ trương canh tân quân đội Mỹ và đang chỉ huy cuộc chiến Iraq đang và o hồi quyết liệt nà y sẽ phải ở lại cho đến khi kỳ bầu cử đầu tiên của Iraq hoà n tất và tiến triển tốt đẹp. Ông Rumsfeld từng ngỏ ý muốn thấy đời sống người Iraq trở lại bình thường và tốt đẹp hơn.

Sau đó, nhân vật được ông Bush chọn và o ghế bộ trưởng Quốc phòng có thể là đương kim đại sứ Hoa Kỳ tại Đức Daniel Coast.

Về mặt đối nội, các nhà quan sát cho là bộ trưởng Ngân khố John Snow sẽ tiếp tục được lưu dụng. Nguyên do là Tổng thống Bush không muốn những công tác mà ông cam kết khi tranh cử bị dở dang như việc cắt giảm thuế và tình trạng thâm thủng ngân sách.

Bộ trưởng Tư pháp John Ashcroft, 62 tuổi, nhâm chức và o năm 2001 nhờ áp lực của cánh hữu trong đảng Cộng hòa, được dự đoán sẽ ra đi trong nhiệm kỳ hai của Tổng thống Bush. Ông bị xem là không được thiện cảm rộng rãi. Người thay thế có thể là bộ trưởng An ninh Nội địa Tom Ridge, 59 tuổi, hoặc có thể là ông Rudolph Giuliani, nguyên thị trưởng New York lúc thà nh phố nà y bị khủng bố tấn công hồi năm 2001. Ông là người ủng hộ Tổng thống Bush mạnh mẽ nhất trong cuộc chiến chống khủng bố.

Ông Giuliani cũng có thể thay thế ông Tom Ridge trong chức bộ trưởng An ninh Nội địa, và ông Ridge có thể nắm bộ Tư pháp. Về những bộ sở khác, đại diện Thương mại Robert Zoellick được xem là sẽ thay thế bộ trưởng Thương mại Don Evans. Ông nà y tuy là bạn rất thân của ông Bush, nhưng đã ngỏ ý là muốn trở về lo việc kinh doanh dầu khí của mình tại bang Texas.

Một số bộ trưởng đã quyết định rút lui là ông Norman Mineta, đảng viên Dân chủ và đương là bộ trưởng Giao thông Vận tải; bộ trưởng Giáo dục Rod Paige và bộ trưởng Năng lượng Spencer Abraham. Bộ trưởng Lao động gốc Á châu, bà Elaine Chao sẽ sang nắm giữ bộ Năng lượng.

Tuy nhiên tất cả những điều chúng tôi vừa trình bà y chỉ là một số dự đoán của giới truyền thông và quan sát quốc tế. Những gì thật sự sẽ xảy ra trong thà nh phần nhân sự chính phủ Bush sắp tới thì chắc chắn sẽ phải chờ đến sau ngà y ông tuyên thệ nhận chức và o tháng Giêng năm tới.