Chủ trương 4 nhà và chương trình Cùng Nông dân Ra Đồng ở An Giang

Thanh Quang, phóng viên đài RFA

Vào cuối thập niên 80, tỉnh An Giang, nơi sản xuất lúa hàng đầu tại vùng Đồng bằng Sông Cửu Long, đã đề ra chủ trương "4 nhà", và mới đây, phát động chương trình "Cùng Nông dân Ra Đồng". Cả hai chương trình nhắm hỗ trợ nông dân gia tăng sản lượng.

• Nghe cuộc phỏng vấn này
• Download story audio

Chủ trương "4 nhà"

Nông dân vùng đồng bằng sông Cửu Long dựa vào doanh nghiệp thu mua, nhà khoa học và nhà nước trong sản xuất và đảm bảo lợi nhuận. AFP PHOTO

Chủ trương "4 nhà" này là như thế nào, đã được phổ biến và mang lại kết quả ra sao ? Tiến sĩ Trần Thanh Bé, Giám đốc Viện Nghiên Cứu Phát Triển ĐBSCL, giải thích:

Tiến sĩ Trần Thanh Bé: Mục tiêu của chủ trương "4 nhà " là giúp cho nông dân có thể sản xuất và tiêu thụ đựoc sản phẩm một cách có lợi nhứt. Trước đây, người nông dân tự sản xuất và tự tiêu thụ sản phẩm của mình.

Nhưng trong nền kinh tế thị trường, quy mô sản xuất rất là nhỏ lẻ của họ thường không cạnh tranh được trên thị truờng tự do. Năm nào trúng mùa thì sản phẩm không có gía vì dội chợ.

Nhà nước thấy điều đó nên mới đề ra thọat đầu là chủ trương "2 nhà", cốt để liên kết giữa nhà nông và nhà doanh nghiệp. Nhà nứơc khuyến khích nhà doanh nghiệp ký chăm sóc với nhà nông, gọi là "chăm sóc bao tiêu sản phẩm".

Nhà doanh nghiệp có thể hỗ trợ thêm một phần vốn đầu tư sản xuất từ thành phố để đảm bảo việc thu mua vớí giá phải chăng. Đó là cái ý tưởng ban đầu. Sau đó trong quá trình thực hiện nhiều người thấy rằng hai nhà đó thôi thì chưa đủ, cần có thêm nhiều nhà nữa.

Thế rồi người ta mới nghĩ là nên có nhà khoa học là người sẽ giới thiệu thêm các tiến bộ khoa học kỹ thuật để giúp cho sản xuất phát triển.

Sau đó, người ta thấy thêm là nếu nhà nước không nhảy vô để điều động, để giải quyết những mâu thuẫn phát sinh, để hỗ trợ, hoặc định ra hướng đẫn về mặt chủ trương và đường lối, thì cũng rất khó có sự liên kết tốt giữa các nhà kia. Cái "nhà" thứ tư đó chính là nhà nước.

Thanh Quang: Như vậy thì thưa Tiến Sĩ, cụ thể thì sáng kiến "4 nhà" này đã giúp nông dân ở vùng đồng bằng sông Cửu Long đạt được kết quả tới giờ ra sao?

Tiến sĩ Trần Thanh Bé : Trong vùng đồng bằng Sông Cửu Long đa dạng, An Giang vận dụng chủ trương này rất tốt, do cái nhận thức của lãnh đạo địa phương và lãnh đạo tỉnh.

Họ nhận thức được, họ xắn tay áo vô họ làm. Họ chỉ đạo, dàn xếp, mời nhà khoa học, đại diện của nông dân, dại diện doanh nghiệp tới bàn thảo cách thực hiện như thế nào cho tốt. An Giang thực thi tốt nhứt ở đồng bằng Sông Cửu Long.

Các nơi khác thì cũng có nhiều doanh nghiệp đứng ra bao tiêu sản phẩm trong phạm vi kinh doanh của họ. Ví dụ như các doanh nghiệp xuất khẩu lúa gạo thì có hợp đồng với vùng sản xuất lúa gạo và nông dân, để cung cấp lúa gạo cho họ mà không cung cấp cho người khác.

Những người trồng mía thì ký hợp đồng với doanh nghiệp làm đường chẳng hạn, hoặc những người nuôi tôm thì ký hợp đồng với nhà máy chế biến thuỷ sản, đông lạnh. Đó là những dạng thỏa thuận trước rồi sản xuất sau.

Nhưng việc thực hiện chủ trương này chưa có đều khắp, cho nên hiện nay nhà nước đang chủ động đẩy mạnh hơn để nâng tiến trình này dựa vào kinh nghiệm của một số tỉnh và địa phương.

"Cùng nông dân ra đồng"

Thanh Quang: Chúng tôi được biết chương trình "Cùng Nông dân Ra đồng" của tỉnh An Giang cũng bắt nguồn ở An Giang từ vài năm nay. Nó và sáng kiến " 4 nhà" như vừa nói thì có liên quan với nhau như thế nào, thưa Tiến Sĩ?

Tiến sĩ Trần Thanh Bé : "Cùng Nông dân Ra đồng" là sự cụ thể liên kết giữa doanh nghiệp, nhà khoa học, giới nông dân và nhà nước, trong đó phần chủ động từ nhà doanh nghiệp.

Như khi cần ứng phó với dịch bệnh, đặc biệt đối với lúa, như vừa rồi có vụ rầy nâu và bệnh xoắn lá thì nông dân rất lúng túng. Nhà khoa học cũng tìm ra giải pháp, tuy nhiên để đầu tư ứng dụng các giải pháp đó thì người nông dân rất lúng túng vì họ không có vốn.

Một doanh nghiệp có cổ phần hoá tên là Công Ty Bảo Vệ Thực Vật An Giang dùng lực lượng kỹ sư hùng hậu hợp với lực lượng khuyến nông huấn luyện cho nông dân cách phòng trừ rầy, phòng trừ bịnh, rồi cung cấp các loại thuốc, và hướng dẫn họ vận dụng trong sản xuất. Chương trình đó đem lại hiệu quả rất là tốt.

Thanh Quang: Để thực hiện sáng kiến "4 nhà", sự phối hợp giữa các công trình nghiên cứu của các trường đại học, các vụ, viện và các nhà khoa học thực thi như thế nào, thưa Tiến Sĩ?

Tiến sĩ Trần Thanh Bé : Các nhà khoa học thuộc các trường đại học và các viện nghiên cứu thuộc Bộ Nông Nghiệp và các Bộ khác rất ủng hộ chủ trương này.

Họ không phải làm giàu cho doanh nghiệp mà có mục tiêu giống như chúng tôi là làm sao cho lợi ích cho người sản xuất sẽ nhiều hơn. Các trường đại học, các viện nghiên cứu cung cấp lực lượng khoa học.

Và dĩ nhiên là những doanh nghiệp nào mạnh thì họ mới có cái lực, có đầu ra ổn định, nắm biết đựoc thị phần thì mới ký hợp đồng với nông dân để bao tiêu sản phẩm.

Thanh Quang: Cám ơn Tiến sĩ Trần Thành Bé.

Ý kiến của Bạn

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được RFA xem xét trước khi đưa lên trang web, do đó cần có thời gian. Vui lòng sớm quay lại để xem ý kiến của Bạn đã được đưa lên chưa.