Thiện Giao, phóng viên đài RFA
Tổ chức Heritage Foundation và nhật báo Wall Street Journal vừa phát hành ấn bản Chỉ Số Tự Do Kinh Tế Năm 2008, có tên chính thức là “2008 Index of Economic Freedom.”
Ít thay đổi so với năm ngoái
Ông Anthony Kim, một chuyên viên trong nhóm xếp hạng các quốc gia trong bản “Chỉ Số Tự Do Kinh Tế 2008” nói rằng về mặt đại thể, chỉ số tự do của nền kinh tế thế giới hầu như không thay đổi so với năm trước.
Dẫn chứng được ông Kim đưa ra là điểm trung bình của chỉ số tự do kinh tế thế giới năm nay là 60.3, tức không xê xích nhiều so với năm ngoái.
Tại từng châu lục, kết quả nghiên cứu kết luận Châu Á là khu vực vừa có những nước tự do nhất, nhưng lại vừa có những nước bị kìm hãm nhất. Châu Âu vẫn là nơi được xếp hạng tự do kinh tế cao nhất.
Trong khi đó, theo nhận xét của nhật báo chuyên về kinh tế, The Wall Street Journal, Hoa Kỳ đang cho mọi người cảm giác một chính sách bảo hộ nội địa.
Được xếp hạng nhất và nhì về mức độ tự do kinh tế trong năm 2007 là Hong Kong và Singapore. Bản xếp hạng cho thấy hai đảo quốc này có nền kinh tế vững chãi nhờ nền mậu dịch tự do với thuế suất thấp.
Hai nền kinh tế khổng lồ của thế giới, cũng thuộc Châu Á là Trung Quốc và Ấn Độ, được xếp hạng khá thấp trong bản nghiên cứu. Trung Quốc đứng hạng thứ 126, Ấn Độ được xếp hạng 115 trong tổng số 157 nền kinh tế được khảo sát. Trung Quốc bị đánh giá thấp về phương diện tự do tài chánh, đầu tư và bảo vệ quyền sở hữu.
Việt Nam có nhiều tiến bộ
Việt Nam năm nay được xếp ở hạng 135, tăng 3 hạng so với năm ngoái. Đối chiếu cùng các nước trong khu vực Châu Á Thái Bình Dương, Việt Nam xếp hạng tự do kinh tế khá thấp, cùng các nước Lào, Bangladesh và Miến Điện.
Cho dầu được xếp ở thứ hạng thấp so với các năm vừa qua, nhưng ông Anthony Kim nhận định nền kinh tế Việt Nam đang ngày càng cởi mở hơn, và ông coi đó là một dấu hiệu tiến bộ!
Các chuyên gia góp phần thực hiện bảng xếp hạng đồng ý Châu Âu vẫn tiếp tục là khu vực đáng nói đến, với khoảng 10 quốc gia nằm trong số 20 nền kinh tế tự do nhất thế giới. Những nước Đông Âu mới trở thành thành viên của Liên Hiệp Âu Châu đã tạo cho châu lục này một sinh khí mới với các chính sách thuế rõ ràng, nhằm thu hút giới đầu tư.
Ông Edwin Feulner, Chủ Tịch tổ chức Heritage Foundation, nhận định rằng, những thành viên mới trong Liên Hiệp Âu Châu tạo những ảnh hưởng tích cực lên chính sách của các thành viên cũ, và ảnh hưởng này sẽ vẫn còn tiếp tục trong tương lai.
Trong khi lạc quan về Châu Âu, số liệu thống kê cho một cảm nhận tương đối bi quan về chỉ số tự do kinh tế của Hoa Kỳ. Năm nay, nền kinh tế này được xếp hạng 5 về tự do kinh tế, tức là tụt một hạng so với năm ngoái.
Một biên tập viên của Nhật Báo Wall Street Journal nhận định, rằng trong khi các ứng cử viên tổng thống của đảng Dân Chủ chống lại hiệp ước tự do mậu dịch, ủng hộ việc tăng thuế, thì phía Cộng Hoà đang thảo luận để bảo vệ công ăn việc làm cho người dân Hoa Kỳ.
Một kết luận, hợp với suy luận tự nhiên, đã được dữ liệu chứng minh rõ ràng. Đó là: Kinh tế càng tự do, thu nhập của người dân càng cao. Ông chủ tịch tổ chức Heritage Foundation trích dẫn số liệu, cho thấy các quốc gia có nền kinh tế tự do có thu nhập bình quân đầu người cao gấp 7 lần so với các nước có nền kinh tế không tự do.
Ấn bản Chỉ Số Tự Do Kinh Tế được tổ chức Heritage Foundation xuất bản lần đầu tiên vào năm 1995 nhằm tạo phương tiện đơn giản cho giới đầu tư và giới hoạch định chính sách tham khảo.
Ấn bản năm nay cập nhật những thay đổi được giới thiệu từ năm 2007, về mặt phương pháp thống kê, dữ liệu sử dụng và thang điểm đánh giá.
Thứ hạng của mỗi một quốc gia được quyết định dựa trên 10 yếu tố bao gồm các lãnh vực kinh doanh, đầu tư, mậu dịch, tài chánh, tiền tệ, lao động, công quyền, tham nhũng và quyền sở hữu tài sản.
