Việt Hùng, phóng viên đài RFA
Đã 3 năm kể từ sau vụ 8 ngư phủ Việt Nam ở hai xã Hoàng Trường và Hòa Lộc tỉnh Thanh Hóa bị cảnh sát Trung Quốc bắn chết trong vùng Vịnh Bắc Bộ vào ngày 8 tháng Giêng năm 2005, đời sống, của những gia đình nạn nhân xấu số này ra sao?
Tâm tư của họ về những vấn đề có liên quan đến vùng đánh cá chung Việt Nam - Trung Quốc ở Vịnh Bắc bộ như thế nào? Mời quí vị theo dõi qua câu chuyện của Việt Hùng với ông Lê Văn Tín là thân phụ của nạn nhân Lê Văn Trọng.
Thảm kịch 3 năm trước
Nhớ về thảm kịch đã xảy ra với con mình, ông Lê Văn Tín kể lại.
Ông Lê Văn Tín: Vào thời gian đó, cháu đi được 3 ngày thì ở nhà chúng tôi nghe tin có thuyền của Trung Quốc bắn chìm 2 thuyền đánh cá của Việt Nam, bắn chết 8 người và bắt đi 8 người. Sau khi báo về đó là cảnh sát Trung Quốc bắn, chuyện xảy ra vào ngày mùng 8 tháng Giêng năm 2005 và báo là trong số người bị bắn chết đó có con trai tôi.
Trong thời gian đó gia đình rất đau khổ, choáng váng và cũng không hiểu là như thế nào và chỉ biết là mất con. Lúc đó gia đình rất bối rối và chỉ mong là sau sự việc để làm sao tìm hiểu sự việc xảy ra như thế nào…
Tôi cũng có lúc đã tập trung thân nhân của những gia đình nạn nhân để cùng kéo nhau lên Đại sứ quán Trung Quốc ở Hà Nội để biểu tình phản đối, nhưng chính quyền cũng có những việc như ngăn cản những chuyện đó lại, cho nên những việc đó cho đến giờ tôi vẫn ấm ức...
Việt Hùng: Thế rồi sau khi chuyện xảy ra các cấp chính quyền bên Trung Quốc và sau này là các cấp chính quyền Việt Nam có giúp đỡ gia đình các nạn nhân xấu số này hay không?
Ông Lê Văn Tín: Để nói như thế này, sau khi xảy ra vụ việc các cấp chính quyền Việt Nam cũng cử người đến thăm hỏi, động viên và nhắc nhở…, cái đó thì cũng có, còn từ phía Trung Quốc thì hoàn toàn không nói gì.
Việt Hùng: Kể từ sau vụ việc xảy ra vào năm 2005 cho đến giờ tình hình đánh bắt cá tại địa phương có sáng sủa và khá lên hay không, có những thay đổi nào hay không thưa ông?
Ông Lê Văn Tín: Cuộc sống hiện tại so với trước kia thì cũng khá hơn được một tí thôi… Sau khi chuyện xảy ra giữa hai bên việc hai tàu của Trung Quốc đã dùng vũ lực bắn vào dân thường như thế thì đấy là một điều rất dã man. Cho nên thân nhân của những gia đình nạn nhân hay dư luận xã hội cũng đều ấm ức và bức xúc.
Phẫn nộ Trung Quốc, thất vọng với Hà Nội
Việt Hùng: Chuyện xảy ra cũng 2-3 năm nay rồi những với những hành động theo như ông nói là vẫn âm ỉ gây nhức nhối trong dư luận tại địa phương…
Trong thời gian vừa qua cũng đã xảy ra những việc đụng chạm như Trung Quốc thì nói các ngư phủ Việt Nam tấn công các ngư phủ Trung Quốc, trong khi Việt Nam nói không có chuyện ngư phủ Việt Nam tấn công ngư phủ Trung Quốc…, khi mà nghe có những chuyện “đụng độ” như vậy thì cảm nghĩ của ông ra sao?
Ông Lê Văn Tín: Tôi là bố của nạn nhân, thực tâm mà nói thì tôi rất căm thù, căm phẫn, đó là nói thực sự. Tôi cũng có lúc đã tập trung thân nhân của những gia đình nạn nhân để cùng kéo nhau lên Đại sứ quán Trung Quốc ở Hà Nội để biểu tình phản đối, nhưng chính quyền cũng có những việc như ngăn cản những chuyện đó lại, cho nên những việc đó cho đến giờ tôi vẫn ấm ức...
Tâm trạng của người dân nói chung họ rất lo lắng nếu vùng quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa cũng như những vùng đánh cá chung, tâm trạng rất lo là không hiểu rồi có được đánh cá lâu dài nữa hay không, người ta cũng rất lo và băn khoăn nhất là sau khi Trung Quốc tuyên bố thành lập huyện Tam Sa để quản lý Hoàng Sa và Trường Sa, nhưng mà tâm trạng người dân giờ biết nói ở đâu? Biết kêu ai? Bàn với những ai…
Tôi nghĩ rằng có điều kiện nào tôi ra được Hà Nội tôi cũng sẽ phát biểu với tính cách là người công dân Việt Nam có quyền kêu gọi, có quyền phát biểu ý kiến và quyền phản đối những việc đó.
Việt Hùng: Từ những chuyện như vậy và liên quan đến những chuyện trong thời gian vừa qua dư luận ở tại Việt Nam cũng lên tiếng phản đối việc Trung Quốc lấn chiếm hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa…và có những hành động lấn lướt Việt Nam nhất là với ngư phủ Việt Nam đánh cá ở ngoài vùng biển…
Ông Lê Văn Tín: Tâm trạng của người dân nói chung họ rất lo lắng nếu vùng quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa cũng như những vùng đánh cá chung, tâm trạng rất lo là không hiểu rồi có được đánh cá lâu dài nữa hay không, người ta cũng rất lo và băn khoăn nhất là sau khi Trung Quốc tuyên bố thành lập huyện Tam Sa để quản lý Hoàng Sa và Trường Sa, nhưng mà tâm trạng người dân giờ biết nói ở đâu? Biết kêu ai? Bàn với những ai…
Việt Hùng: Ông nói tâm trạng chung của người dân ở Thanh Hóa quan ngại rồi sẽ đánh cá ở đâu? Làm ăn ở đâu…, nhưng mà vùng biển đánh cá đó là thuộc chủ quyền Việt Nam, giờ mình lại quan ngại làm ăn đánh cá trong vùng biển thuộc chủ quyền Việt Nam hay sao?
Ông Lê Văn Tín: Ngay những người dân đánh cá người ta cũng bắt đầu lo nếu như giả thử Hoàng Sa và Trường Sa thuộc về Trung Quốc và chắc là biển đó sẽ bị cấm và người Việt Nam cũng sẽ không được ra đánh cá. Cũng như khu vực Vịnh Bắc bộ là khu vực đánh các chung của hai nước thì tình hình lộn xộn như thế này cũng có thể xảy ra những chuyện tương tự như đã xảy ra, đó là tâm trạng chung của người dân.
Việt Hùng: Khi mà có cơ hội bày tỏ thì ông nghĩ là có cơ hội để bày tỏ với các cấp chính quyền về những búc xúc của người dân hay không?
Ông Lê Văn Tín: Những chuyện như thế mà kêu ở Trung ương thì cũng rất khó, mà kêu ở địa phương thì địa phương cũng chẳng đáp ứng được những việc đó, ngay bây giờ nói riêng bản thân tôi cũng muốn lên tiếng yêu cầu việc này việc kia để đấu tranh cho lẽ phải chân lý của mình, nhưng cũng chẳng biết cách nào để mà đấu tranh để phía Trung Quốc hay nhà nước Việt Nam hiểu được tâm trạng của người dân…
Việt Hùng: Ông có nghĩ rằng, khi ông nói chuyện với chúng tôi, chúng tôi sẽ đưa vấn đề này ra thì ông có quan ngại điều gì hay không?
Ông Lê Văn Tín: Tôi nghĩ rằng những vấn đề này nếu được các đài báo mà đưa ra thì tôi cảm thấy rất thoải mái và được giãi bày. Tôi không ngại gì về những vấn đề từ xã hội hay chính quyền có điều này điều khác làm khó tôi, tôi rất thoải mái, thanh thản…
Việt Hùng: Vâng, chúng tôi xin được cám ơn ông Lê Văn Tín.