Nam Nguyên, phóng viên đài RFA
Với sự trợ giúp tiền bạc và kỹ thuật của Liên Minh Châu Âu (EU), các nước ASEAN, trong đó có Việt Nam, đạt thoả thuận ban đầu về việc thiết lập mạng lưới phòng kiểm nghiệm - kiểm chứng trong lãnh vực thuỷ sản. Cuộc hội thảo ASEAN về vấn đề này đã đựoc tổ chức vào thượng tuần tháng này ở Hà Nội. Nam Nguyên phong vấn ông Nguyễn Tử Cương, Cục Trưởng Quản Lý Chất Lượng An Toàn Vệ Sinh & Thú Y Thuỷ Sản, và đựoc ông cho biết.
Ông Nguyễn Tử Cương : ASEAN đang trong tiến trình xây dựng một cộng đồng có một sự liên kết chặt chẽ hơn về chính trị và kinh tế; một trong những hoạt động này là khối ASEAN sẽ xây dựng cho mình một hệ thống phòng kiểm nghiệm chất lượng thủy sản.
Vừa rồi, các nước họp tại Việt Nam đã đi đến nhất trí là trước tiên có 4 phòng sẽ được xây dựng, gồm phòng thứ nhất là phòng kiểm chứng của tất cả các phong kiểm nghiệm của 11 nước ASEAN về tảo độc và độc tố sinh học biển. Việt Nam đã được lựa chọn là nơi xây dựng phòng này.
Phòng thứ hai là nghiên cứu - xét nghiệm - kiểm chứng về các yếu tố gây nhiễm môi trường, gồm có kim loại nặng, thuốc trừ sâu. Singapore đã được lựa chọn là nơi để xây dựng phòng này. Phòng thứ ba là vi sinh vật gây bệnh mà nó đặc trưng cho mùa nước ngọt - mặn và lạt nói chung. Malaysia đã được lựa chọn là nơi xây dựng phòng này.
Riêng phòng thứ tư là dư lượng hoá chất và kháng sinh có hại. Phòng này có quy mô khá lớn và có 3 nước xin đăng cai, gồm có Thái Lan, Việt Nam và Malaysia. Nội dung của phòng này đang còn nhiều vấn đề phải thảo luận. Tên của phòng này sẽ được lựa chọn vào cuộc họp sẽ được tổ chức tại Thái Lan vào tháng 1-2008.
Nam Nguyên : Thưa ông, khi đã đi vào hoạt động rồi thì hoạt động kiểm chứng sẽ được thực hiện cụ thể như thế nào?
Ông Nguyễn Tử Cương : Tức là đây gần như được gọi là phòng lãnh đạo của tất cả các phòng kiểm nghiệm khác thuộc 10 nước ASEAN. Nhiệm vụ chính của nó là nó đào tạo các phương pháp mới cho tất cả các phòng thuộc ASEAN. Nhiệm vụ thứ hai là nó chuẩn bị các chất chuẩn để phân tích các chỉ tiêu. Và thứ ba nữa là hàng năm nó chuẩn bị mẩu để gửi cho các phòng kiểm nghiệm thuộc Khối ASEAN kiểm nghiệm và nó sẽ công bố là phòng nào đạt tiêu chuẩn.
Tức là đây gần như được gọi là phòng lãnh đạo của tất cả các phòng kiểm nghiệm khác thuộc 10 nước ASEAN. Nhiệm vụ chính của nó là nó đào tạo các phương pháp mới cho tất cả các phòng thuộc ASEAN. Nhiệm vụ thứ hai là nó chuẩn bị các chất chuẩn để phân tích các chỉ tiêu. Và thứ ba nữa là hàng năm nó chuẩn bị mẩu để gửi cho các phòng kiểm nghiệm thuộc Khối ASEAN kiểm nghiệm và nó sẽ công bố là phòng nào đạt tiêu chuẩn.
Và khi được công nhận là phòng kiểm chứng của ASEAN, với sự giúp đỡ của EU, thì như vậy phòng này cũng được quốc tế công nhận luôn, nghĩa là kết quả (do phòng này) đưa ra sẽ được đánh giá là kết quả chuẩn. Các phòng khác thì soi vào đó để kiểm nghiệm lại kết quả của mình, nếu được kiểm tra trên cùng một chỉ tiêu, trên cùng một mẩu.
Nam Nguyên : Thưa ông, kỹ thuật của Việt Nam hiện có thể đáp ứng các tiêu chuẩn của ASEAN hay của quốc tế hay không và có phải làm gì thêm không ạ?
Ông Nguyễn Tử Cương : Chúng tôi được lựa chọn có nghĩa là đã là một sự đánh giá là phòng kiểm chứng về tảo độc của chúng tôi nổi trội hơn so với các phòng kiểm nghiệm khác của ASEAN. Và đương nhiên để xây dựng thành một phòng kiểm chuẩn thì sẽ có một số việc phải làm thêm, thì việc này chúng tôi đang khẩn trương chuẩn bị.
Nam Nguyên : Thưa ông, vào khi đã có sự kiểm chứng - kiểm nghiệm rồi thì, gỉa dụ như đối với thị trường Nhật Bản, những chứng chỉ của Việt Nam có người Nhật họ có đánh giá cao không?
Ông Nguyễn Tử Cương : Chúng tôi hy vọng là sẽ được công nhận ngay kết quả kiểm nghiệm, bởi vì không còn sự nghi ngờ về trình độ tay nghề và phương pháp kiểm tra nữa, thì kết quả được công bố sẽ được - không chỉ riêng Nhật - mà các nước khác cũng sẽ theo đó mà công nhận theo.
Nam Nguyên : Thưa, hiện giờ Việt Nam đã có thuận lợi với EU và 6-7 khu vực khác nữa, thưa ông, như thế là chưa đủ hay sao?
Ông Nguyễn Tử Cương : Chưa đủ ạ. Chúng tôi cần phải vươn tới phía trước, trình độ càng nâng cao càng tốt, và sự học hỏi cũng như sự phấn đấu là không ngừng nghỉ.
Nam Nguyên : Thưa, chính phủ có đầu tư cho vấn đề này không ạ? Có cấp ngân khoản hay không, hay là nhờ viện trợ?
Ông Nguyễn Tử Cương : Về cơ bản, (quốc tế) chỉ có viện trợ về phương pháp phân tích và kỹ thuật xét nghiệm, còn lại những khoản đầu tư về phần cứng, ví dụ như mua sắm trang thiết bị, xây dựng phòng ốc, là chính phủ phải đầu tư. Và chính phủ rất là ủng hộ hoạt động này.
Nam Nguyên : Xin cảm ơn ông Cục Trưởng Nguyễn Tử Cương về thời gian ông dành cho chúng tôi.