Tăng trưởng kinh tế không bù đắp nổi với thực tế giá cả tăng cao

2007-11-28

Nam Nguyên, phóng viên đài RFA

Mặt bằng giá mới đã hình thành ở Việt Nam sau quyết định tăng giá xăng dầu như giọt nước tràn ly. Tình trạng giá cả tiêu dùng cao ngất ngưỡng làm mất ý nghĩa của thành quả tăng trưởng kinh tế từng làm chính phủ Việt Nam tự hào.

Người gánh hàng rong đi ngang qua một tiệm bán áo quần cao cấp ở Hà Nội hôm 28-11-2007. AFP PHOTO

Giá tiêu dùng liên tục tăng cao

Ông Lê Hoàng, một cán bộ về hưu từng phục vụ lâu năm trong ngành tài chánh ở TP.HCM, tâm sự với chúng tôi về tình trạng giá cả vượt sức chịu đựng của những người có thu nhập nhất định: “Nhiều mặt hàng tăng 30% thậm chí có thứ tăng 50%... không chịu cũng phải chịu biết sao giờ…”

Công dân cao tuổi vừa nói của TP.HCM lý giải về tình trạng lạm phát, tăng giá tiêu dùng theo các thông tin ông ghi nhận từ báo chí, cũng như kinh nghiệm và sự hiểu biết của mình. Ông nói:

“Có nhiều nguyên nhân dẫn tới lạm phát, nhưng chủ yếu là phát hành tiền nhiều quá, giá xăng dầu lại lên cao quá, quyết định tăng lương cũng góp phần làm giá cả lên cao.”

Những gì ông Lê Hoàng đề cập tới cũng giống như các thông tin tràn ngập báo chí Việt Nam. Giá cả lương thực thực phẩm, đủ loại mặt hàng thiết yếu cho đời sống không một thứ nào không tăng giá, mọi thứ dịch vụ cũng đều tăng từ giá gởi xe, giá hớt tóc, cước taxi, cước vận tải, tất cả cùng tăng trên thực tế, dù về mặt chính thức có thể chưa có quyết định điều chỉnh.

Nói theo các kinh tế gia thì vật giá sẽ tăng nhiều vòng bắt nguồn từ giá xăng dầu. Một thí dụ đơn giản là cước vận tải phải tăng vì chi phí đầu vào là xăng dầu tăng, sự kiện này khiến cho những mặt hàng thông thường nhất ở ngoài chợ cũng phải tăng vì phải trả thêm phí chuyên chở.

Nhưng đấy mới chỉ là vòng thứ nhất, những người liên quan tới dịch vụ vận tải trong đó có người tài xế sẽ phải chi thêm tiền khi mua thực phẩm ở chợ, ngừơi này sẽ đòi chủ nhân phải tăng lương để đủ tiền lo cho gia đình. Ông chủ xe sẽ phải tăng giá cước một lần hay nhiều lần nữa trong vòng quay vật giá. Ảnh hưởng kinh tế dây chuyền thật ra phức tạp hơn nhiều.

Ông Phạm Văn Minh, giám đốc công ty Phú An Sinh chuyên doanh giết mổ và chăn nuôi gia cầm công nghiệp, một trong ba nhà cung cấp thịt gà lớn nhất TP.HCM cũng có nhận định tương tự về ảnh hưởng vòng quay vật giá:

“Chắc chắn là một bài toán khó về giá cả rất đau đầu cho ngừơi tiêu dùng và doanh nghiệp. Vừa khan hiếm nguồn cung đầu vào tăng, xăng dầu tăng chi phí vận chuyển tăng…chi phí sản xuất tăng rồi chi phí nhân công cũng phải tăng theo, vì mặt bằng giá chung là như vậy nên giá nhân công cũng phải nâng lên cho thích hợp, trước đây lương công nhân trong trại là 1 triệu 200 ngàn thì bây giờ phải nâng lên 1 triệu rưởi.

Không chỉ là yếu tố vận chuyển có tác động mà ảnh hưởng trên nhiều yếu tố cấu thành giá. Theo tôi nghĩ đến cuối năm thì dù có cố gắng bình ổn giá tới mức nào thì cũng sẽ phải chấp nhận đột biến giá ở mức cao…”

Lạm phát có thể trên 10%

Ở tầm nhìn xa hơn, Tiến sĩ Lê Đăng Doanh một kinh tế gia của Viện Nghiên Cứu Phát Triển được báo Tuổi Trẻ trích lời, đã đưa ra dự đoán tỷ lệ lạm phát có thể cao hơn 10% vào cuối năm nay.

Hồi đầu tháng 10 chính phủ Việt Nam loan báo tăng trưởng tổng sản phẩm nội địa năm 2007 khoảng 8% .

Theo lời ông Lê Đăng Doanh khi tỷ lệ lạm phát cao hơn tỷ lệ tăng trưởng kinh tế thì có thể thấy là tăng trưởng kinh tế đã không đem lại lợi ích cho mọi người dân. Ông Doanh nhấn mạnh rằng, không phải tất cả mọi lãnh vực đều tăng trưởng, nông nghiệp chỉ tăng hơn 3%. Thậm chí ở miền Trung chịu nhiều bão lũ thực tế tăng trưởng có thể là mức âm.

Những người dân bình thường có thể không thấy được những lý thuyết kinh tế phức tạp liên quan tới chính sách tiền tệ ngân hàng và tình trạng lạm phát. Đối với họ chuyện quan trọng nhất là vật giá tăng hơn thu nhập mà họ kiếm được, như lời một cư dân TP.HCM:

“Nói chuyện thành tích tăng trưởng kinh tế mà làm gì trong khi vật giá cao ngất ngưỡng, những ngừơi làm ăn chân chính như chúng tôi không chịu đựng nổi.”

Một trong các định chế tài chánh quan trọng, Quĩ Tiền Tệ Quốc Tế IMF mới đây đã khuyến cáo chính phủ Việt Nam là phát triển kinh tế chỉ có ý nghĩa nếu giảm được lạm phát đồng thời phải thắt chặt chính sách tiền tệ.