Nông dân tiếp tục làm lúa vụ 3 mặc dù dịch rầy nâu bùng phát mạnh

2007-08-14

Nam Nguyên, phóng viên đài RFA

Nông dân tiếp tục làm lúa vụ 3, mặc dù rầy nâu bùng phát mạnh ở các tỉnh miền Tây, đe doạ lây lan bệnh vàng lùn lùn xoắn lá trên đồng ruộng. Nam Nguyên tìm hiểu vấn đề này với Tiến Sĩ Lê Văn Bảnh, Viện Trưởng Viện Lúa Vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long. Trước thông tin diện tích lúa nhiễm rầy hơn 130 ngàn héc-ta, Tiến Sĩ Bảnh xác định.

Nông dân thu hoạch lúa trên cánh đồng hôm 14-9-2006. AFP PHOTO

Tiến sĩ Lê Văn Bảnh: Diện tích nhiễm rầy là có, nhưng tác hại nhiều thì không đúng. Bởi vì rầy đến trong giai đoạn lúa Hè Thu đã trổ và sắp chín, sắp thu hoạch cuối vụ thành ra tác hại không nhiều. Vàng lùn lùn xoắn lá cũng vậy, nhiễm tỷ lệ ít không gây tác hại nhiều.

Điều đáng lo là vùng Sóc Trăng Bạc Liêu người dân đang triển khai vụ Thu Đông (vụ 3) nhiều nơi đang xuống giống. Những nơi này chúng tôi đã cảnh báo người dân theo dõi mật độ rầy và ‘né’ rầy.

Nam Nguyên: Thông tin nói rằng tỷ lệ rầy nâu mang vi rút bệnh vàng lùn lùn xoắn lá ở vùng đồng bằng sông Cửu Long là từ 54% tới 100% như Đồng Tháp Tiền Giang Long An, thưa ông?

Tiến sĩ Lê Văn Bảnh: Tỷ lệ những năm trước là khoảng 75% rầy có mang vi rút vàng lùn lùn xoắn lá, nhưng năm nay còn khoảng từ 30% tới 50% nghĩa là rầy nhiễm vi rút có giảm. Hơn nữa hiện nay người dân đã biết cách ‘né’ rầy nên bệnh vàng lùn lùn xoắn lá cũng giảm tác hại.

Nam Nguyên: Như vậy có số liệu thiệt hại về rầy nâu và vàng lùn lùn xoắn lá cho vụ Hè Thu hiện nay, thưa ông ?

Tiến sĩ Lê Văn Bảnh: Hiện nay thu hoạch chưa xong , chúng tôi chưa tổng kết được, nhưng ở các trà lúa được thu hoạch bình quân đều đạt từ 5 tấn/Ha, nghĩa là Hè Thu năm nay không bị thất bại mà có thắng lợi. Ứơc tính sản lượng thu hoạch khoảng 7 triệu tấn.

Tỷ lệ những năm trước là khoảng 75% rầy có mang vi rút vàng lùn lùn xoắn lá, nhưng năm nay còn khoảng từ 30% tới 50% nghĩa là rầy nhiễm vi rút có giảm. Hơn nữa hiện nay người dân đã biết cách ‘né’ rầy nên bệnh vàng lùn lùn xoắn lá cũng giảm tác hại.

Nam Nguyên: Các nhà khoa học đã khuyến cáo địa phương và nông dân không trồng lúa vụ 3, để tránh mầm bệnh lưu hành trên đồng ruộng, lời khuyên này không được lưu tâm?

Tiến sĩ Lê Văn Bảnh: Điều này là vì tình hình xã hội, vì thực tế các vùng sinh thái ở đồng bằng sông Cửu Long khác nhau. Do vậy lúc đầu về mặt khoa học chúng tôi có khuyến cáo, chứ không ép buộc, khuyến cáo không nên lạm dụng vụ 3.

Bởi vì sẽ làm cầu nối lây bệnh vụ này qua vụ khác và năng suất không cao, chi phí sản xuất sẽ cao hơn. Đó là lời khuyên của các nhà khoa học, nhưng về mặt chung thì các vùng sinh thái khác biệt nhau. Thí dụ ở ven biển mùa vụ cũng khác, nếu làm trễ nước mặn sẽ tràn vào. Còn vùng ở trên như Đồng Tháp An Giang là vùng ngập lũ, nước lũ tràn về sẽ khó khăn.

Do vậy người dân không thể xuống giống đồng loạt được trên cả vùng, mà phải làm theo cục bộ. Đó là điểm thứ nhất, thứ hai là nông dân sản xuất trên đồng ruộng với thực tế lúa hiện nay rất dễ bán và có giá cao hơn, trong khi các loại rau màu sản phẩm khác rất khó.

Người dân muốn làm vụ 3 để tăng thu nhập, chính quyền địa phương và bàn thân Bộ Trưởng NN &PTNT cũng không ngăn cấm làm vụ 3 mà chỉ khuyến cáo giảm vụ 3, đồng thời đề nghị các nhà khoa học hỗ trợ người dân bằng các giải pháp khoa học kỹ thuật, bằng cách né rầy và phòng trị sâu bệnh để giúp cho người dân, chứ không có ngăn cấm. Vì vậy thông thường hàng năm vụ 3 làm khoảng 300 ngàn Ha, năm nay làm gần 200 ngàn Ha cũng là điều bình thường

Nam Nguyên: Có cảnh báo là sau vụ 3 này, rầy nâu và vàng lùn lùn xoắn lá có thể đe doạ cả vụ Đông Xuân. Liệu đại dịch có trở lại đồng ruộng đe doạ Đông Xuân hay không , thưa ông?

Tiến sĩ Lê Văn Bảnh: Điều này lúc nào cũng lăm le trên đầu người dân làm lúa. Do thực tế mùa vụ không dứt khoát, chuyển vụ này qua vụ khác khiến rầy nâu di trú từ nơi này sang nơi khác là chuyện bình thường. Trong vấn đề này chính quyền, các viện nghiên cứu khuyến cáo người dân thực hiện các giải pháp khoa học kỹ thuật, chọn giống và né rầy. Cố gắng giảm thiệt hại tăng năng suất.

Nam Nguyên: Như vậy là nông dân phải sống chung với dịch bệnh hại mùa màng và tìm cách hoá giải ?

Tiến sĩ Lê Văn Bảnh: Hoàn toàn chính xác, rầy nâu cũng như vi rút mang mầm bệnh luôn ở quanh ta lúc nào cũng đe doạ nhưng chúng ta phải làm mọi cách để mạnh khoẻ để phòng trị và biết cách né tránh nó.

Giải pháp là chọn giống tốt có thể kháng rầy hoặc chống chịu được sâu bệnh, thứ đến là giải pháp kỹ thuật tốt, bón phân tương đối có cách khoảng để tạo thuận lợi. Nói như vậy rầy lúc nào cũng có nhưng làm mọi cách để giảm thiệt hại, bảo đảm mùa vụ, chứ giải quyết triệt để là không còn rầy thì không thể nào làm được.

Nam Nguyên: Cảm ơn Tiến sĩ Lê Văn Bảnh Viện trưởng Viện Lúa Vùng ĐBSCL.