Tòa xử Khmer Đỏ mở phiên đầu tiên vào giữa tháng 11/2007

0:00 / 0:00

Nguyễn Bình, phóng viên đài RFA

Qua hơn một năm thành lập, tòa án xử Khmer Đỏ tiết lộ rằng sẽ mở phiên xét xử đầu tiên vào khoảng giữa tháng 11 tới. Phóng viên Nguyễn Bình từ Cambodia có bài tường trình như sau.

Du khách nhìn bản đồ Cambodia làm bằng đầu lâu của những nạn nhân của chế độ Khmer Đỏ tại Viện bảo tàng ở Phnomp Penh hôm 13-10-2001. AFP PHOTO

Tòa án xử Khmer Đỏ do Liên hiệp quốc hậu thuẫn tại thủ đô Phnom Penh vào ngày 23 tháng 10 cho biết sẽ mở phiên xét xử đầu tiên vào ngày 15 tháng 11 tới. Nghi phạm ra vành móng ngựa đầu tiên là ông Khang Gạc Yêu, tên thường gọi là Dutch, trưởng trại giam Toul Sleng - S21, là nơi được ví như địa ngục của trần gian trong gần 4 năm cầm quyền của Khmer Đỏ, từ năm 1975 đến năm 1979.

Phiên xét xử đầu tiên này dự kiến sẽ diễn ra trong vòng từ 20 đến 30 phút. Phiên thứ hai sẽ diễn ra vào ngày 20 tháng 11, cũng nhằm xét xử một mình ông Dutch.

Ông Dutch là một trong 5 vị lãnh đạo tối cao của chế độ Khmer Đỏ bị quy trách nhiệm về cái chết của gần 2 triệu người Cambodia. Ông bị bắt ở gần biên giới Thái Lan vào năm 1999, và bị tòa án xử Khmer Đỏ ra quyết định đưa vào tạm giam trong trụ sở của tòa này vào tháng 7 năm 2007 vừa qua.

Theo Trung tâm tài liệu Cambodia, ông Dutch sẽ chịu trách nhiệm về cái chết của trên 10.000 tù nhân trong trại giam S21 do ông phụ trách.

Nhưng theo ông Nhem Eng, một nhân chứng, từng làm việc trong trại giam S21, với cương vị nhân viên nhiếp ảnh, thì người chịu trách nhiệm về sự thiệt mạng của các tù nhân còn có ông Pol Pot, Tổng Bí thư Đảng cộng sản, ông Sơn Sen, Bộ Trưởng quốc phòng, và ông Noun Chea, Chủ tịch Quốc hội.

Ông Nhem Eng cho biết theo qui trình làm việc thì ông Dutch là người lấy lời khai các tù nhân mà phần lớn là cựu cán bộ Khmer Đỏ, chuyển lời khai cho ông Sơn Sen, và ông Sơn Sen tiếp tục chuyển cho ông Pol Pot. Sau đó ông Dutch mới nhận được chỉ thị từ ông Pol Pot và Sơn Sen cho biết tù nhân nào sẽ bị giết và tù nhân nào sẽ được tha. Tuy nhiên theo ông Nhem Eng thì phần lớn tù nhân khi bị đưa vào trai giam S21 đều bị giết.

Vẫn theo lời ông Nhem Eng, ngoài 3 ông Pot Pot, Sơn Sen và Dutch, ông Noun Chea cũng biết chuyện giết người ở trại giam nói trên. Ông Pol Pot và ông Sơn Sen thì đã chết hồi cuối thâp niên 90 của thế kỷ trước, hiện chỉ còn ông Duch và ông Noun Chea.

Được biết, ông Noun Chea cũng đã bị bắt vào tháng 9 năm 2007 vừa qua. Hiện ông đang bị tạm giam trong trại giam của tòa án xử Khmer Đỏ ở ngoại ô Phnom Penh.

Tòa án xử Khmer Đỏ được thành lập vào năm 2006 theo thỏa thuận giữa Liên Hiệp Quốc và chính phủ Cambodia để xét xử các cựu lãnh đạo Khmer Đỏ còn sống sót. Tòa này dự kiến sẽ hoạt động trong thời gian 3 năm, với kinh phí trên 56 triệu đôla.