Việt Nam có thể trở lại danh sách CPC ngay nếu có bằng chứng rõ rệt

2006-12-22

Thanh Trúc, phóng viên đài RFA

Tại quốc hội Hoa Kỳ trưa nay giờ Washington, đã diễn ra cuộc điều trần về tình hình tự do tôn giáo trên thế giới. Buổi điều trần do dân biểu Christopher Smith, phó chủ tịch uỷ ban quan hệ quốc tế của Hạ Viện chủ trì và có sự tham dự của ông Stephen Liston, giám đốc phòng Tự do tôn giáo của bộ ngoại giao Hoa Kỳ.

Buổi điều trần về tình hình tự do tôn giáo trên thế giới tại Washington DC. hôm 21-12-2006. Hình của CRFVN.

Trung Quốc được coi như quốc gia tệ hại nhất về quyền con người nói chung, và về tự do tôn giáo nói riêng. Phái viên Thanh Trúc của ban Việt ngữ có mặt tại chỗ tường trình phần nói về Việt Nam như sau.

Việt Nam được rút tên khỏi danh sách các nước cần đặc biệt quan tâm, thường được gọi là CPC, vì đã có những hành động cụ thể trong lãnh vực cải thiện tình hình tôn giáo, thế nhưng tại Việt Nam chính sách phân biệt đối xử với người sắc tộc và các nhà lãnh đạo tinh thần đối kháng vẫn tồn tại.

Nếu không hoàn tất những điểm căn bản về tự do tôn giáo đã cam kết với Hoa Kỳ từ tháng Năm 2005, tên của Việt Nam có thể trở lại danh sách CPC.

Đó là những nét chính được nêu ra trong phần tường trình về tự do tôn giáo ở Việt Nam trước Uỷ Ban Quan hệ Quốc Tế tại Hạ Viện Mỹ hôm thứ Năm vừa qua.

Đây là buổi tường trình để ghi nhận ý kiến của đại diện Phòng Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế thuộc Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ và đại diện của Uỷ Ban Quốc Tế Mỹ Về Tự Do Tôn Giáo Thế Giới, điều hợp bởi dân biểu Chris Smith, tác giả của dự luật Nhân Quyền Cho Việt Nam và cũng là người thường khuyến cáo Hà Nội về những hành động ông cho là vi phạm quyền con người cũng như quyền tự do tín ngưỡng.

Được rút tên khỏi danh sách các nước cần đặc biệt quan tâm không có nghĩa là những điều kiện về tự do tôn giáo tại quốc gia đó đã hoàn chỉnh. Nhưng dựa vào những nổ lực cải thiện tình hình ở Tây Nguyên thì việc xoá tên Việt Nam trên danh sách CPC chứng tỏ mọi cố gắng sửa đổi được khuyến khích và ghi nhận, đó là công việc và trách nhiệm của Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ cũng như Phòng Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế.

Lý do

Trình bày lý do vì sao Việt Nam được rút tên khỏi danh sách CPC tức các quốc gia cần dặc biết lưu tâm vì thiếu tự do tôn giáo, ông Stephen, giám đốc Phòng Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế thuộc Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ, phát biểu:

“Việt Nam không còn bị coi là vi phạm những điều khoản trong bộ luật quốc tế về tự do tôn giáo, vì thế không còn là quốc gia bị lưu tâm đặc biệt. Từ khi bị đưa vào danh sách CPC hồi năm 2004 là lúc tình hình tôn giáo tại Việt Nam rất tồi tệ với chính sách buộc người dân từ bỏ đức tin tại nhiều vùng trong nước, hàng chục người hành đạo bị giam giữ, tín đồ các đạo giáo bị sách nhiễu và khủng bố.”

Thế nhưng trong hai năm qua, Việt Nam đã có luật chấp thuận hàng trăm giáo phận được hoạt động, cấm việc buộc tín đồ bỏ đạo, hợp pháp hoá việc tụ tập cầu nguyện và học hỏi đạo, cho phép các tôn giáo đào tạo huấn luyện tu sĩ hoặc giáo sĩ ở cả hai miền Nam Bắc.

Ông Stephen Liston cho rằng việc rút tên Việt Nam khỏi danh sách CPC là một tiến bộ đáng kể, và Phòng Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế tiếp tục theo dõi để bảo đảm là Việt Nam tôn trọng những điều đã cam kết:

“Và dù như tình hình tôn giáo đã thông thoáng hơn tại miền Bắc và miền Nam Việt Nam, nhất là đối với các cộng đồng sắc tộc thiểu số, song nhìn chung thì một số cán bộ địa phương tùy tiện thao túng gây khó khăn cho người theo đạo bất kể chính sách cải tổ của chính phủ trung ương.

Bên cạnh đó, một số các nhà lãnh đạo tinh thần, đặc biệt các tu sĩ cao tuổi trong Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất, không được tự do đi lại, nhiều tín đồ Tin Lành thuộc các sắc tộc thiểu số ở Tây Nguyên bị hăm dọa sách nhiễu vì đức tin của họ.

Ông Bùi Thiện Huệ.

Thất vọng

Thuyết trình viên thứ hai, bà Felice Gaer, chủ tịch Uỷ Ban Quốc tế Mỹ Về Tự Do Tôn Giáo, cũng có những nhận định giống giám đốc Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế Stephen Liston. Bà nói Uỷ Ban Quốc Tế Mỹ Về Tự Do Tôn Giáo có phần thất vọng khi biết Việt Nam được rút tên khỏi danh sách CPC.

“Dù xét thấy tình hình tôn giáo ở Việt Nam tiến bộ rõ rệt trong vòng hai năm qua, các nhà thờ Tin Lành ở vùng Tây Nguyên và mạn Bắc trong nước được ghi danh để hoạt động công khai, nhiều tu sĩ hay tù nhân lương tâm được trả tự do, nhưng Việt Nam vẫn chưa thực hiện rốt ráo những điều kiện đã cam kết với Hoa Kỳ từ năm 2005, tức thời điểm mà hai bên thỏa thuận để có thể rút tên Việt Nam khỏi danh sách CPC.”

Vẫn theo lời bà, đường lối gọi là cải thiện tình hình tôn giáo của Việt Nam không nhất quán, không phải nơi nào trong nước cũng được đối xử như nhau, điển hình nhất là đức tin và sự thờ phượng của người Thượng theo đạo Tin Lành ở Tây Nguyên và người Hmong theo đạo Tin Lành ở vùng thượng du Bắc Việt vẫn bị áp lực nặng nề từ phía chính quyền địa phương.

Trả lời câu hỏi của người điều hợp buổi điều trần, dân biểu Chris Smith là nếu Việt Nam tiếp tục gây khó dễ cho người theo đạo, không hoàn tất những cam kết đã ký với Hoa Kỳ thì có bị bộ ngoại giao liệt tên trở lại trên danh sách CPC không, giám đốc Phòng Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế thúôc Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ, ông Stephen Liston, trả lời:

Luật cho phép ngoại trưởng làm điều này. Việc bị nêu tên trở lại trên danh sách CPC có thể xảy ngay chứ không cần đợi tới hết năm 2007 nếu như có bằng chứng rõ rệt về tình trạng tôn giáo ở Việt Nam bị đàn áp.

“Luật cho phép ngoại trưởng làm điều này. Việc bị nêu tên trở lại trên danh sách CPC có thể xảy ngay chứ không cần đợi tới hết năm 2007 nếu như có bằng chứng rõ rệt về tình trạng tôn giáo ở Việt Nam bị đàn áp.”

Phần tường trình về Việt Nam nói riêng do một cư sĩ Phật Giáo Hoà Hảo, ông Bùi Thiện Huệ, đảm trách.

Giải thích với phóng viên đài Á Châu Tự Do tại sao ông chấp nhận nói chuyện trước Uỷ Ban Quan hệ Quốc Tế về tình hình Phật Giáo Hoà Hảo là một trong những tôn giáo bị Hà Nội sách nhiễu, ông Bùi Thiện Huệ nói: (Xin theo dõi trong phần âm thanh bên trên)

Những chi tiết của buổi tường trình hôm nay sẽ được Uỷ Ban Quan hệ Quốc Tế ở Hạ Viện ghi nhận để giải trình lại trong buổi điều trần về Phúc Trình Tự Do Tôn Giáo Thế Giới 2006 của Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ.

Thanh Trúc tường trình từ Washington.