Trường Văn, phóng viên đài RFA
Trước những cơn lũ bất ngờ làm thiệt hại nhân mạng và tài sản của người dân các tỉnh miền Bắc và Bắc Trung Bộ trong những ngày vừa qua, nhiều người nêu ra câu hỏi các cơ quan chức năng có cách nào dự báo lũ sớm hơn để người dân biết mà phòng tránh hầu giảm bớt những mất mát về vật chất lẫn tinh thần hay không?
Bão lụt miền Trung
Cơn bão số 5 vừa qua đổ bộ trực tiếp vào các tỉnh Bắc Trung bộ mang theo mưa lớn trên tòan vùng.
Thiệt hại vì gió to sóng lớn không đáng kể nhưng thiệt hại về lũ do mưa bão mang lại rất trầm trọng nhất là về sinh mạng, tài sản của người dân tại các tỉnh Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tỉnh.
Hầu hết những con sông tại miền Trung ngắn, nhưng hẹp và có độ dốc cao nên khi có mưa nhiều trên thượng nguồn, nước những con sông này dâng cao và nhanh, nước chảy cuồn cuộn, tràn bờ trong chốc lát gây nên những cơn lũ quét tác hại không lường.
Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Sinh, Chủ tịch Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam cho biết là đối với sông Hồng và ảnh hưởng của nó trên vùng Đồng bằng Bắc bộ, Việt Nam đang có những cuộc thảo luận với Trung Quốc để kiểm soát con sông này.
Lũ lụt ở đồng bằng sông Cửu Long
Trong khi đó, vùng Đồng bằng sông Cửu Long có hệ thống sinh thái khác miền Bắc và miền Trung nên vấn đề đặt ra ở đây không phải là phòng chống mà là kiểm sóat lũ lụt để những cơn nước từ thượng nguồn đổ về không tàn phá mùa màng mà mang lại phì nhiêu cho đồng ruộng tại đây.
Vùng Đồng bằng sông Cửu Long có được lợi thế là đã có một cơ quan quốc tế được thành lập để chế ngự sông Mêkông và khai thác tiềm năng của nó. Đó là Ủy ban sông Mê kông, được thành lập vào năm 1995, giữa 4 nước Cambodia, Lào, Thái Lan và Việt Nam trên cơ sở Ủy hội sông Mêkông được thành hình vào năm 1957 trước đây.
Hai quốc gia trên thượng nguồn sông Mêkông là Miến Điện và Trung Quốc là đối tác của Ủy ban sông Mê Kông. Việc theo dõi lũ lụt trên sông Mêkông được trao cho các trạm quan trắc đặt tại Vientiane, Lào, nơi có văn phòng thư ký Ủy ban sông Mê Kông và tại Phnom Penh, trụ sở của Trung tâm Quản trị lũ lụt trong vùng.
Bà Virginia Addison thuộc văn phòng Vientiane cho biết hàng năm, lượng mưa ở Lào ảnh hưởng rất lớn đến lũ lụt tại vùng đồng bằng sông Cửu Long.
Riêng tại Việt Nam, ông Dương Nghĩa Quốc, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Đồng Tháp, cũng cho biết việc cảnh báo lũ lụt được căn cứ trên kết quả đo đạc tại 2 trạm quan trắc Tân Châu và Châu Đốc, và lũ lụt tại vùng đồng bằng sông Cửu Long được xem là nguồn lợi thiên nhiên phú cho.
Theo thống kê của các cơ quan chức năng, trong số 16 lọai thiên tai trên trái đất, Việt Nam có nguy cơ phải đối phó với 2 phần 3 trong số này.
Do đó theo các chuyên gia thì vấn đề của Việt Nam là cần phải có một cuộc nghiên cứu nghiêm túc và đầy đủ về thiên tai môi trường để đề ra một chương trình tổng thể đối phó ngòai các biện pháp như trồng rừng, kiểm sóat việc khai thác tài nguyên khóang sản, xây dựng đê đập.