Đời sống du sinh dưới mắt một chuyên viên giáo dục (phần 2)

2007-08-12

Hiền Vy, thông tín viên đài RFA

Tiếp tục loạt phóng sự tìm hiểu đời sống du học sinh Việt Nam tại Hoa Kỳ, và đặc biệt là đời sống du sinh tại Houston, Xin mời quí thính giả và các bạn theo dõi phần 2 buổi nói chuyện của giáo sư Trần Văn Hiển với Hiền Vy.

http://educationusa.state.gov

Hiền Vy: Trong thời gian tìm kiếm các du học sinh để phỏng vấn, chúng tôi đã gặp phải sự ngại ngùng của hầu hết các du sinh về việc chia sẻ kinh nghiệm học hỏi, cũng như là sinh hoạt của họ tại Hoa Ky. Giáo sư có thể bình luận về sự kiện này không?

Giáo sư Trần Văn Hiển: Khi tôi nói chuyện với chị cách đây vài hôm, tôi có nói chuyện với một số du sinh tại đây thì họ nói rằng, sở dĩ họ ngại là vì khi lên Đài nói, họ không biết là những người trong nước nghĩ như thế nào hay các nhân viên chính quyền trong nước nghĩ thế nào.

Nếu những lời họ nói mà viên chức chính quyền bên Việt Nam không đồng ý thì họ sợ gia đình của họ sẽ bị gì đó hay là tương lai, khi họ về Việt Nam họ sẽ bị khó khăn. Vì suy nghĩ như vậy nên họ không dám lên. Tôi không biết là tại sao xã hội ViêtNam có cái gì đó mà làm cho người ta sợ sệt như vậy.

Đó là câu hỏi mà chính quyền Việt Nam cần phải trả lời, vì những chuyện này rất đơn giản mà con người không dám nói ra, thì câu hỏi là tại sao bên Việt Nam cái môi trường như thế nào mà tạo ra con người như vậy. Câu đó là câu mà chính quyền Việt Nam phải trả lời.

Hiền Vy: Ngoài những kiến thức chuyên môn, học từ các đại học, các du học sinh còn có thể học hỏi thêm gì, thí dụ như về đời sống ở Hoa Kỳ và họ có mang về áp dụng tại Việt Nam trong tương lai được không ?

Giáo sư Trần Văn Hiển: Vấn đề đi qua đây học thì tôi nghĩ ngoài cái học về sách vở thì người du sinh còn học được rất nhiều, như lối làm việc của người Mỹ, lối cư xử của người Mỹ trong quần chúng, cái lối làm việc chung và cái khả năng nói tiếng Anh cao hơn.

Dựa vào sự đi lại của tôi giữa 2 nước thì tôi thấy đại đa số du học sinh qua Mỹ học, khi về Việt Nam rất thành công. Có thể nói họ là những người tạo cầu nối giữa Việt Nam với thế giới vì người lớn lên trong nước, đi học trong nước thì không biết người bên ngoài nghĩ gì.

Vấn đề rất đơn giản vì thứ nhất những ngành như vậy học xong về Việt Nam không kiếm tiền được và khi đi phỏng vấn nếu họ xin học một ngành mà về nước không kiếm tiền được thì sứ quán Mỹ hỏi nếu đi học một ngành mà không kiếm được tiền thì cái lý do anh xin đi học không chính đáng.

Gặp người phương tây mà ông tây tóc vàng mũi lõ thì họ sợ, không dám nói chuyện, còn người đi du học rồi thì họ đã nói chuyện với người phương Tây thường rồi nên họ rất thoải mái, họ biết cách nói thế nào. Những chương trình đầu tư từ nước ngoài thì đa số là nói tiếng Anh, cho nên nói tiếng Anh khá về Việt Nam thì có rất nhiều cơ hội.

Hiền Vy: Nói vậy thì sinh viên Việt Nam qua đây không học ngành chính trị học sao ?

Giáo sư Trần Văn Hiển: Đại đa số qua đây, ngành chính họ học là về business, kinh doanh, và những ngành phụ của bussiness như kế toán, tài chính, quản trị, marketing, hay họ học kỹ sư, computer là chính. Hầu như không học về political science.

Nên đại đa số qua đây học những ngành mà lúc về Việt Nam họ kiếm sống được hay là những ngành mở cho họ cơ hội bên ngoài, thí dụ như họ có thể ở lại Mỹ đi làm hay đi về những vùng như Singapore, đi Úc, hay về Việt Nam, ngành nào làm ra tiền thì họ học. Political Science thì đa số đi về chính trị mà hệ thống chính trị Việt Nam có lẽ là không mở rộng cho người có bằng như vậy.

Hiền Vy: Giáo sư có điều gi nói với các du sinh đang học tại Houston nói riêng và tại Hoa Ky nói chung. Giáo sư có điều gi muốn khuyên nhủ, hay là muốn chia sẻ với các học sinh, đang muốn qua Hoa Ky du học.

Giáo sư Trần Văn Hiển: Với những em đang ở Houston hay ở Mỹ thì tôi có lời khuyên là; thứ nhất các em nên bỏ nhiều thì giờ để giao tiếp với người Mỹ để hiểu cái xã hội Mỹ và con người Mỹ, tại vì trong tương lai các em muốn về lại Việt Nam thì cái giá trị của các em với xã hội Việt Nam là khả năng của các em tạo cái cầu giữa Việt Nam và thế giới bên ngoài.

Hễ em là người đứng đầu cầu thì cái lợi trước là em là người nắm. Nếu em không biết giao tiếp, không biết xã hội Mỹ, không biết bên ngoài, thì em xa cái cầu và cơ hội không đến với em.

Cho những em còn ở Việt Nam chưa đi du học bao giờ, mà muốn đi du học, thì có sự lựa chọn như là Mỹ, Anh, Úc, Canada, thì tôi đề nghị Mỹ vì xứ Mỹ vì xứ có thể nói là đứng đầu mọi lãnh vực, do đó nếu qua Mỹ học thì các bạn sẽ biết được đời sống ở Mỹ như thế nào, con người Mỹ như thế nào và các bạn biết cách nói chuyện với người Mỹ như thế nào.

Những người này là người nắm nền kinh tế trên thế giới, thì trong tương lai, bạn hiểu được những người như vậy thì bạn sẽ tạo được nhiều cơ hội cho bạn. Nếu đi những xứ khác thì họ không có nhiều cơ hội như vậy.

Hiền Vy: Nhưng mình có bao nhiêu em mà mỗi năm chỉ có 300 em đi thôi hả?

Giáo sư Trần Văn Hiển: Dựa vào thống kê tôi biết gần đây nhất thì mỗi năm bây giờ Việt Nam gởi qua Mỹ khoảng chừng 3500 em và số mỗi năm một tăng chừng 10 đến 15 phần trăm.

Hiền Vy: Xin cám ơn Giáo sư Trần đã dành cho thính giả của Á Châu Tự Do buổi nói chuyện hôm nay.