Việt Hùng, phóng viên đài RFA
Hội nghị Quốc tế yểm trợ Nghiệp đoàn Độc lập tại Việt Nam hiện đang diễn tại thủ đô Varsava của Ba Lan. Bên lề Hội Nghị, Tiến sĩ Tomasz Wojcik, Phó Chủ tịch Công Đoàn Đoàn Kết Ba Lan, từng là dân biểu Quốc Hội Ba Lan dân chủ trong nhiều nhiệm kỳ đã dành cho Việt Hùng của Đài Á Châu Tự Do cuộc phỏng vấn đặc biệt, về vai trò của Công đòng Ðộc lập tại Việt Nam trong tình hình hiện nay.
Việt Hùng: Trước hết thay quí thính giả của Đài Á Châu Tự Do kính chào tiến sĩ Tomasz Wojcik, trở lại câu hỏi mà chúng tôi đã đặt ra trong cuộc họp báo. Trước đây dưới ngọn cờ của Công Đoàn Đoàn Kết qui tụ nhiều thành phần nhưng những người này đều là tín đồ Công giáo La Mã.
Cố Đức Giáo Hoàng Gioan Phao-lo II từng tuyên bố, trong Thiên Chúa Giáo không chấp nhận chủ thuyết cộng sản phải chăng đó là sự thành công của Công Đoàn Đoàn Kết, nhưng trở lại vấn đề của Nghiệp đoàn Độc lập Việt Nam qui tụ nhiều thành phần và từ nhiều Tôn giáo khác nhau. Bằng kinh nghiệm ông nhìn vấn đề như thế nào?
Tiến sĩ Tomasz Wojcik: Tôi thì tôi nghĩ như thế này, đấy là Đức tin vào Thượng đế và Đức tin ấy hỗ trợ cho chúng tôi rất nhiều. Nhưng theo tôi giá trị Dân chủ thì chỉ có một, con người sinh ra ai cũng muốn có tự do thì không phụ thuộc người đó là đạo Công giáo hay đạo Tin Lành hay đạo Hồi hay bất cứ tôn giáo nào, giá trị Dân chủ chỉ có một mà thôi và con sinh ra ai cũng muốn chiến đấu cho cái tự do đó.
Việt Hùng: Các nhà dân chủ tại Việt Nam khi lên tiếng tranh đấu cho tự do dân chủ thường bị nhà nước gán cho nhiều tội danh như "làm gián điệp, âm mưu lật đổ, rồi tuyên truyền chống nhà nước xã hội chủ nghĩa". Vậy từ thực tế, Công Đoàn Đoàn Kết có những kinh nghiệm gì?
Tiến sĩ Tomasz Wojcik: Cái thành công của chủ nghĩa toàn trị Cộng sản đấy là họ tạo ra sợ hãi, cho nên người dân sống luôn luôn sợ hãi. Cho nên từ kinh nghiệm của Công Đoàn Đoàn Kết, theo tôi để giành được thắng lợi. Từ kinh nghiệm của chúng tôi, chúng tôi không thể đưa ra một lời khuyên duy nhất được. Tôi nghĩ rằng có tạo được đoàn kết lại thì mới bẽ gẫy, đánh vỡ được sự sợ hãi.
Việt Hùng: Ba Lan hiện đã là thành viên của Liên Hiệp Âu Châu (EU). Liên Hiệp Âu Châu từng nhiều lần đặt vấn đề với nhà cầm quyền Việt Nam. Vậy vai trò của Ba Lan trong EU và trong vấn đề nhân quyền nói riêng với Việt Nam, ông nhìn vấn đề này như thế nào?
Cách đây 25 năm vào năm 1981 chúng tôi đã gửi thông điệp tới người lao động, công nhân Ba Lan và chúng tôi đã làm cho cả chế độ Cộng sản Ba Lan rung chuyển. Ngày hôm nay chúng tôi lại phải nói thông điệp của chúng tôi đến gia cấp công nhân khác đang bị mất tự do, đang bị vi phạm nhân quyền. Tôi chỉ muốn nói với các bạn Việt Nam rằng, các ban hãy tổ chức cho tốt.
Tiến sĩ Tomasz Wojcik: Ông hỏi tôi một câu hỏi mang tính nhà nước, rất xin lỗi vì tôi là người hoạt động Công Đoàn, nhưng tôi biết chắc rằng, các chính phủ sau năm 89 và hiện nay của Ba Lan chính đều nhờ ở Công Đoàn Đoàn Kết, nhờ sự đấu tranh cho dân chủ của chúng tôi, cho nên họ không được quên rằng hôm nay họ cầm quyền và hôm nay họ là thành viên của một chính phủ dân chủ cho nên họ phải có trách nhiệm giúp đỡ những người khác.
Trước đây khi Công Đoàn Đoàn Kết bị tù tội, khó khăn thì tất cả các lực lượng tự do trên thế giới đều đã ủng hộ chúng tôi, vì vậy trách nhiệm của những người cầm quyền Ba Lan dân chủ ngày hôm nay luôn luôn phải nhớ rằng mình mang nợ, nên mình phải trả món nợ đó với các dân tộc khác.
Việt Hùng: Trở lại vai trò của Công Đoàn Đoàn Kết, ông nói rằng các ông mang nợ với phương Tây và các lực lượng tranh đấu tự do trên thế giới ủng hộ cho Công Đoàn Đoàn Kết thành công trong cuộc cách mạng thay đổi thể chế chính trị tại Ba Lan năm 89. Với Nghiệp đoàn Độc lập tại Việt Nam và trong tình thần "công đoàn - đoàn kết" các ông có nghĩ rằng, sẽ có dịp đến Việt Nam để gặp gỡ đại diện Nghiệp đoàn Độc lập để bày tỏ tình đoàn kết trong tình công đoàn với nhau hay không?
Tiến sĩ Tomasz Wojcik: Tôi sẵn sàng sang Việt Nam nếu chính phủ Việt Nam cho tôi đi
Việt Hùng: Nếu chính phủ Việt Nam cho ông đi?
Tiến sĩ Tomasz Wojcik: Chế độ cộng sản toàn trị bao giờ họ cũng sợ tất cả mọi tổ chức độc lập nhưng mà chúng ta phải khôn ngoan hơn ví dụ chúng ta có thể tổ chức một Hội nghị Quốc tế nói về quyền lợi của người công nhân, chúng ta phải nói "thế nào" để cho nhà cầm quyền không thể phản đối được cái Hội nghị đó được.
Ví dụ chúng ta có thể nói là Hội nghị Quốc tế này chúng tôi vì quyền lợi quần chúng và tại sao các anh lại không ủng hộ chúng tôi vì quyền lợi quần chúng trong khi các anh nói các anh là đại diện chính phủ cho nhân dân lao động.
Việt Hùng: Một câu hỏi cuối cùng trước khi chia tay quí thính giả, thưa ông Wojcik, Công Đoàn Đoàn Kết đã thành công ở Ba Lan và ngày hôm nay yểm trợ Nghiệp đoàn Độc lập tại Việt Nam. Ông có mong mỏi điều gì nhắn gửi...
Tiến sĩ Tomasz Wojcik: Cách đây 25 năm vào năm 1981 chúng tôi đã gửi thông điệp tới người lao động, công nhân Ba Lan và chúng tôi đã làm cho cả chế độ Cộng sản Ba Lan rung chuyển.
Ngày hôm nay chúng tôi lại phải nói thông điệp của chúng tôi đến gia cấp công nhân khác đang bị mất tự do, đang bị vi phạm nhân quyền. Tôi chỉ muốn nói với các bạn Việt Nam rằng, các ban hãy tổ chức cho tốt.
Việt Hùng: Thay mặt quí vị thính giả Đài Á Châu Tự Do cám ơn ông về cuộc phỏng vấn đặc biệt ngày hôm nay.
Tiến sĩ Tomasz Wojcik: Tôi hi vọng rằng các bạn học hỏi và tổ chức tốt thì các bạn sẽ thành công.
Việt Hùng: Vâng xin cám ơn ông.
Trên đây là nội dung cuộc trả lời phỏng vấn của Tiến sĩ Tomasz Wojcik, Phó Chủ tịch Công Đoàn Đoàn Kết Ba Lan, dành cho Việt Hùng của Đài Á Châu Tự Do bên lề Hội nghị Quốc tế yểm trợ Nghiệp đoàn Độc lập tại Việt Nam hiện đang diễn tại thủ đô Varsava - Ba Lan. Phần chuyển ngữ do nhà báo Lê Diễm Đức ở Ba Lan dịch thuật.