Việt Long, phóng viên đài RFA
Hôm thứ Sáu vừa qua, khoảng 100 người Khmer Krom từ An Giang kéo lên thành phố Hồ Chí Minh, tập trung trước văn phòng 2 quốc hội. Mục đích cuộc tập trung là khiếu nại về việc chính quyền địa phương ở An Giang đã tịch thu nhà đai của họ để sử dụng cho mục dích riêng tư. Việt-Long đã liên lạc và phỏng vấn ông Châu An, một trong những người biểu tình.
Việt Long: Tôi là phóng viên Á Châu Tự Do đây. Anh cho biết tên đi.
Ông Châu An: Tôi là Châu An.
Việt Long: Có bao nhiêu người ở tại văn phòng quốc hội 2 vậy?
Ông Châu An: Dạ, báo cáo với ông có hai toán gần 100 người.
Việt Long: Đó là đồng bào Khmer Krom phải không?
Ông Châu An: Dạ, Khmer Krom. Dạ, rất là nhiều. Bây giờ đang trên đường đến văn phòng 2 nhiều lắm, mà tại vì chưa đến là vì bây giờ đang ở trong khi qua phà cũng có nè. Nhiều lắm.
Nguyên do cuộc biểu tình?
Việt Long: Tại sao kéo nhau tới văn phòng quốc hội 2 vậy?
Ông Châu An: Tại vì ở địa phương họ không giải quyết. Họ không giải quyết, mà nói gửi đơn về trung ương để cho trung ương giải quyết cho thoả mãn ý dân. Hơn 3 tháng rồi mà vẫn không giải quyết cho chúng tôi nên chúng tôi mới đến trụ sở tiếp dân thì trụ sở tiếp dân họ đuổi chúng tôi, bắt bớ chúng tôi, đe doạ đàn áp bằng vũ lực, muốn hăm dọa chúng tôi.
Việt Long: Đồng bào Khmer Krom yêu cầu điều gì mà họ không giải quyết vậy?
Ông Châu An: Dạ yêu cầu trả lại đất đai. Đất đai của ông bà để lại chúng tôi. Tại vì họ xâm chiếm. Họ cấp đất cho cán bộ. Cán bộ sẽ bán hết tất cả của người dân chúng tôi , nhà ở Tịnh Biên. Họ chiếm lây đất đai, họ bán hết tất cả. Không còn gì hết. Người dân chết đói.
Việt Long: Vâng. Vâng. Những đất đai đó ở vùng nào vậy, tỉnh nào, huyện nào, xã nào?
Ông Châu An: Tỉnh An Giang, huyện Tịnh Biên.
Việt Long: Tịnh Biên hả?
Ông Châu An: Dạ, Tịnh Biên.
Việt Long: Xã nào?
Ông Châu An: Xã Châu Ân. Nhiều xã lắm. Xã An Cư, xã An Nông, nhều xã lắm, không biết hết.
Việt Long: Địa phượng họ trả lời các anh làm sao?
Ông Châu An: Dạ, địa phương họ không trả lời. Họ còn cắm cờ chiếm đất chúng tôi để cho dân bà con của họ hoặc bà con của họ. Họ nói là "Ông nội" của mày tịch thu tất cả của chúng tôi. Họ bắt buộc chúng tôi, nói chúng tôi là xấu xí, người xấu xí. Đất nước Việt Nam xấu xí. Họ xỉ vã chúng tôi và còn nói nước này nước kia xấu xí.
Như vậy là chúng tôi không bằng lòng. Chúng tôi lên khiếu kiện để gặp trung ương lần này lần thứ ba để giải quyết cho chúng tôi đựơc thoả đáng, để chúng tôi được sử dụng đất đai của ông bà chúng tôi.
Việt Long: Có bao nhiêu công an ở đó vậy?
Ông Châu An: Rất là đông. Không có biết bao nhiêu nhưng mà đông lắm. Thật là đông. Cả trăm người đó.
Việt Long: Họ đàn áp chưa? Có đàn áp chưa?
Ông Châu An: Dạ, họ không đàn áp gì hết. Bây giờ họ di tản hết rồi. Họ trở về vị trí của họ lại hết rồi. Họ không bắt bớ tui nữa. Tui rất lo nên nói bắn dân oan chúng tôi chết hết đi, để sống sót làm gì khi chúng tôi càng ngày càng khổ sở. Bây giờ chúng tôi không còn lối thoát rồi. Chúng tôi không di chuyển nữa. Bị đói nhiều quá rồi qua bao nhiêu năm rồi.
Việt Long: Hiện giờ các đồng bào Khmer Krom đang làm cái gì vậy?
Ông Châu An: Dạ, không làm gì hết. Bây giờ đang ngồi tại chỗ. Mà công an họ di tản về vị trí của họ lại hết.
Việt Long: Về trụ sở họ phải không?
Ông Châu An: Về trụ sở họ hết rồi.
Việt Long: Bây giờ ở đó không có công an nào hết?
Ông Châu An: Dạ cũng còn quần quần ở đó.
Đòi giải quyết đất đai, nhà cửa
Việt Long: Bà con Khmer Krom có bạo động, có làm cái gì không?
Ông Châu An: Dạ, không có bạo động gì hết. Chỉ có phát loa kêu gọi giúp đỡ đồng bào chúng tôi. Chính quyền Việt Nam nói đối xử với chúng tôi là có nhân đạo dữ lắm vậy mà chúng tôi ngủ thì lại lấy xe xúc chúng tôi chở về bỏ ở Thủ Đức hoặc là bỏ ở Tri Tôn.
Chúng tôi phải trở về nhà. Họ không giải quyết cho chúng tôi. Chúng tôi không bằng lòng. Chúng tôi la hãy bắn chúng tôi chết hết đi, đừng để chúng tôi sống sót làm gì, để mà dễ dàng xâm chiếm đất đai, tịch thu, quản lý.
Việt Long: Rồi bây giờ bà con tính làm cái gì nữa? Ở đó làm cái gì nữa đó?
Ông Châu An: Không làm gì hết. Chờ đợi. Chúng tôi đòi hỏi đất đai của ông bà chúng tôi. Chúng tôi gặp trong quốc hội mà mấy ông quốc hội di tản rồi đó. Mấy ông không nói gì tới.
Việt Long: Rồi không có nhân viên chính quyền nào ra giải quyết hết hả? Có không?
Ông Châu An: Dạ. Không có người nào giải quyết hết. Không có. Bây giờ quốc hội đang di tản đi đâu không biết. Chúng tôi từ đàng xa đi đến mà chúng tôi không biết gì hết. Lỡ rồi, bước chân đến đây rồi làm sao? Không cho chúng tôi ngủ nhờ tại văn phòng quốc hội à?
Việt Long: Cuộc biểu tình này do ai tổ chức, do ai dẫn dắt không?
Ông Châu An: Dạ, không ai tổ chức gì hết. Chỉ có lá đơn mỗi người cầm để đòi hỏi đất đai của ông bà thôi. Không tổ chức gì hết.
Việt Long: Ở địa phương họ lấy mấy cái đất của bà con họ làm cái gì?
Ông Châu An: Họ cũng làm lúa thần nông, hai vụ thần nông. Họ chiếm đất đai của rmỗi người hai ba trăm công đó. Ở Tri Tôn đó. Toàn là cán bộ có chức năng không đó. Họ trồng lúa. Có nhiều cán bộ đem đất bán cho của dân. Chúng tôi có đựơc thừa hưởng gì đâu. Chỉ có chính quyền, cán bộ chức năng tại địa phuơng, họ bắt làm này làm kia rồi bán hết rồi.
Việt Long: Còn nhà cửa của bà con thì sao?
Ông Châu An: Nhà cửa thì bây giờ cũng còn, không có gì đâu ở, cũng nghèo khổ lắm. Nhà cửa thì năm 1979 thì tôi bị diện di dân thì họ đạp phá hết nhà cửa của tôi, không còn gì hết tất cả. Năm 1979 đó. Nhà đất không có phải di dân xuống tỉnh Hậu Giang ở đó năm 1979. Tới chừng năm 1981 tụi tui lên mấy ổng không trả đất cho nhân dân chúng tôi. Các ổng ỷ quyền các ổng giành đất hết.
Việt Long: Cảm ơn ông nhé. Đây là Việt Long của Đài Á Châu Tự Do.