Gia Minh, phóng viên đài RFA
Tranh chấp đất đai không chỉ diễn ra giữa cán bộ và người dân, mà nhiều giáo hội tại Việt Nam lâu nay cũng phải nhọc công theo đuổi những vụ kiện để đòi lại những cơ sở thuộc hội thánh bị phía chính quyền địa phương chiếm dụng.
Gần đây, Tòa Giám mục Cần Thơ phải gửi một đơn khiếu nại khẩn cấp đến thủ tướng chính phủ và văn phòng thủ tướng về quyết định giải quyết khiếu nại của UBND tỉnh Bạc Liêu qua đó đã nêu không đúng sự thật và sai trái pháp luật Nhà Nước.
Diễn tiến vụ khiếu kiện
Vụ việc liên quan đến cơ sở Nhà thờ tại số 22 Trần Phú, phường 3, thị xã Bạc Liêu mà chính quyền sử dụng từ tháng 6 năm 1975 cho đến nay.
Gia Minh hỏi chuyện Linh Mục Nguyễn Tấn Lợi, quản hạt Bạc Liêu về vụ việc. Trước hết ông trình bày: “Vào thời điểm năm 62, giáo phận Cần Thơ thấy giáo dân thiếu cơ sở thờ tự nên có cử Cha Nhì xuống mua khu đất và sửa chữa thành nhà thờ.
Từ năm 1962 đến năm 1975, chính quyền vào và sử dụng nhiều cơ sở tôn giáo khác nhau. Đầu tiên làm doanh trại quân đội, sau đó làm trường chuyên, phân viện đại học và cho đến nay là Nhà trẻ Hoa Mai.
Khi Nhà nước có chủ trương trả lại cơ sở của tôn giáo thì chúng tôi có đơn thư xin lại từ năm 88. Mãi đến năm 2004, cơ sở xuống cấp nên nhà nước cho đập xây dựng lại, lúc đó chúng tôi có đơn thư phải ngưng lại.
Chúng tôi gửi đơn thư 204, họ quyết định không trả đất, chúng tôi tiếp tục kháng cáo lên trung ương, Bộ Xây dựng có trả lời. Cuối cùng là đơn khiếu tố 107. Lập trường của giáo hội là xin lại nhà thờ đó.”
Gia Minh: : Linh mục cho biết qua một thời gian dài thì việc phá đi từ hồi nào?
Khi Nhà nước bắt đầu có chủ trương trả lại các cơ sở của tôn giáo chúng tôi đã có đơn thư xin lại từ năm 1988. Đến năm 2004, nhà nước cho đập xây lại, chúng tôi đã có đơn thư xin phải ngưng lại. Nhưng họ vẫn quyết định không trả đất, chúng tôi tiếp tục kháng cáo lên trung ương…Lập trường của giáo hội là xin lại nhà thờ đó.
LM Nguyễn Tấn Lợi: Mới phá từ năm 2004.
Gia Minh: Lý do mà giáo hội xin lại là gì?
LM Nguyễn Tấn Lợi: Vì nhu cầu là một; thứ hai vì chúng tôi không hiến. Những cơ sở hiến thì có giấy tờ còn nhà thờ không hiến thì không có giấy.
Quan điểm của chính quyền
Gia Minh: Phía chính quyền thì nói sao và họ có những giấy tờ gì?
LM Nguyễn Tấn Lợi: Chính quyền đưa ra bằng chứng là họ có tư cách pháp lý, tức tỉnh Bạc Liêu. Phía họ không trưng ra giấy gì mà chỉ nói là ông cha Nhì giao cho họ sử dụng.
Phía giáo hội thì có giấy mua bán, giấy xây dựng, giấy sửa làm trường học. Giấy đánh máy ngày xưa còn rõ ràng, có dấu của tỉnh quyền ngày xưa.
Gia Minh: Qua quá trình khiếu kiện đến tận trung ương thì ý kiến của Bộ là gì?
LM Nguyễn Tấn Lợi: Ý kiến của Bộ là công nhận quyết định của tỉnh, bác đơn đòi lại cơ sở của tôi. Sau đó thì chính giám mục đứng đơn, các linh mục ký vào đơn, có chữ ký của giáo dân.
Gia Minh: : Sau khi có đơn của giám mục và ý kiến của các linh mục và giáo dân thì trả lời từ phía chính phủ là gì?
LM Nguyễn Tấn Lợi: Đến giờ chính phủ không trả lời trực tiếp cho Tòa giám mục mà cử người đại diện, và người đó cũng chưa làm việc chính thức. Tỉnh thì đưa ra nhiều lý do riêng của họ.
Gia Minh: Người đại diện đó là ai?
LM Nguyễn Tấn Lợi: Đó là ông Nguyễn Sơn Tùng, thường trực ban chỉ đạo Tây Nam Bộ của Đảng. Có làm việc một lần với một vài nguyên tắc chung nhưng tỉnh không theo và đưa ra nhiều thứ.
Khiếu kiện đến Trung ương
Bạn nghĩ gì về vụ tranh chấp này? Hãy gửi đến Ban Việt Ngữ ý kiến của bạn. email: vietweb@rfa.org
Gia Minh: Nguyên tắc chung mà thỏa thuận được đó là gì?
LM Nguyễn Tấn Lợi: Phía chính quyền thì nói họ cần xây dựng nhà trẻ, đề nghị giáo hội trao đổi để thống nhất. Giáo hội nói là cứ công nhận đó là chủ quyền nhà thờ đi, rồi sau đó có thể chấp nhận. Những điều kiện căn bản là phải công nhận đó là chủ quyền của nhà thờ.
Gia Minh: Mọi việc có tiến triển gì không?
LM Nguyễn Tấn Lợi: Không xây dựng gì nhưng hô hào vận động xây dựng, báo chí đăng, rồi đài phát thanh truyền hình nói rằng ông Cha Nhì mua nhà mà không mua đất; trong khi đó giấy tờ nói rõ có nhà có đất đàng hoàng.
Trở ngại lớn nhất hiện nay là tỉnh Bạc Liêu vẫn không công nhận chủ quyền của giáo hội.
Gia Minh: Xin cám ơn Linh Mục!
Theo dòng sự kiện:
- Đơn Khiếu nại Tố cáo của Tòa Giám mục Cần Thơ gửi Văn phòng Chính phủ