Trường Văn, phóng viên đài RFA
Trong phiên họp thường kỳ tháng 7 vừa qua, khi đề cập đến việc các bộ Luật đã có hiệu lực nhưng phải chờ văn bản hướng dẫn, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã phải than thở rằng đây là một thực tế không thể chấp nhận được.
Ngoài ra chất lượng các văn bản qui phạm pháp luật còn thấp, một số văn bản vừa ban hành đã phải sửa. Xin mời quý thính giả đi sâu vào vấn đề qua bài tường trình sau đây của Trường Văn.
Sự không đồng bộ
Không phải mới đây việc thiếu các văn bản dưới Luật mới được Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nêu ra. Trong những năm làm phó Thủ Tướng Thường Trực cho ông Phan Văn Khải, ông Nguyễn Tấn Dũng cũng nhận ra sự thiếu sót này.
Tại phiên họp thường kỳ tháng 6 vừa qua trước khi rời nhiệm sở, nguyên Thủ tướng Phan Văn Khải cũng có nhận định là một hệ quả gắn liền với sự yếu kém, trì trệ của nền hành chánh Việt Nam là sự không đồng bộ trong hệ thống văn bản pháp luật. Điều này có nghĩa là Luật đã có hiệu lực, nhưng các nghị định,văn bản hướng dẫn vẫn chưa sọan thảo hoặc mới đang ở dạng sơ khai.
Ông Nguyễn Kinh Quốc, người phát ngôn của Thủ tướng nêu ra những con số đáng ghi nhận. Trong năm 2003, chính phủ nợ 200 văn bản, đến tháng 3 năm 2006 còn nợ 180 và đến tháng 6 vừa qua còn nợ 150 văn bản. Con số đó có nghĩa là trong 3 năm vừa qua chưa giải quyết được một phần tư nhu cầu.
Bạn nghĩ gì về tình trạng này? Xin email về Vietweb@rfa.org
Ông Nguyễn Kinh Quốc cho biết thêm trong năm 2006, số lượng dự thảo các Bộ, các ban ngành trình Thủ tướng chính phủ duyệt ký là 113 văn bản. Sáu tháng đầu năm nay có tất cả 7 văn bản đã đến thời hạn trình Thủ tướng theo như qui định nhưng các Bộ vẫn chưa sọan thảo xong.
Đặc biệt trong đó có những bộ Luật quan trọng đã có hiệu lực như Luật Phòng Chống tham nhũng, luật Doang nghiệp, luật Đầu tư, Luật Thực hành Tiết Kiệm, chống lãng phí…cần thiết cho việc hội nhập vẫn chưa có văn kiện hướng dẫn.
Thiếu tôn trọng pháp luật
Giải thích về tình trạng này, luật sư Nguyễn Văn Hậu thành phố Hồ Chí Minh phát biểu: (Xin theo dõi trong phần âm thanh bên trên)
Luật sư Bùi Quang Nghiêm cũng có ý kiến: "Đây là biểu hiện của việc thiếu tôn trọng pháp luật, ý thức tôn trọng pháp luật kém. Kỹ thuật lập pháp còn có những vấn đề nhất định."
Không những thiếu văn bản hướng dẫn thi hành Luật, ngay cả Luật nhiều khi chưa thi hành được đã trở nên lạc hậu như trường hợp Luật Giáo Dục năm 1998. Khi Bộ Giáo Dục nhận thấy cần phải bổ xung, sửa đổi luật này thì đạo luật vẫn chưa có đủ những văn bản hướng dẫn cần thiết.
Đứng trước tình trạng trong vòng một hai năm gần đây Quốc hội Việt Nam đã vội vã thông qua nhiều bộ luật, dù rằng theo quy định thì khi các bộ ngành trình dự thảo luật là phải soạn và đệ trình luôn những quy định, văn bản hướng dẫn thi hành luật đó.
Thế nhưng dù chưa có văn kiện hướng dẫn thi hành kèm thoe, Quốc hội vẫn thông qua hàng chục sắc luật mới, nào là về đầu tư, doanh nghiệp, nào là về tư pháp, hình sự....khiến nhiều người tự hỏi có phải vì áp lực sớm được được gia nhập WTO mà các cơ quan chức năng không kịp sọan thảo các qui định thi hành Luật, hay đó là sức ỳ, là tập quán của một nền hành chánh còn đang lạc hậu cần được thúc đẩy nhiều hơn nữa.