Việt Hùng, phóng viên đài RFA
Về công tác chuẩn bị cho cuộc bầu cử Quốc Hội khóa 12 vào tháng 5 tới đây, trong buổi phát thanh trước ông Lê Hồng Hà, nhà phân tích và bình luận về nội tình đảng cộng sản Việt Nam đã trình bày về những toan tính cho cuộc bầu cử này.
Trong buổi phát thanh hôm nay, tiếp tục trong câu chuyện với Việt Hùng của đài chúng tôi, ông Lê Hồng Hà trình bày những ý kiến của “xu hướng tiến bộ” phát xuất từ nội tình đảng, mời quí thính giả theo dõi.
Ông Lê Hồng Hà: Tôi nói về thực chất của những ý kiến tạm thời gọi là "lực lượng tiến bộ trong xã hội". Ý kiến thứ nhất, "tốt nhất Quốc Hội hiện nay nên chuyển sang Quốc Hội chuyên trách". Ý kiến này phát biểu rõ ràng nhất, mạnh nhất là tiến sĩ Nguyễn Quang A, ông Nguyễn Khắc Mai phát biểu cũng khá mạnh…
Tiến sĩ Nguyễn Quang A đưa ra ý kiến nếu có Quốc Hội chuyên trách thì không cần đến 500 người, chỉ cần 200 – 250 đại biểu thôi. Nếu mà có một Quốc Hội chuyên trách, tức là những đại biểu vào đấy để làm việc chuyên trách của Quốc Hội thì thôi cái tác phong Quốc Hội “xuân thu nhị kỳ” họp một năm 2 lần…, thôi cái kiểu mà đa số đại biểu đến họp kiểu “nghị gật”.
Về những đánh giá về những đại biểu họp có “năng xuất” thì ông Trần Quốc Thuận (phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc Hội) nói giỏi lắm là 1/3 làm việc có hiệu quả. Ông Nguyễn Khánh thì nói là 1/4 thế cho nên ông Nguyễn Khánh mới nói vấn đề Quốc Hội hiện nay không phải là vấn đề đoàn kết, dân chủ mà là vấn đề “trình độ của đại biểu”.
Như ông Nguyễn Đình Hương phê phán nhiều đại biểu Quốc Hội bận nhiều công việc, họp cũng vắng mặt, hay ngồi dự được mấy buổi nghe không hiểu gì rồi chỉ “bấm điện” biểu quyết thôi… Cho nên nếu chuyển sang được một Quốc Hội chuyên trách thì sẽ có lợi cho đất nước.
Ý kiến thứ hai: Chọn đại biểu có trình độ, người ta đòi rằng những ông tái cử phải báo cáo trong nhiệm kỳ vừa qua ông làm ăn ra làm sao, làm được cái gì, đóng góp được cái gì…. , chứ còn đại biểu gì mà phân công đi họp, lúc đi lúc không, mà đi họp thì…như ông Trần Quốc Thuận tố cáo “ có đại biểu trong cả nhiệm kỳ 5 năm không phát biểu được một lần?” thế thì làm đại biểu là cái quái gì…
Tiến sĩ Nguyễn Quang A đưa ra ý kiến nếu có Quốc Hội chuyên trách thì không cần đến 500 người, chỉ cần 200 – 250 đại biểu thôi. Nếu mà có một Quốc Hội chuyên trách, tức là những đại biểu vào đấy để làm việc chuyên trách của Quốc Hội thì thôi cái tác phong Quốc Hội “xuân thu nhị kỳ” họp một năm 2 lần…, thôi cái kiểu mà đa số đại biểu đến họp kiểu “nghị gật”.
Ý kiến thứ ba: Phải có vấn đề tranh cử, tức là những dù được đề cử hay tự ứng cử phải trình bày ý chí quyết tâm của mình tham gia công tác của Quốc Hội không? Chứ còn bây giờ cứ nói “tôi được, tôi bị phân công để mà tham gia Quốc Hội”.
Thế còn anh chỉ tập trung công việc của anh, rồi khi họp nghe Quốc Hội trình bày anh chẳng hiểu gì cả thì làm đại biểu Quốc Hội làm gì?
Cho nên người ta đòi Quốc Hội lần này phải tiến tới 50% đại biểu phải là chuyên trách, chứ phương án của Thường vụ Quốc Hội đưa ra tức là Mặt trận Tổ quốc thay dân lựa chọn đại biểu, hoặc là “đảng cử dân bầu” tức là đảng thay dân lựa chọn…
Việt Hùng: Vừa rồi ông có đề cập đến cụm từ "đảng cử dân bầu" thì nhân đề cập đến vấn đề này chúng tôi xin trích một câu trong thư gửi cho đảng và nhà nước của luật sư Trần Lâm.
Luật sư Trần Lâm có nói “nếu kiểu làm này theo kiểu đến hẹn lại lên, bài cũ chép lại qua loa cho xong chuyện thì Việt Nam sẽ có một Quốc Hội bù nhìn”, mặc dù chữ “bù nhìn” luật sư Trần Lâm để trong ngoặc kép để rồi sau đó luật sư Trần Lâm có dẫn một câu mà người dân ở Việt Nam thường nói: “Đảng chỉ tay - Mặt trận vỗ tay - Quốc hội giơ tay – Nhân dân trắng tay”, như vậy dư luận có thể hiểu vấn đề này như thế nào thưa ông?
Ông Lê Hồng Hà: Cái cơ bản mà ông Trần Lâm nói chính là đảng cử dân bầu, không phải chỉ ông Trần Lâm nói đâu mà nhiều cán bộ lãnh đạo họ cũng đã nói cái phán quyết đó và hiện nay người ta coi cái "đảng cử dân bầu" là một điều xấu hổ.
Việc “đảng cử dân bầu” này có thể nói khá phổ biến trong xã hội Việt Nam hiện nay. Vấn đề “đảng cử dân bầu” này lâu nay Quốc Hội đã coi như việc đảng cử người vào Quốc Hội rồi vỗ tay biểu quyết theo đúng tình thần như ý đảng muốn.
Thế cho nên thái độ không đồng tình theo tinh thần của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội rất căng, găng đến mức độ, nếu anh đọc một số bài của ông Tương Lai, của Quốc Trung gần đây, họ phê phán như thế này, cho đến nay công tác chuẩn bị là không đúng trách nhiệm, cho nên vấn đề này anh xem kỹ bài của ông Nguyễn Trung, bài của Nguyễn Quang A, bài của Tương Lai viết gần đây…, người ta đặt vấn đề phê phán công khai mà những vấn đề đó từ xưa đến nay chưa hề có đâu.
Ai cũng biết Ủy ban Thường vụ Quốc Hội do ông Nguyễn Phú Trọng chủ trì, đây là thi hành chỉ thị của Bộ chính trị chứ đâu phải là chỉ của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội đâu, thế mà người ta đã phê phán khá mạnh…
Việc “đảng cử dân bầu” này có thể nói khá phổ biến trong xã hội Việt Nam hiện nay. Vấn đề “đảng cử dân bầu” này lâu nay Quốc Hội đã coi như việc đảng cử người vào Quốc Hội rồi vỗ tay biểu quyết theo đúng tình thần như ý đảng muốn.
Do những phê phán khá mạnh ấy người ta chấp vấn Quốc Hội khóa 11 đối với việc bầu cử khóa 12 làm việc quá ít, chưa đúng tầm nhiệm vụ của mình và người ta cho rằng điều kiện hiện nay có thể làm việc này trong tầm tay của mình.
Hiện nay mấy ông Thường vụ Quốc Hội là thường dựa vào 2 điểm để nói cho qua chuyện đi…, họ thường nói, một là dựa vào luật đó là Luật bầu cử và Luật tổ chức Quốc Hội. Đáng lẽ trong thời gian vừa qua phải nhìn thấy sớm ra rồi bàn sửa đi, thế nhưng trong năm 2005 – 2006 không hề có một động thái gì cho thấy muốn sửa cả.
Điểm thứ 2 mà các ông ấy bám vào là tiến độ thời gian bầu cử vào ngày 20-05 đã định rồi không có thể thay đổi được… rồi để nói là không bàn gì hết, không sử gì hết…
Về những điểm này, các anh em bây giờ người ta muốn đặt vấn đề là như thế này, đây không phải trách nhiệm của khóa 11 mà phải đưa ra thành trách nhiệm của Quốc Hội, người ta đề nghị vấn đề này với Ủy ban Thường vụ Quốc Hội.
Đó là những vấn đề trên các báo “tế nhị” người ta đề nghị đây là trách nhiệm của Quốc Hội, mà Quốc Hội khóa 11 này họp phiên cuối cùng này kể từ ngày 20-03 cho đến 12-04.
Việt Hùng: Nhưng mà trong trường hợp Quốc Hội đụng đến thì vô hình chung sẽ đụng đến Điều 4 rồi?
Ông Lê Hồng Hà: Cái đó thì sẽ đụng đến Điều 4 nhưng Quốc Hội, nhưng mà thực ra đụng đến là như thế này, Quốc Hội có thể phản biện, Quốc Hội có thể góp ý kiến để bàn vấn đề này rõ hơn, bàn vấn đề kia rõ hơn…
Việt Hùng: Nhưng mà liên quan đến vấn đề đó dư luận người ta còn nhớ trong thư gửi cho ông Nguyễn Minh Triết, ông Trương Triệu Vũ có đề cập đến một vấn đề, "lúc này trị bệnh cho đảng là cứu nước". Điều mà ông Trương Triệu Vũ nói liệu có được sự quan tâm đúng mức của lãnh đạo đảng và nhà nước không hay chỉ là "muối bỏ biển"?
Ông Lê Hồng Hà: Hiện nay cái đó thì chưa, ông Trương Triệu Vũ cứ phát biểu, cái đó các ông ấy có đọc hay không, có đồng ý hay không, cái đó tôi còn nghi ngờ lắm… Hiện nay hướng đấu tranh cơ bản không phải chỉ đối với một hay hai người trong cơ quan lãnh đạo.
Ông Trương Triệu Vũ thì ông cứ muốn gửi cho ông Minh Triết, nhưng mà các bạn của ông Trương Triệu Vũ người ta gửi cho Ủy ban Thường vụ Quốc Hội, gửi cho Quốc Hội, gửi cho Thủ tướng, gửi cho Mặt trận Tổ quốc…là người ta đã gửi rồi. Vấn đề hiện nay người ta đặt ra là đòi toàn thể Quốc Hội khóa 11 phải có thái độ?
Vấn đề đấu tranh hiện nay là như thế!!! Cho nên các anh cứ theo dõi phiên họp Quốc Hội từ ngày 20-03 này họp để nghe ngóng ý kiến ra làm sao?
Việt Hùng: Thay mặt quí thính giả của Đài xin cám ơn ông Lê Hồng Hà.
Theo dòng câu chuyện:
- Ông Lê Hồng Hà: “Chỉ có 10% đại biểu Quốc Hội là người ngoài đảng, là một điều dại dột”