Nam Nguyên, phóng viên đài RFA
Để phục vụ mỗi năm 1 tỷ 300 triệu lượt hành khách có nhu cầu đi lại bằng xe đò xe khách, ngành vận tải Việt Nam khuyến khích mọi thành phần kinh tế tham gia đầu tư để nâng cao chất lượng phục vụ. Nam Nguyên phỏng vấn ông Nguyễn Võ Liễu, tổng thư ký hiệp hội vận tải ô tô Việt Nam trụ sở tại Hà Nội về vấn đề này.
Nam Nguyên: Thưa ông ở Việt Nam hiện giờ đang khuyến khích tư nhân đầu tư vào các tuyến xe đò xe khách chất lượng cao. Nhưng thông tin nói rằng những doanh nghiệp tư nhân đó hầu như một mình phải chống lại thế lực gọi là mafia ở các bến xe. Vấn đề này được giải quyết như thế nào?
Ông Nguyễn Võ Liễu: Vấn đề này không phải là phổ biến, chủ yếu chúng tôi đang làm một cuộc vận động là nâng cao chất lượng tất cả các tuyến xe đò.
Và rồi sẽ không có khái niệm xe chất lượng cao trên các tuyến nữa, mà các tuyến đó phải cạnh tranh bằng chất lượng. Vì vậy đã có nhiều doanh nghiệp tư nhân đầu tư xe đò chất lượng cao mà chúng tôi thường gọi là “Hàng Không Mặt Đất”.
Thế thì họ đã hoạt động, trừ có một trường hợp mà lâu nay chúng tôi phải tham gia giải quyết đó là trường hợp doanh nghiệp Thuận Thảo ở Phú Yên nhưng xảy ra ở bến xe Bình Định.
Việc đó cũng là những doanh nghiệp với nhau, và vì không được giải quyết triệt để nên đã xảy ra nhũng nhiễu và mất trật tự trong một thời gian dài. Hiện nay điển hình như công ty Hoàng Long ở Hải Phòng đã đầu tư xe có giường nằm để chạy tuyến Hà Nội-TP.HCM, một số công ty khác cũng đầu tư như vậy.
Nam Nguyên: Ông có dự kiến doanh nhân nước ngoài sẽ tham gia đầu tư vào lãnh vực này hay không?
Theo lộ trình WTO, doanh nhân nước ngoài có thể đầu tư sau thời hạn 3 năm kể từ ngày 7/1/2007 thời điểm Việt Nam chính thức có tư cách thành viên WTO.
Ông Nguyễn Võ Liễu: Theo lộ trình WTO, doanh nhân nước ngoài có thể đầu tư sau thời hạn 3 năm kể từ ngày 7/1/2007 thời điểm Việt Nam chính thức có tư cách thành viên WTO.
Nam Nguyên: Như vậy là tới năm 2010 sẽ mở cửa rộng rãi. Doanh nhân nước ngoài có vốn lớn có kinh nghiệm quản lý và tổ chức, họ sẽ đầu tư nhiều vào lãnh vực này. Ông nhận định thế nào?
Ông Nguyễn Võ Liễu: Thứ nhất, hiện nay họ cũng có thể tham gia bằng hợp tác liên doanh nghĩa là chưa làm vận tải qua biên giới thôi, còn hợp tác kinh doanh thì vẫn làm được. Còn đến ba năm sau họ có thể đầu tư doanh nghiệp của họ tại Việt Nam.
Tôi cho rằng Việt Nam đang là mảnh đất mà các nhà đầu tư quan tâm và sẽ có nhiều doanh nghiệp tham gia. Bởi vì từ trước đến nay đã có nhiều nhà đầu tư nước ngoài đưa ra nhiều phương án xin thành lập doanh nghiệp vận tải ô tô tại Việt Nam.
Nam Nguyên: Thưa ông, như vậy các doanh nghiệp vận tải hành khách của Việt Nam sẽ phải làm gì để tồn tại trước những thách thức đó. Thời gian ba năm không còn bao xa.
Ông Nguyễn Võ Liễu: Vấn đề ấy là chủ chốt, chúng tôi đã có mấy cuộc hội thảo, hiệp hội chúng tôi cũng đã có hướng cho các doanh nghiệp thành viên, họ phải nâng cao chất lượng phục vụ và đổi mới phương tiện, có làm như vậy thì mới đáp ứng được. bên cạnh đó cần phải thực hiện những việc gọi là 'văn minh trong vận tải công cộng'.
Nam Nguyên: Thưa ông có yếu tố đầu tư nước ngoài chi phối vào thì có nghĩa ngành vận tải phải theo kinh tế thị trường.
Hiện giờ chúng tôi thấy chưa hẳn là như vậy, muốn điều chỉnh giá cước chẳng hạn vì tăng giá xăng dầu doanh nghiệp và ban ngành vẫn phải hiệp thương. Theo pháp lệnh giá thì Nhà nước không còn can thiệp nữa ?
Ông Nguyễn Võ Liễu: Hiện nay hiệp hội cũng không chủ trương hiệp thương về ấn định giá vé. Giá vé theo pháp lệnh giá là doanh nghiệp tự định giá làm thế nào đảm bảo cân đối kinh doanh có hiệu quả cho nên hiệp hội cũng không can thiệp, miễn là công khai công bố giá vé.
Nam Nguyên: Như thế ông cho rằng vận tải hành khách đang đi đúng hướng kinh tế thị trường?
Ông Nguyễn Võ Liễu: Vâng, mà có lẽ rằng vận tải hành khách bằng đường bộ là đã đi trước một bước.
Nam Nguyên: Cảm ôn Ông Nguyễn Võ Liễu Tổng Thư Ký Hiệp Hội Vận Tải Ô Tô.