Công an bắt giữ nhiều người khiếu kiện đất đai ở Quận 9 (phần 1)

Trà Mi, phóng viên đài RFA

Những sai phạm, tiêu cực trong vụ thu hồi đất của dân làm Khu công nghệ cao ở Quận 9 (TP.HCM) đã gây nên làn sóng khiếu kiện của hàng trăm hộ dân trong khu vực kéo dài suốt mấy năm qua mà không được giải quyết thoả đáng. Sự phẫn nộ của dân chúng đặc biệt dâng cao khi lực lựơng công quyền tiến hành bắt khẩn cấp và đưa đi biệt giam 10 dân oan khiếu kiện vào đêm 2 Tháng 3.

• Nghe bài tường trình này
• Download story audio

Dân oan quận 9 Sài Gòn không được giải quyết bồi thường mất nhà đất và bị hành hung bắt giữ. RFA file photo.

Cho tới nay gia đình của các nạn nhân vẫn chưa đựơc phép vào gặp mặt, thăm nuôi. Nhiều ngừơi khác, hàng ngày vẫn liên tục bị mời lên làm việc với công an. Chính quyền địa phương cáo buộc họ tội "gây rối trật tự công cộng", viện dẫn vụ lộn xộn xảy ra trứơc phòng tiếp dân của Quận hôm 22 Tháng 11 vừa qua, khi 4-5 chục dân oan tụ tập trứơc cửa uỷ ban nhân dân quận chờ được gặp ban lãnh đạo.

Theo phản ánh của thính giả, Trà Mi liên lạc với những người trong cuộc để tường trình đến quý vị. Trứơc tiên, anh Trúc Linh, một trong số những ngừơi bị công an địa phương mời lên làm việc thừơng xuyên vì khiếu kiện lâu năm về vụ thu hồi đất đai thành lập Khu công nghệ cao tại quận 9, anh cho biết:

Anh Trúc Linh: Dự án khu công nghệ cao có khoảng 4 ngàn hộ dân bị ảnh hưởng, nhưng mà hiện giờ nạp đơn kiện có khoảng 7-8 trăm đơn thôi. Còn cái vụ việc xảy ra ngày 22 Tháng 11 đã gây ra lộn xộn và có vụ bắt dân ngày 2 Tháng 3 đó thì chỉ có khoảng 4-5 chục người dân tụ tập trước cửa UBND Quận 9 để yêu cầu lânh đạo tiếp họ, vì ngày hôm đó là ngày tiếp dân của UBND Quận 9.

Họ không tiếp dân cho nên dân bức xúc. Khi đi thì có biểu ngữ, có ảnh Bác, có cờ nước. Rồi có nhiều thành phần mặc áo người dân xông vô giựt cờ, giựt băng-rôn cho nên nhân dân phản ứng lại. Hai bên giựt qua giựt lại vậy thôi chớ không có ai đánh đấm gì hết, tại vì đâu có ai chảy máu, đâu có ai vô nhà thương gì ghê gớm lắm đâu.

Họ luôn luôn nói rằng họ có đề xuất lên cán bộ lãnh đạo cấp trên để xem xét lại cho dân tốt hơn, nhưng bao nhiêu năm nay nhân dân chờ đợi mà vẫn không thấy biến chuyển gì cả. Chưa có một chính sách nào để có thể gọi là đỡ hơn cho nhân dân cả. Nhiều người bị công an gọi lên làm việc mặc dù khiếu nại là khiếu nại chính quyền nhưng mà giải quyết lại là công an giải quyết. Tôi vẫn bị mời lên một cách thường xuyên.

Trà Mi: Trong số 10 nạn nhân bị lực lựơng công quyền bất ngờ ập vào nhà giải đi giam biệt tích từ đêm 2 Tháng 3 có hai mẹ con bà Đỗ Thị Nai và anh Nguyễn Nam Điền. Trao đổi với chúng tôi, chồng bà Nai là ông Tư Hảo, bức xúc:

Ông Tư Hảo: Đất đai của gia đình tôi bị nhà nước thu hồi để làm công nghệ cao, nhưng mà theo Điều 42 Luật Đất Đai 2003 và Điều 36 thì thu hồi đất thì phải có bản dồ công khai, phải có quyết định như là thu hồi đất của ông A, ông B và tổng diện tích bao nhiêu, mục đích làm cái gì, đền bù bao nhiêu, nhưng mà Quận 9 không làm điều này. Theo chỉ thị 05 của chính phủ là khi người dân bị giải toả đền bù, đi nơi ở mới, phải có cuộc sống bằng hoặc hơn nơi ở cũ, nhưng mà chúng tôi bị áp giá đền bù, như vậy là không thoả đáng.

Trà Mi: Dạ. Và sự việc tịch thu đất đai đó được tíên hành từ năm nào, thưa ông?

Nhà đất dân quận 9 Sài Gòn bị giải tỏa để xây khu công nghiệp cao. RFA file photo.

Ông Tư Hảo: Tháng 2 năm 2004, chúng tôi khiếu kiện đến giờ là 4 năm. Toàn bộ là không có hồi âm.

Trà Mi: Dạ. Ông đã khiếu nại lên tới cơ quan cao nhứt là ở đâu ạ?

Ông Tư Hảo: Ra tận Hà Nội. Văn Phòng Chính Phủ đã tổ chức một đoàn thanh tra liên ngành vào TP.HCM để điều tra việc làm này. Theo luật định thì chỉ trong vòng 30 ngày hoặc 35 ngày thì phải trả lời ngay, nhưng đến hoam nay như vậy là 6-7 tháng rồi mà không trả lời.

Trà Mi: Thưa ông, nguyên nhân vì sao mà dẫn đến kết cục là vợ và con trai ông bị bắt giam?

Ông Tư Hảo: Ngày 22 Tháng 11 Năm 2007, tức là ngày Thứ Năm, theo quy định của UBND Quận 9 là ngày tiếp nhân dân, nhưng mà hôm đó bà con lên thì Uỷ Ban không tiếp.

Trà Mi: Buổi đó họ không tiếp dân thì họ có đưa ra lý do giải thích cho dân hiểu là vì sao không?

Ông Tư Hảo: Không. Không đưa lý do mà chỉ có khoá cửa lại thôi, và dùng lục lượng công an chuyên ngành cản trở bà con khiếu nại. Và thậm chí dùng lực lượng có vẻ côn đồ để gây rối trật tự, tạo nên một hiện trường giả đổ tội bà con gây rối. Bà con bức xúc quá, bà con chống trả lại.

Trà Mi: Dạ. Thưa ông, ông có thể nói rõ hơn họ gây rối như thế nào, bằng cách nào?

Ông Tư Hảo: Trấn áp bà cón đó, xô đẩy bà con. Lúc đó bà con có giương cờ với lại ảnh Bác Hồ thì bắt đầu chúng nó đến giật cờ, xé cờ. Bà con đã mất như vậy 4 nghìn năm lịch sử chống ngoại xâm và 78 năm là theo Đảng CSVN, mà đến giờ này những thằng nào như vậy xé cờ, đó là bà con đứng lên vùng lên đấu tranh.

Cho nên từ chỗ đó bắt đầu có xô đẩy và bị nó ghép vào tội gây rối trật tự công cộng. Vợ con tôi bị bắt giam cũng chỉ vì cái bức xúc trong bối cảnh chung. Đó là tôi có nhà ở, có đất ở.

Tôi cũng hoàn toàn ủng hộ chủ trương đường lối của nhà nước nhưng vì các ảnh làm chưa đúng luật. Mà tôi nói thẳng là đã có những hành vi tham nhũng, nên bà con chúng tôi khiếu nại. Khiếu nại thì không được đáp ứng thì các anh cho như vậy là chúng tôi chống đối và bắt gia đình tôi.

Trà Mi: Thưa, bà nhà và con trai của ông bị bắt cho tới nay là bao nhiêu ngày rồi?

Ông Tư Hảo: Vợ tôi hôm nay bị bắt như vậy là một tuần và con tôi bị bắt như vậy là 5 ngày.

Trà Mi: Khi họ tiến hành bắt giam thì họ có đưa ra văn bản hay bất cứ một giấy tờ gì không?

Ông Tư Hảo: Khi bắt vợ và con tôi là không có một lệnh nào là lệnh giam giũ hết. Công an của quận và công an của phường chỉ đến kiểm tra hộ khẩu, vừa chìa hộ khẩu ra là người ta còng số 8 luôn.

Trà Mi: Họ có đưa ra lời giải thích nào không, thưa ông?

Ông Tư Hảo: Không có lời giải thích nào hết, mà người ta chỉ có dùng công quyền thôi.

Trà Mi: Từ bấy đến nay thì ông có được vào thăm hay là tiếp xúc?

Ông Tư Hảo: Tôi rất bức xúc, muốn vào thăm mà không được gặp mặt. Không được thăm. Ban điều tra nói là chưa có hoàn thành cung.

Trà Mi: Thưa ông, cũng bị bắt với vợ và con trai ông thì theo ông được biết là có bao nhiêu trường hợp như vậy nữa?

Ông Tư Hảo: Hiện nay như vậy tôi biết có 10 trường hợp.

Trà Mi: Cũng là người đi khiếu kiện và có liên quan tới vụ việc ngày 22 Tháng 11?

Ông Tư Hảo: Cũng y hệt như thế, nghĩa là bức xúc trong cái quyền lợi hợp pháp chính đáng của mình.

Trà Mi: Từ hôm gia đình ông có 2 nạn nhân bị bắt thì ông có đi khiếu nại hay khiến kiện, hay là gỏ cửa cầu cứu ở bất cứ một cơ quan chính quyền nào hay không?

Ông Tư Hảo: Không. Tôi cho rằng gia đình tôi không có tội và tôi không cần phải cầu cứu, mà tôi muốn ánh sáng của pháp luật chiếu sáng vào sau cái lời dạy của Bác HCM là tất cả như vậy mọi người Việt Nam phải sống trong hiến pháp và pháp luật.

Thực sự phá rối trật tự an ninh công cộng là chỉ có xử lý hành chính thôi, theo,luật định. Nhưng mà hôm nay nó đưa vào cái tròng như vậy là phá rối trật tự công cộng. Và bà con ở đây bản thân người ta vì quyền lợi bản thân mình bị xâm hại thì người ta khiếu nại thôi, chứ không có kẻ nào quấy động hết.

Tôi biết hiện nay người ta đang còn chờ cơ hội người ta sẽ bắt một số người nữa để mà răn đe. Chúng tôi từng đứng lên đánh đuổi tất cả bọn đế quốc xâm lược thì bây giờ chúng tôi cũng sẽ săn sàng đứng lên đánh đổ tất cả bọn tham nhũng và những bọn phản bội tổ quốc.

Trà Mi: Tiếp tục tìm hiểu câu chuyện, chúng tôi hỏi thăm cụ Thêu, một dân oan cao tuổi có liên quan đến vụ việc. May mắn hơn trừơng hợp của 10 nạn nhân kia, cụ không bị bắt giam, tuy nhiên có lệnh không được phép rời khỏi nơi cư trú, mỗi tuần phải lên trình diện công an địa phương một lần. Cụ Thêu bày tỏ:

Cụ Thêu: Tôi già rồi, có một mảnh đất nhỏ thôi, mà lấy đất của tôi thì tôi không sống được, tôi đi kiện đó. Tôi đi khiếu nại cùng hết. Có bao nhiêu năm rồi. Thì hôm tháng 11 bà con chúng tôi ngay ngày tiếp dân đó, đi ra đi lên xe buýt thì bị chính quyền địa phương không cho. Dân quân này, công an, an ninh không cho đi. Rồi cho cái xe hụ hụ la, nói thế này "Có kẻ xấu thế này, thế nọ" mà người dân đi tuần tự đâu có gì đâu. Rồi đi ra tới quận thì quận không tiếp.

Một số bà con cũng có cầm hình Bác vậy và cầm cờ. Có một dân quân lại giựt, nó xè cờ này kia nọ. Thành ra bữa đó dân quân (gây rối loạn) chớ không phải người dân. Sau đó mấy lần mời tôi ra điều tra. Tôi nói là bằng chứng cụ thể đâu. Bà con chúng tôi rất là tuần tự. Do chính quyền gây rối chớ không phải người dân chúng tôi. Tôi yêu cầu, tôi già rồi, đừng có quấy rối tôi, kêu mời tôi hoài à.

Rồi hỏi tôi ai sách động, tôi nói chính tôi, có mình tôi tôi đi kiện, tôi đi khiếu nại chơ ai sách động ai. Ai cũng trong hoàn cảnh đó thôi chứ đau có ai người ngoài. Rồi bây giờ đưa giấy tôi là không được đi khỏi nơi cư trú và mổi tuần lễ ngày Thứ Năm phải lên trình diện.

Trà Mi: Thế bà có hỏi lý do vì sao?

Cụ Thêu: Công an nó nói vậy nè: Gây rối trật tự công cộng.

Trà Mi: Bà có thể cho biết số bà con dân oan liên quan tới vụ việc Ngày 22 Tháng 11 là khoảng bao nhiêu?

Cụ Thêu: Chắc là chừng ba bốn chục người gì đó.

Trà Mi: Hiện giờ bà đã đi khiếu kiện lâu năm rồi mà không đựoc giải quyết gì cả, rồi bây giờ lại bị rắc rối từ phía chính quyền như vậy đó thì bà có từ bỏ ý định đi khiếu kiện không? Hay bà vẫn tiếp tục theo đuổi?

Cụ Thêu: Thưa cô. Tôi đau khổ. Tôi ức lắm. Thành ra tôi quyết tâm, nghĩ tới cùng tôi hy sinh tính mạng tôi luôn.

Trà Mi: Phía chính quyền họ nói là người dân tự nhận mình là dân oan chớ thật ra là không có ai oan ức cả mà chỉ là những người đi khiếu kiện thôi, thì khiếu kiện thì có đúng có sai chứ không phải ai cũng đúng, ý kiến của bà như thế nào?

Cụ Thêu: Làm không đúng luật, thu hồi đất không có bản đồ, không có quyết định, tuỳ tiện muốn lấy đâu thì lấy. Luật ra thì để đó mà người dân đi đâu cũng bị đuổi, bị quấy rối hoài. Cứ với tính cách bắt buộc, áp bức, mời lên mời xuống. Như tôi đi cũng bị hù doạ bao nhiêu lần.

Tôi đi các nơi chỗ nào tôi cũng mò tôi đi tới hết. Ra tới trung ương gặp ông Mai Ái Trực này kia nọ, chuyển về thành phố, rồi gặp đại biểu quốc hội chuyển về yêu cầu giải quyết, nhưng mà cho tới hôm nay vẫn im lìm. Tại vì sống trong sự hoang mang lo sợ, nguyện vọng của tôi là như thế này: Việt Nam mình có vô WTO là có cái nhân quyền, thì tôi cũng muốn là có can thiệp để cho dân oan đỡ khổ, chứ bây giờ 10 người đau khổ hết cô ơi. Bây giờ đi thăm mà thăm không có được.

Trà Mi: Quý vị vừa cùng chúng tôi ghi nhận những bức xúc của một số bà con khiếu kiện đất đai tại quận 9, phản ánh chính quyền địa phương không giải quyết khiếu nại của người dân, ngược lại, còn có hành động trù dập ngừơi tố cáo tiêu cực. Quan điểm của những người hữu trách từ phía chính quyền về sự việc này ra sao?

Chúng tôi có cuộc phỏng vấn với ông Nguyễn Văn Bày, Phó Ban bồi thường giải phóng mặt bằng quận 9, ngừơi trực tiếp phụ trách đền bù giải toả Khu Công nghệ cao. Mời quý vị đón theo dõi trong buổi phát thanh tiếp theo.