Giải thích của chính quyền Quận 9 về các khiếu kiện của Dân oan

Trà Mi, phóng viên đài RFA

Trong buổi phát thanh trước, chúng tôi đã gửi đến quý vị những bức xúc của một số bà con dân oan tại quận 9, phản ánh chính quyền địa phương tham nhũng trong công tác thu hồi, đền bù đất đai làm Khu công nghệ cao, dẫn đến tình trạng khiếu kiện của hàng trăm hộ dân kéo dài suốt mấy năm nay vẫn không giải quyết.

• Nghe bài tường trình này
• Download story audio

Dân oan quận 9 Sài Gòn không được giải quyết bồi thường mất nhà đất và bị hành hung bắt giữ. RFA file photo.

Ngược lại, mới đây, chính quyền Quận 9 còn có hành động trù dập, bắt giam biệt tích 10 ngừơi khiếu kiện để điều tra và khởi tố về tội "gây rối trật tự công cộng", cũng như sách nhiễu rất nhiều người khác. Quan điểm của những người hữu trách từ phía chính quyền về những sự việc người dân phản ánh này ra sao? Trà Mi tiếp tục ghi nhận:

Lãnh đạo bận đi họp

Trước những phản ánh của bà con khiếu kiện ở Quận 9, chúng tôi tìm cách liên lạc với giới hữu trách trực tiếp liên quan đến vụ việc với mong muốn ghi nhận câu chuyện từ chiều bên kia.

Ngay giờ bắt đầu làm việc của các cơ quan hành chánh, 8:30h sáng ngày 12/3/2008, sau rất nhiều cú điện thoại đến nhiều cơ quan khác nhau để xin gặp những ngừơi chức trách, chúng tôi chỉ nhận đựơc những câu trả lời ngắn gọn với nội dung tương tự rằng "lãnh đạo đi họp, xin liên lạc lại sau" :

- Dạ, chị ơi, sáng nay lãnh đạo cơ quan họ đã đi họp hết rồi chị, không có ai. Có gì chiều nay chị điện thoại lên em nghe.

- Alô! Dạ, không có ở đây!

- Dạ, em báo với chị là giới chức của em đi họp rồi nghe. Sáng nay lãnh đạo đi họp ở quận hết rồi. Có gì chiều gọi lại được không chị?

Cán bộ đùn đẩy trách nhiệm

Đến chiều tối cùng ngày, chúng tôi liên lạc được với ông Nguyễn Văn Bày, Phó Ban bồi thường giải phóng mặt bằng quận 9, ngừơi trực tiếp phụ trách đền bù giải toả đất đai cho dự án Khu Công nghệ cao:

Ông Nguyễn Văn Bày: Alô!

Trà Mi: Dạ. Chúng tôi xin phép được thưa chuyện với ông Bày ạ.

Ông Nguyễn Văn Bày: Dạ, xin lỗi ai đây, chị?

Trà Mi: Dạ thưa, chúng tôi gọi từ Đài RFA, xin phép được có đôi phút trao đổi với ông về việc khiếu kiện đất đai của bà con Quận 9 đó, thưa ông.

Ông Nguyễn Văn Bày: Có chuyện chi không chị ?

Trà Mi: Thưa, chúng tôi nhận được phản ánh của bà con bức xúc về việc khiếu kiện đất đai lâu năm mà không được giải quyết đó ông, mà lại có 10 trường hợp bị bắt giam hơn một tuần nay, thì xin ghi nhận quan điểm của phía những người hữu trách về việc này, thưa ông.

Ông Nguyễn Văn Bày: Cái đó chắc có lẽ chị, chắc mai có gì chị lên cơ quan, tụi tui sẽ tiếp xúc và lấy văn bản tụi tui trả lời chị. Bây giờ đang ở nhà thành ra xa cơ sở, nhưng mà báo với chị là những người đó nằm trong những cái người đã có những hành động quấy rối, chống đối, thậm chí có thể hành hung đối với lực lựợng thi hành công vụ, thậm chí đối với công an, đối với ban bồi thường, thành ra có vấn đề đó. Có gì thì có thể mai hẹn chị ở cơ quan đi.

Trà Mi: Dạ, thưa ông, theo người dân phản ánh thì họ tập trung trước cửa văn phòng tiếp dân rất ôn hoà, nhưng mà tự nhiên có một số thành phần lạ mặt đến trà trộn gây rối và họ nghi ngờ có sự dàn xếp của phía chính quyền đó. Xin ông cho biết về việc này.

Ông Nguyễn Văn Bày: Dạ không phải đâu chị. Tại vì thực tế, nói vậy chớ người dân người ta nói vậy chớ thực tế không phải vậy đâu chị. Tại vì toàn bộ máy ghi hình, camera của ban bồi thường chúng tôi ghi hết, công an cũng ghi hết, cho nên khi bắt là có cơ sở pháp lý hết. Tụi tui có ghi hình hết đó chớ, không phải là tự ý làm đó đâu chị ơi.

Trà Mi: Rất đông người tới đó khiếu kiện thì họ nói là đã quen mặt lẫn nhau tại vì họ sống cùng địa phương, nhưng mà những thành phần đến gây rốim giựt cờ này kia đó là những người lạ mặt, họ không quen biết.

Ông Nguyễn Văn Bày: Dạ, không phải đâu chị ơi. Ở đó ai cầm đầu, ai như thế nào là tụi tui bên lực lượng an ninh nắm hết đó. Toàn bộ anh em nắm được hết ai, đối tượng nào, đối tượng nào, chớ không có bắt lầm đâu chị.

Trà Mi: Dạ. Thưa ông, vì sao đến ngày mở cửa văn phòng tiếp dân mà lại không mở cửa để cho bà con bức xúc tập trung ở đó, thưa ông?

Ông Nguyễn Văn Bày: Dạ, không phải đâu chị. Cái ý đó là không phải đâu. Tại vì bên văn phòng tiếp dân lúc nào cũng tiếp, ở ban bồi thường chúng tôi tiếp Thứ Ba, ở uỷ ban quận tiếp Thứ Năm, lúc nào cũng mở cửa, không có chuyện đông cửa đâu chị.

Trà Mi: Rất nhiều người phản ánh là đúng ngày Thứ Năm 12 tháng 11 họ tập trung đến đó mà không được mở cửa, không được tiếp đó ông.

Ông Nguyễn Văn Bày: Cái đó, cái đó chắc chị phải nắm lại, xác minh lại. Chung quanh này lúc nào cũng tiếp dân chị ơi, không có bao giờ đóng cửa đâu. Có gì chị nắm lại, xác minh lại, nghe.

Trà Mi: Dạ, thưa ông, xin được hỏi thăm thêm. Theo luật thì nếu mà gây rối trật tự công cộng mà không gây hậu quả nghiêm trọng thì chỉ phạt hành chính thôi, vì sao 10 người này bị biệt giam trong tuần nay?

Ông Nguyễn Văn Bày: Cái đó chắc chị phải hỏi bên điều tra đi chị. Chị hỏi bên ngành chuyên môn đó. Tụi tui bên bồi thường tụi tui đâu có nắm cái vụ này trong phạm vi điều tra đâu chị. Cái đó có gì chị hỏi bên lực lượng điều tra đi, nghe.

Trà Mi: Dạ. Và mong ông cũng cho một lời giải thích với những thắc mắc là việc khiếu kiện đất đai đó là việc dân sự hành chánh, sao chỉ thấy công an lần lượt mời người này mời người kia làm việc, không thấy có sự giải quyết hành chánh của phía dân sự ạ?

Ông Nguyễn Văn Bày: Dạ không phải đâu chị. Công an mời là giải quyết đối với những người gây rối, gây mất trật tự, chống người thi hành công vụ, chớ không giải quyết cái vụ đất đai đơn thuần đâu chị. Đất đai đơn thuần là không bao giờ có chuyện đó đâu.

Trà Mi: Có nhiều trường hợp họ được công an mời lên để dàn xếp và xoa dịu người dân thôi thì những trường hợp này phải phía hành chánh giải quyết chứ, sao lại là phía công an?

Ông Nguyễn Văn Bày: Cái đó chắc chị gặp công an chị hỏi, tụi tui đâu có. Cái đó là nghiệp vụ của anh em công an họ làm mà chớ tụi tui đâu có trực tiếp làm cái đó. Thành ra là, chị nói thì tụi tui nghe thôi, chớ thực tế tụi tui, tại vì toàn bộ cái đó là nghiệp vụ của anh em đó làm. Mời ai, mời ai là bên công an người ta làm. Bên ban bồi thường tụi tui không nắm được cái đó, chị.

Trà Mi: Dạ vâng. Thưa ông, nhiều người bức xúc là nếu đi khiếu kiện mà chỉ nhận được những lời hứa suông trong suốt nhiều năm như vậy, lại thêm rắc rối áp lực từ phía chính quyền nữa, như vậy thì hộ nên làm gì để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình?

Ông Nguyễn Văn Bày: Dạ. Thông báo chị là không có hứa suông đâu chị. Tụi tui tất cả những cái nào mà giải thích cái gì của dân là tụi tui, cái nào uỷ ban quận trả lời (thì) trả lời, cái nào ban bồi thường trả lời (thì) trả lời, không bao giờ có hứa suông đâu chị.

Trà Mi: Dạ. Thưa, rất nhiều trường hợp đã khiếu kiện ba bón năm nay mà chỉ từ cơ quan nầy đẩy qua cơ quan khác đó ông, ngay cả từ trung ương cũng đẩy về địa phương, rồi địa phương đẩy qua đẩy lại, rốt cuộc là họ không được thoả đáng, thành ra họ cứ khiếu kiện lâu năm vậy đó ông, mà lại thêm áp lực từ phía chính quyền rắc rối này kia, thì họ nên làm gì để bảo vệ quyền lợi của họ, thưa ông?

Ông Nguyễn Văn Bày: Theo tui đề nghị thì những trường hợp đó nên gặp cụ thể đi, chớ bây giờ chị nói chung như vậy tụi tui cũng rất khó biết. Tại trường hợp nào phải gặp cụ thể tụi tui mới xem lại hồ sơ mới có ý kiến lại rồi mới giải thích được. Chị hỏi chung vậy tụi tui khó trả lời.

Trà Mi: Dạ. Như vậy hiện giờ có khoảng bảy tám trăm trường hợp bà con đang khiếu kiện đất đai ở Khu công nghệ cao Quận 9 đó ông, thì hướng giải quyết của phía chính quyền hiện nay ra sao ạ?

Ông Nguyễn Văn Bày: Đâu tới bảy tám trăm dữ vậy chị.

Trà Mi: Con số này chúng tôi ghi nhận được đó, là có khoảng 4 ngàn hộ dân bị ảnh hưởng bởi Khu công nghệ cao, nhưng mà số khiếu kiện có bảy tám trăm đó ông.

Ông Nguyễn Văn Bày: Không có đâu chị. Tại tụi tui là, có gì, nếu chị nói vậy thì đề nghị mai mời chị lên ban bồi thường, tụi tui sẽ mời cái tổ giải quyết khiếu nại tụi tui sẽ có trả lời chính thức với chị. Chớ không có tới con số đó đâu chị ơi.

Trà Mi: Dạ. Xin phép ông cho chúng tôi ghi nhận từ phía giới hữu trách thì cái số này còn bao nhiêu và cách giải quyết trước mắt như thế nào ạ?

Ông Nguyễn Văn Bày: Bây giờ chắc phải coi lại hồ sơ chị ơi, chớ bây giờ chị hỏi ngang thì tôi cũng không biết con số cụ thể là bao nhiêâotị vì cái tổ giải quyết khiếu nại nó sẽ tổng hợp. Có gì, nếu được, ngày mai mời mấy chị cứ lên gặp ban bồi thường, tụi tui sẽ gọi tổ giải quyết khiếu nại sẽ trình cho mấy chị về cái số lượng cụ thể, giải quyết được bao nhiêu, nhận bao nhiêu, giải quyết bao nhiêu, còn bao nhiêu. Chớ bây giờ chị hỏi ngang như vậy tụi tui số liệu nhiều khi không nắm được hết đâu chị ơi. Người ta khai man cũng rất nhiều, thành thử nhiều khi tụi tui cũng không nắm hết đâu.

Trà Mi: Dạ vâng. Xin chân thành cảm ơn thời gian ông đã dành cho cuộc trao đổi này, thưa ông.

Ông Nguyễn Văn Bày: Dạ. Dạ.

Trà Mi: Dạ. Xin phép kính chào ông.

Ông Nguyễn Văn Bày: Dạ. Dạ.

Dân oan bất bình

Ngừơi dân khiếu kiện đất đai ở Quận 9 nghĩ gì về lời giải thích của ông Phó ban bồi thường giải phóng mặt bằng đưa ra? Anh Trúc Linh, một dân oan bị mất đất đai trong vụ thu hồi đất làm Khu công nghệ cao, đi khiếu kiện lâu năm không đựơc giải quyết mà lại bị công an địa phương mời lên làm việc liên tục, bức xúc:

Anh Trúc Linh: Thì họ phải bảo vệ quan điểm của họ. Họ cứ đưa quan điểm của họ lên để cho dân người ta nghe, người ta thấy rồi người ta phản ứng lại với ổng là mệt ổng thôi chớ có gì đâu. Một khi nó đã lên mạng rồi, dân người ta in nó ra rồi người ta sẽ đem lên người ta làm việc với ổng. Dân ở đâu thì tôi không biết chớ dân ở xã này thì vừa rồi bắt 10 người như đổ dầu vô lửa chớ họ đâu có sợ đâu chị. Bắt một thì nhiều người khác cùng đứng lên thôi, nhào vô cuộc thôi.

Về lời phủ nhận của ông Bày đối với con số đơn thư khiếu kiện của dân liên quan đến đất đai thu hồi cho dự án Khu công nghệ cao, anh Linh khẳng định:

Anh Trúc Linh: Cái đó là báo Sài Gòn Giải Phóng đăng vào khoảng tháng 7 - tháng 8, đó là báo từ trung ương, có 781 người khiếu nại chỉ riêng dự án Khu công nghệ cao.

Tiếp tục tìm hiểu quan điểm của những ngừơi có trách nhiệm về việc bắt giam biệt tích 10 dân oan từ đêm ngày 2/3 tới nay, gây bức xúc công luận, chúng tôi liên lạc tới số máy di động của ông Khừ, Phó công an quận 9, ngừơi có liên quan trực tiếp đến sự việc:

Ông Khừ: Alô!

Trà Mi: Dạ. Chúng tôi xin phép được thưa chuyện với ông Khừ ạ.

Ông Khừ: À, có gì đó.

Trà Mi: Dạ. Thưa, chúng tôi gọi từ Đài RFA, xin phép được ghi nhận quan điểm của giới hữu trách về việc khiếu kiện đất đai của bà con Quận 9 đó, thưa ông? Chúng tôi nhận được phản ánh của bà con bức xúc về việc khiếu kiện đất đai lâu năm không đựoc giải quyết, mà gần đây lại có 10 người bị bắt giam hơn tuần nay đó ông. Xin được ghi nhận quan điểm của phía chính quyền về việc này ạ.

Đường dây bỗng bị cúp giữa chừng sau khi chúng tôi trình bày vụ việc muốn tìm hiểu. Khi chúng tôi gọi lại lần nữa thì nhận đựơc câu trả lời:

Tiếng máy điện thoại ông Khừ : Alô!

Trà Mi: Dạ. Xin lỗi ông, chúng tôi gọi lại vì đường đay bị cúp giữa chừng đó, thưa ông.

Tiéng máy điện thoại ông Khừ : À, rồi, rồi, rồi.

Trà Mi: Xin được ghi nhận quan điểm của những người hữu trách về việc khiếu kiện đất đai của bà con Quận 9 đó thưa ông.

Tiếng máy điện thoại ông Khừ : À, lộn máy chị ơi. Tui không có phải cái người chị gọi đâu.

Trà Mi: Dạ. Thưa đây có phải là số của ông Khừ, Phó công an Quận 9, thưa ông?

Tiếng máy điện thoại ông Khừ: Không phải, chị. Không phải ạ. Không phải.

Xin trích một đoạn tâm tình của một dân oan, nạn nhân trong cuộc, được đăng trên blog Bùi Trúc Linh để nêu lên nguyện vọng của những ngừơi khiếu kiện tại Quận 9, và cũng là để thay lời kết:

" Công an quận 9 cần phải phóng thích ngay lập tức những ngừơi bị bắt oan trong đêm 2/3/2008. Chính quyền không phải là xã hội đen nên không thể để dân nghĩ rằng chính quyền lập bẫy hại dân, vì những người bị bắt là những người bị hoàn cảnh bất công khi nhà nước thu hồi đất cho dự án Khu công nghệ cao."