Nguyễn Khanh, phóng viên đài RFA
Ðại Tướng Tư Lệnh Chiến Trường Iraq và ông Ðại Sứ Mỹ ở Baghdad đã ra điều trần trước Hạ Viện Liên Bang, đánh giá về tình hình trận chiến. Từ Washington, Nguyễn Khanh của Ðài chúng tôi có tường trình chi tiết sau đây.
Vị tướng tư lệnh chiến trường Iraq cho biết ông dự đoán đến giữa năm tới, Hoa Kỳ có thể rút khoảng 30,000 binh sĩ về nước.
Lên tiếng trong buổi điều trần trước Hạ Viện Liên Bang Hoa Kỳ, Ðại Tướng David Petraeus nói rằng quyết định đưa thêm quân vào chiến trường đã đem lại những thành quả rất đáng kể, và dựa theo đó, ông tin tưởng quân đội Hoa Kỳ có thể bắt đầu cuộc rút quân mà không gây ảnh hưởng đến tình hình an ninh của Iraq.
Trước hai Ủy Ban Quốc Phòng và Ngoại Giao Hạ Viện, vị tướng bốn sao ngực đeo đầy huy chương của nước Mỹ cũng nói rằng ông đã chia sẻ những đánh giá này với các tướng lãnh khác. Và trước dư luận cho rằng bản phúc trình được thực hiện theo chiều hướng Nhà Trắng và Bộ Quốc Phòng mong muốn, ông nói rõ tự tay ông viết bản phúc trình, và không cho ai đọc trước khi ông trình bày những điểm cần phải trình bày trước các đại biểu Quốc Hội.
Tướng Patreus đưa ra lịch trình cho kế hoạch rút quân, khởi đầu vào cuối tháng này với khoảng 2,000 binh sĩ Thủy Quân Lục Chiến, đến giữa tháng 12 sẽ thêm chừng 3,000 đến 4,000 thuộc một lữ đoàn rời chiến trường, và sau đó, 4 lữ đoàn khác sẽ rời Iraq vào tháng Bảy năm tới.
Nếu kế hoạch này được thực hiện như ông đề ra, lúc đó số binh sĩ Mỹ hiện diện tại Iraq chỉ còn khoảng 130,000 người, tức bằng con số hồi đầu năm nay, trước ngày Tổng Thống George W. Bush thông báo quyết định đưa thêm quân sang giúp chính phủ Baghdad ổn định trật tự.
Mặc dù phần lớn những điều ông trình bày trong cuộc điều trần được dành cho vai trò của quân đội Hoa Kỳ ở chiến trường, nhưng tướng Petraeus cũng nói rằng theo quan điểm của ông, Chính Phủ do Thủ Tướng Nouri Al-Maliki lãnh đạo tại Iraq không có những kế hoạch để xây dựng ổn định cho dất nước của họ. Theo ông, trở ngại xảy ra vì khả năng lãnh đạo, vì các tôn giáo không tin tưởng lẫn nhau, và chính quyền tham nhũng. Ông cũng nhìn nhận rằng quân đội Iraq đang dần dần cải tiến, và theo ông, sớm muộn gì cũng sẽ đảm trách được nhiệm vụ giao phó.
Cùng hiện diện trong buổi điều trần là ông Ryan Crocker, đại sứ Mỹ ở Baghdad. Phát biểu ngày sau phần trình bày của Ðại Tướng Petraeus, nhà ngoại giao kỳ cựu của Hoa Kỳ nói rằng ông không thể đảm bảo thành công ở chiến trường Iraq, nhưng nếu không có một chiến lược hữu hiệu, nếu vội vã rút quân, điều ông có thể đoan chắc là Hoa Kỳ và cả Chính Phủ ở Baghdad sẽ gặp thất bại.
Và thất bại ở chiến trường Iraq sẽ kéo những trở ngại chẳng hạn như một cuộc nội chiến sẽ xảy ra, và không thể nào lường được con số người chết vì trận chiến đó.
Cả ông Ðại Sứ Croker lẫn Tướng Petraeus đều là những người được các đại biểu Cộng Hòa lẫn Dân Chủ Mỹ quý trọng, vì thế Nhà Trắng hy vọng buổi điều trần sẽ giúp các đại biểu Quốc Hội có cái nhìn rõ hơn về những gì đang xảy ra ở chiến trường, đồng thời giúp tăng uy tin chính trị cho Tổng Thống George W. Bush.
Hiện giờ, uy tín của ông Bush đối với người dân đang xuống mức thấp nhất, vì đa số dân chúng Mỹ không hài lòng với những gì đang xảy ra tại Iraq, với cuộc chiến đã bước vào năm thứ năm, hơn 3,700 binh sĩ Mỹ tử trận và hàng chục ngàn người dân Iraq chết vì chiến tranh.
Nguyễn Khanh tường trình từ Washington.
Phương Anh: Cám ơn anh Nguyễn Khanh. Có một vài câu hỏi cần phải đặt ra với anh. Trước hết là phản ứng của các vị dân cử Mỹ như thế nào?
Nguyễn Khanh: Ngay từ lúc khởi đầu cuộc điều trần, những vị dân cử thuộc đảng Dân Chủ tỏ vẻ không hài lòng với những gì họ sẽ được nghe. Ðiển hình là Dân Biểu Tom Lantos, Chủ Tịch Ủy Ban Ngoại Giao nói rõ là Nhà Trắng gửi Ðại Tướng Tư Lệnh Chiến Trường và ông Ðại Sứ Mỹ đến Quốc Hội với mục đích muốn cho các vị dân cử biết rằng sẽ chiến thắng, nhưng điều đó không thuyết phục được.
Ðể đối lại, Nữ Dân Biểu Ileana Ros-Lehtinen của đảng Cộng Hòa nói rằng tất cả mọi ý nghĩ cho rằng Ðại Tướng Petraeus chỉ làm công tác được Nhà Trắng hay Tổng Thống George W. Bush giao phó là điều không thể chấp nhận được.
Phản ứng từ hai đảng là điều cũng dễ hiểu. Phía Dân Chủ muốn rút quân về nước ngay tức khắc và với mức độ nhanh hơn, trong khi các vị dân cử Cộng Hòa phần đông vẫn ủng hộ chiến lược của Tổng Thống George W. Bush.
Phương Anh: Nhà Trắng có lên tiếng nói gì về buổi điều trần này chưa?
Nguyễn Khanh: Câu trả lời là có. Ông Tony Snow, người phát ngôn Nhà Trắng cho hay Tổng Thống Bush dành cho Vị Tướng Tư Lệnh Chiến Trường và ông Ðại Sứ Mỹ ở Baghdad toàn quyền trình bày những nhận định riêng của họ, tức chuyện hai vị nay bị lung lạc bởi nhà lãnh đạo quốc gia là điều hoàn toàn không có.
Ðiểm thứ nhì là thứ năm tuần này, sau khi các buổi điều trần hoàn tất ở cả Thượng lẫn Hạ Viện, Tổng Thống Bush sẽ đọc bài diễn văn gửi nhân dân Mỹ, nói về tình hình chiến trận Iraq.
Phương Anh: Bài diễn văn của Tổng Thống George W. Bush chứa đựng những gì? Nguyễn Khanh: Tin tức sơ khởi từ hành pháp cho biết Tổng Thống Mỹ sẽ trình bày những thành quả đạt được kể từ đầu năm đến giờ, tức từ khi ông bắt đầu đưa thêm quân vào Iraq. Ông sẽ lên tiếng xác nhận các thành quả đạt được không phải là thành quả vĩnh viễn, nhưng quả thật đã có tiến bộ và kêu gọi nhân dân Mỹ kiên nhẫn.
Phương Anh: Cám ơn anh Nguyễn Khanh.