Thanh Trúc, phóng viên đài RFA
Quốc hội Hoa Kỳ đã thông qua Quy chế Thương mại Bình thường Vĩnh Viễn PNTR cho Việt Nam vào những giờ phút cuối cùng của khóa họp mùa Thu 2006.
Vào khoảng 1 giờ 30 rạng sáng thứ Bảy, mùng 9 tháng Mười Hai, Thượng viện Mỹ đã biểu quyết thông qua gói dự luật HR 6406 dày 259 trang, trong đó có dự luật về PNTR cho Việt Nam.
Tại Thượng viện, gói dự luật này được đa số phiếu ủng hộ là 79, chỉ có 9 phiếu chống.
Trước đó, vào khoảng 7 giờ 45 phút tối thứ Sáu, mùng 8 tháng Mười Hai, Hạ viện Hoa Kỳ cũng đã thông qua gói dự luật HR 6406, dù có gay go hơn là ở Thượng viện. Tỷ số là 212 ủng hộ, 184 chống và 37 phiếu trắng.
Vào sáng thứ Sáu, Tổng thống George W. Bush đã đến nói chuyện cùng các vị dân cử thuộc hai đảng Cộng hòa và Dân chủ tại Quốc hội. Sau đó, ông lên tiếng cảm ơn về sự cộng tác nhận được từ cả hai đảng trong cuộc gặp gỡ này.
Trở thành đối tác thương mại bình thường với Mỹ
Với quy chế thương mại bình thường vĩnh viễn PNTR, gồm có nội dung miễn áp dụng đạo luật Jackson-Vanik, Việt Nam sẽ không còn bị lệ thuộc vào sự cứu xét hàng năm để gia hạn quy chế thương mại bình thường như trước.
Về phía Hoa Kỳ, các nhà quan sát cho rằng việc Quốc hội đã khẩn trương họp bàn và bỏ phiếu thông qua gói dự luật HR 6406 là nhằm tránh tình trạng khó xử sau ngày mùng 1 tháng Giêng năm 2007, là lúc Việt Nam chính thức làm thành viên Tổ chức Thương mại Thế giới WTO.
Nếu chưa cho Việt Nam hưởng quy chế thương mại bình thường vĩnh viễn, thì Hoa Kỳ sẽ là quốc gia duy nhất trong số 149 thành viên WTO chưa sẵn sàng để giao thương với Việt Nam theo nhũng quy tắc của tổ chức thương mại toàn cầu này.
Đó là về mặt chung, còn về mặt riêng thì giữa Hoa Kỳ và Việt Nam, Washington vẫn còn một bửu bối. Đó là việc Hà Nội chịu ký nhận làm "nền kinh tế không thị trường" trong suốt 10 năm tới.
Giáo sư Carl Thayer, chuyên gia về Việt Nam tại Viện Quốc phòng Australia, khẳng định, điều đó sẽ là vũ khí tự vệ cho danh giới Mỹ, một khi họ cảm thấy bị đe dọa vì nạn bán phá giá, hay vì điều gì khác.
Tóm lại, qua hai cuộc biểu quyết chiều tối và rạng sáng qua, Việt Nam đã chính thức trở thành đối tác thương mại bình thường vĩnh viễn với Hoa Kỳ, không còn phải chịu việc tái xét hàng năm theo ràng buộc của sắc luật Jackson-Vanik nữa.
Tuy nhiên, trong vòng thập niên tới, vị trí đối tác của Việt Nam vẫn có thể bị tác động bởi sự thừa nhận là "nền kinh tế không thị trường".
Thanh Trúc tường trình từ Washington.
Thông tin trên mạng:
- U.S. House backs Vietnam trade
- Vietnam PNTR Status and WTO Accession