Bộ chính trị đề nghị ngăn cấm quân đội và những cơ quan đảng làm kinh tế

2007-02-02

Mặc Lâm, phóng viên đài RFA

Từ sau ngày đổi mới người dân Việt Nam thấy xuất hiện nhiều cơ quan quân đội nhảy vào kinh doanh trên nhiều lĩnh vực, từ nhà hàng đến khách sạn, từ nhà đất đến xuất khẩu thủy sản. Mức độ kinh doanh dần dần trở thành tập đoàn và ngày càng lớn mạnh.

Tổng công ty viễn thông quân đội Viettel ở Hà Nội hôm 30-1-2007. AFP PHOTO

Tuy nhiên mới đây Bộ Chính Trị vừa đưa ra nghị quyết đề nghị quân đội công an và những cơ quan đảng chấm dứt không làm kinh tế nữa. Mặc Lâm tìm hiểu vấn đề này qua bài viết sau đây.

Theo một nguồn tin từ AFP cho biết Hội Nghị lần thứ 4 của Bộ Chính Trị Trung Ương Đảng Việt Nam mới đây đã đưa ra một nghị quyết theo đó các cơ quan quân đội, công an và những cơ sở Đảng như Mặt Trận Tổ Quốc đang tham gia vào công tác kinh doanh phải chuyển cho nhà nước quản lý bắt đầu từ năm 2007.

Chấm dứt một thời hoàng kim

Quyết định này đã chấm dứt một thời hoàng kim của những cơ sở kinh tài mà vốn liếng, bất động sản cùng nguồn nhân công thậm chí đến thuế cũng không phải tốn kém. Những cơ sở này ban đầu chỉ là những cơ quan lẻ tẻ của quân đội xem việc kinh doanh như một cách cải thiện đời sống nhưng dần dần nhờ kinh doanh mà không tốn tiền đầu tư, cũng như được miễn hoàn toàn tiền thuế thu nhập.

Nên những số tiền lời ngày càng lớn chảy vào ngân sách và đồng thời cải thiện những quan chức cao cấp trở thành những tư bản mới mà người dân trong nước có một tên gọi khác gợi hình hơn: Tư Bản Đỏ.

Sự thâm nhập tiệm tiến nhưng rất chắc chắn vào thị trường đã cạnh tranh rất hiệu quả với những cơ sở kinh doanh tư nhân và nhiều cơ sở quốc doanh khác. Các cơ sở kinh tài này cũng là anh em sinh đôi của các công ty quốc doanh nhưng khác một điều vì là quân đội nên kỷ luật làm việc và những yếu tố mang vào tuyên truyền cho những người lính công nhân xem ra có kế hoạch hơn.

Nếu như quân đội mà tham gia vào việc xuất khẩu thì có lẻ đó là một vấn đề. Luậtgia Nicolais đã nói rằng nếu như các tổ chức quân sự tham gia vào hoạt động kinh tế sau khi gia nhập WTO sẽ có những hệ lụy về pháp lý.

Quân đội tự hạch toán kinh tế và có cả một mạng lưới tình báo giúp vào việc điều tra thị trường và những khu vực béo bở được cơ quan này khai thác và điều tra giúp cho quân đội nắm bắt cơ hội nhanh chóng hơn những công ty tư doanh, và do đó nguồn lợi tức khổng lồ lại có dịp chảy vào túi những nhân vật đứng sau hậu trường thương mãi.

Không được phép khai thác trên những lãnh vực như ngân hàng, xuất nhập khẩu, truyền thông, công nghệ thông tin và nhiều mảnh đất mầu mở khác khiến những nhà quân sự cao cấp làm kinh tế của Việt Nam khó chịu nhưng có thể không dám ra mặt phản đối vì cả thế giới đang nhìn vào khi Việt Nam chính thức gia nhập WTO.

Sự cấm đoán này đã được dư luận bàn tán từ lâu vì khi gia nhập WTO nhà nước Việt Nam buộc phải từ bỏ những hoạt động bảo hộ mậu dịch hoặc trợ giá, chẳng hạn như đánh thuế nhẹ trên doanh ngiệp hầu kéo giá thành sản phẩm xuất khẩu xuống thấp. Như thế là cạnh tranh không lành mạnh và đây là một trong những điều luật chủ đạo mà bất cứ nước nào khi gia nhập WTO đều phải tuân thủ.

Nhà nước và quân đội

Tiến trình ngăn cấm quân đội kinh doanh đã xảy ra tại Trung Quốc khi nước này đặt chân vào mảnh đất WTO vào những năm cuối thập niên 90. Trung Quốc mặc dù xử dụng nhiều biện pháp mạnh nhưng quá trình chuyển đổi những công ty quân đội sang cho nhà nước quản lý phải kéo dài rất lâu và rất khó khăn, lý do là không ai muốn nồi cơm của mình bị vỡ cả.

Việt Nam rồi đây có thành công trong việc chuyển đổi này hay không tùy thuộc vào quyết tâm của cả hai phía: nhà nước và quân đội.

Mới đây, nguyên Tổng bí Thư Lê Khả Phiêu khi trả lời phỏng vấn báo VNExpress đã cho rằng khi tham gia làm kinh tế trong những năm đầu sau 1975, quân đội và công an đã làm đúng và làm tốt công tác được nhà nước giao phó nhưng trong thời điểm này, tức là sau khi gia nhập WTO nếu quân đội công an còn tiếp tục làm kinh tế thì không còn phù hợp nữa.

Chúng tôi liên lạc với ông Lê Đăng Doanh hiện đang giữ chức vụ cố vấn bộ Kế Hoạch Đầu Tư và được ông chia sẻ: “Nếu như quân đội mà tham gia vào việc xuất khẩu thì có lẻ đó là một vấn đề. Luật gia Nicolais đã nói rằng nếu như các tổ chức quân sự tham gia vào hoạt động kinh tế sau khi gia nhập WTO sẽ có những hệ lụy về pháp lý.”

Nhà báo Ngô Nhân Dụng, một cây bút thời sự của nhiều tờ báo lớn tại hải ngoại đã nhận xét sự kiện này như sau: “Họ làm đúng theo những ràng buột mà khi gia nhập WTO thế nào cũng phải làm nhưng trong việc này sẽ có những ảnh hưởng là nhờ vào đó sẽ bớt đi tham nhũng.”

Chúng tôi có thắc mắc là khi gặp khó khăn và trở ngại như Trung Quốc từng gặp trước đây liệu Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng sẽ đối phó ra sao Ông Dụng đưa ra tiên đoán: “Tôi tin chắc rằng thế nào cũng có những cái đề kháng từ những người trong quân đội nhưng tôi cũng tin Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng sẽ vượt qua được.”

Những thay đổi dù không hoàn toàn mang tính tự nguyện nhưng vẫn có mặt tích cực của nó, nhất là những thay đổi này có tính chất quyết định trong giai đoạn chuyển mình của đất nước.