Trà Mi, phóng viên đài RFA
Lễ trao giải thưởng nhân quyền Rafto 2006 sẽ chính thức diễn ra vào ngày thứ 7 tuần này tại thành phố Bergen của Nauy, kèm theo chương trình gặp gỡ và hội nghị được tổ chức trước đó hai ngày.
Một trong những diễn giả danh dự sẽ thuyết trình về tình hình nhân quyền của Việt Nam nhân Hội nghị Rafto năm nay là anh Hoàng Tứ Duy, phó chủ tịch Ủy ban vận động chính trị người Mỹ gốc Việt (VPAC).
Trà Mi đã liên hệ với anh Duy để hỏi thăm chi tiết về sự kiện này cũng như những điểm chính mà anh dự định sẽ trình bày trước các cử toạ tham dự hội nghị:
Thành phần tham dự và chương trình buổi lễ
Anh Hoàng Tứ Duy: Tôi là Hoàng Tứ Duy, phó chủ tịch VPAC.
Trà Mi: Được biết anh đang sửa soạn sang Nauy tham dự Hội nghị trao giải thửơng nhân quyền Rafto vào ngày 3/11 tới đây với tư cách là một diễn giả. Trước tiên, xin anh vui lòng giới thiệu nghị trình làm việc của sự kiện này như thế nào, thành phần tham dự gồm những ai?
Anh Hoàng Tứ Duy: Sáng hội Rafto là một tổ chức nhân quyền rất uy tín đã ra đời cách đây đúng 20 năm. Hàng năm, họ trao giải thửơng cho một nhân vật có công đóng góp rất nhiều cho nhân quyền của các nước. Năm nay, họ quyết định trao giải cho hoà thựơng Thích Quảng Độ của Giáo hội phật giáo Việt Nam thống nhất.
Sự phân tích dựa trên những suy nghĩ của chúng tôi về tình hình của đất nước và qua các cuộc làm việc của chúng tôi với các tổ chức nhân quyền và chính giới các nước trong nhiều năm qua. Chúng tôi thấy đây là những lĩnh vực mà quốc tế có thể hỗ trợ, các đề nghị chúng tôi đưa ra khá cụ thể và khả dĩ.
Đây là quyết định họ đã cân nhắc trong nhiều tháng qua, trứoc sự bùng lên của phong trào dân chủ ở Việt Nam, và họ muốn ghi nhận sự đóng góp của hoà thựơng Thích Quảng Độ nói riêng và các nhà dân chủ ở Việt Nam nói chung. Giải thửơng sẽ được trao tại thành phố Bergen, Nauy vào cuối tuần này. Nhân dịp lễ trao giải, Sáng hội Rafto cũng tổ chức một hội nghị quốc tế mang nhan đề “ Chấm dứt đàn áp chính trị tại Việt Nam”
Trà Mi: Với tư cách là một diễn giả tại hội nghị này, anh có thể cho biết những chủ điểm chính mà anh dự định sẽ nêu lên trong bài nói chuyện của mình là gì?
Hội nghị “chấm dứt đàn áp chính trị tại VN”
Anh Hoàng Tứ Duy: Bài diễn văn của tôi trong phần khoáng đại của hội nghị sẽ đưa ra những đề nghị hầu chấm dứt tình trạng đàn áp nhân quyền và chính trị tại Việt Nam. Dựa trên sự phân tích, tôi cho rằng sự đàn áp đó xuất phát từ 3 lý do chính.
Thứ nhất là sự lạm dụng trong việc kiểm soát luật pháp của nhà nước Việt Nam hầu trù dập những tiếng nói khác biệt. Hai là sự đàn áp từ cơ quan công lực chính quyền. Và nguyên nhân thứ ba là sự độc quyền về truyền thông. Qua đó, chúng tôi đưa ra những đề nghị mà các tổ chức nhân quyền quốc tế và các chính phủ Tây phương có thể làm nhằm tạo áp lực buộc chính quyền Hà Nội phải nhường bước trong ba lĩnh vực vừa nêu.
Trà Mi: Những phân tích mà anh đưa ra đựơc đúc kết dựa trên những cơ sở nào?
Anh Hoàng Tứ Duy: Sự phân tích dựa trên những suy nghĩ của chúng tôi về tình hình của đất nước và qua các cuộc làm việc của chúng tôi với các tổ chức nhân quyền và chính giới các nước trong nhiều năm qua. Chúng tôi thấy đây là những lĩnh vực mà quốc tế có thể hỗ trợ, các đề nghị chúng tôi đưa ra khá cụ thể và khả dĩ.
Trà Mi: Về những đề nghị anh nêu ra trong bài thuýêt trình của mình, xin anh vui lòng cho biết chi tiết hơn những đề nghị đó ra sao?
Anh Hoàng Tứ Duy: 3 lĩnh vực chúng tôi đề cập đến: luật pháp, bộ máy công quyền, và truyền thông.
Về truyền thông, tôi đề nghị các quốc gia Tây phương, các tổ chức NGO nên để ý đến quyền sử dụng internet của người dân Việt Nam bằng cách vận động các công ty ngoại quốc đang tiếp tay cho nhà nước Việt Nam kiểm soát internet nên ngưng ngay việc làm đó, và kêu gọi họ ủng hộ các nhà bất đồng chính kiến tại Việt Nam có được quyền trao đổi chính kiến qua mạng internet.
Bạn nghĩ gì về Hội nghị “chấm dứt đàn áp chính trị tại VN” này? Xin email về Vietweb@rfa.org
Về mặt luật pháp, luật ở Việt Nam có 3 mâu thuẫn rất lớn. Thứ nhất, sự mâu thuẫn giữa luật quốc tế và hiến pháp Việt Nam, tức Tuyên ngôn nhân quyền Liên Hiệp Quốc và các luật quốc tế mà nhà nước Việt Nam đã ký kết rất mâu thuẫn với hiến pháp Việt Nam. Bởi lẽ Hiến pháp Việt Nam quy định vai trò của đảng cộng sản là lãnh đạo đất nước.
Điều này đi ngược lại với quy ước của quốc tế về tự do chính trị của con người. Thứ nhì là mâu thuẫn giữa Hiến pháp Việt Nam với các luật lệ của Việt Nam. Trong Hiến pháp thì hứa nhiều quyền căn bản nhưng trong những cái luật thì giới hạn rất nhiều các quyền đó. Thứ ba là sự mâu thuẫn giữa những luật lệ của nhà nước Việt Nam với sự thi hành trong thực thế.
Cho nên chúng tôi đề nghị quốc tế nên xoáy vào những sự mâu thuẫn đó và kêu gọi nhà nước Việt Nam phải tôn trọng chính những luật pháp của họ, chính những cam kết của họ đối với thế giới, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam sắp gia nhập WTO .
Trà Mi: Còn về hoạt động của cơ quan công lực Việt Nam thì anh đưa ra những đề nghị như thế nào?
Anh Hoàng Tứ Duy: Theo tôi, khi có những vụ bắt bớ, trù dập nhân quyền tại Việt Nam, phải quy trách nhiệm thật cụ thể. Trên thế giới có những toà án quốc tế xét xử các tội ác nhân quyền, tội ác chiến tranh… thì ở Việt Nam nếu những người trong cơ quan công lực trù dập những người đối kháng, các nhà dân chủ thì chính họ phải trực tíêp nhận lãnh trách nhiệm đó.
Tôi muốn đề nghị các tổ chức NGO làm thế nào nêu lên các trường hợp như vậy để những người có trách nhiệm phải trả lời trước quốc tế về các việc làm của họ.
Trà Mi: Xin cảm ơn anh đã dành thời gian cho cuộc phỏng vấn này.
(Xin theo dõi toàn bộ nội dung ở phần âm thanh bên trên)
Theo dòng thời sự:
- Hội Nghị Rafto 2006 – Bergen, Norway
- Hòa Thượng Thích Quảng Độ trả lời phỏng vấn đài RFA (phần 1)
- Hòa Thượng Thích Quảng Độ trả lời phỏng vấn đài RFA (phần 2)
Thông tin trên mạng:
- 2006 Rafto Prize to Thich Quang Do, Vietnam
- The Rafto Foundation
- Norwegian authorities call on Vietnamese authorities to release Thich Quang Do