Thấy gì qua 7 biện pháp chống lạm phát của TT Nguyễn Tấn Dũng?

Mặc Lâm, phóng viên đài RFA

Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng vừa có bài viết đánh giá về lạm phát, và đưa ra bảy giải pháp nhằm kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo an sinh xã hội và tăng trưởng bền vững.

• Nghe cuộc phỏng vấn này
• Download story audio

Để đối phó với lạm phát ngày càng gia tăng, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng kêu gọi toàn dân tiết kiệm, đồng thời vạch ra một chượng trình cứu nguy kinh tế gồm 7 giải pháp. AFP PHOTO

Giới chuyên gia kinh tế đón nhận bài viết này với các tâm trạng khác nhau. Có người cho rằng trong bảy giải pháp đưa ra, Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng vẫn chưa chứng tỏ đủ mạnh để lái con thuyền kinh tế Việt Nam qua giai đoạn khó khăn hiện nay, đặc biệt trong bài toán dự án công và chế độ tăng lương cho cán bộ công nhân viên chức.

Tiến Sĩ Nguyễn Quang A, Viện trưởng Viện Nghiên Cứu Phát Triển Việt Nam, chia xẻ nhận định của ông với Mặc Lâm về vấn đề này:

Mặc Lâm: Thưa Tiến Sĩ, trong buổi họp thường kỳ cuối Tháng Ba vừa qua của Chính Phủ, Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng đã đưa ra bài viết quan trọng được nhiều người cho là tổng hợp những biện pháp tốt nhất nhằm chống hiện tượng lạm phát hiện nay. Một điểm rất đáng chú ý là trong bài viết này, ông Dũng đã chấp nhận không chạy theo chỉ tiêu tăng trưởng nữa mà tập trung mọi nổ lực vào biện pháp chống lạm phát. Tiến Sĩ nghĩ sao về quyết định mới mẻ này?

Giảm chạy đua tăng trưởng

Tiến sĩ Nguyễn Quang A: Tôi nghĩ rằng đây là một dấu hiệu đáng mừng. Chính phủ đã nhận ra mối nguy hiểm và lưu ý đến ý kiến của các chuyên gia và không tự trói mình bằng cách cứ bám lấy cái chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế mà tập trung vào việc ổn định kinh tế vĩ mô, trước tiên là lạm phát. Tôi nghĩ rằng đây là thông điệp rất là rõ ràng từ phía chính phủ và theo một cái hướng mà tôi nghĩ rằng rất đúng.

Tuy được cảnh báo, chính phủ vẫn chạy theo tăng trưởng số lượng, nhưng bây giờ đã đến lúc phải nhìn nhận vấn đề này là điều hết sức cấp bách.

Mặc Lâm: Trong mục thứ hai, Thủ Tướng Dũng nhấn mạnh đến biện pháp cắt giảm đầu tư công và chi phí thường xuyên của các cơ quan sử dụng ngân sách. Tiến sĩ có tin rằng với quyết tâm này nhà nước có thể kiểm soát một cách hữu hiệu hơn các nhóm lợi ích nhằm giảm thiểu tiêu cực trong lĩnh vực công hay không?

Tiến sĩ Nguyễn Quang A: Tôi nghĩ biện pháp thứ hai, nhắm vào cắt giảm đầu tư công và chi phí thường xuyên của các cơ quan sử dụng ngân sách, v.v. để giảm tỷ lệ thâm thủng ngân sách cũng là một biện pháp rất là đúng đắn, và quyết tâm của Thủ Tướng Chính Phủ đặt ra trong lúc này, tôi nghĩ là rất kịp thời.

Lẽ ra thì phải lo chuyện này lâu rồi. Tuy được cảnh báo, chính phủ vẫn chạy theo tăng trưởng số lượng, nhưng bây giờ đã đến lúc phải nhìn nhận vấn đề này là điều hết sức cấp bách. Việc này là một việc dài hơi, không thể nào chập giựt được, và là một việc khó, cần có một quyết tâm rất lớn thì mới có thể thực hiện được.

Tôi nghĩ đây là lúc phải dứt khoát với những áp lực, ảnh hưởng của các nhóm lợi ích, thì lúc đó điều này mới có thể làm được, và cần một quyết tâm rất lớn. Nhà nước phải làm ra con số cụ thể, thí dụ như là phải căt giảm 10% các chi tiêu thường xuyên của các cơ quan nhà nước, và đối với các tập đoàn như tổng công ty hay các công ty của nhà nước thì phải rất cứng rắn và nêu ra những chỉ tiêu rất là rõ ràng. Còn nếu để Bộ, chính phủ rà soát từng khoản một thì sẽ rất là mất thời gian, rất là khó.

Nhà nước phải làm ra con số cụ thể, thí dụ như là phải căt giảm 10% các chi tiêu thường xuyên của các cơ quan nhà nước, và đối với các tập đoàn như tổng công ty hay các công ty của nhà nước thì phải rất cứng rắn và nêu ra những chỉ tiêu rất là rõ ràng.

Và chỉ có các chủ đầu tư, công luận, các cơ quan có liên qua mới có thể nhìn thật rõ cái nào là kém hiệu quả, cái nào là quá dàn trải, cái nào là đã kéo dài. Rồi họ phải cắt, họ phải hoãn, họ phải đình chỉ những dự án nào. Tôi nghĩ là phải có một kế hoạch hành động rất là quyết liệt, và chuyện này là không phải là dễ.

Tiếp tục đẩy mạnh xuất khẩu, giảm nhập khẩu

Mặc Lâm: Riêng về nỗ lực cân bằng cán cân thương mại như chúng ta đã thấy, việc nhập siêu là một vấn đề lớn hiện nay. Bài viết của Thủ Tướng có đề cập đến việc đẩy mạnh xuất khẩu và giảm nhập siêu. Thực tế hiện nay ngành xuất khẩu Việt Nam đối diện hai bài toán: thiếu tín dụng do biện pháp kiểm soát tiền tệ của nhà nước và tỷ giá hối đoái làm cho doanh nghiệp xuất khẩu điêu đứng, điển hình là việc xuất khẩu gạo và hải sản vừa qua. Theo Tiến Sĩ thì hai bài toán này phải giả quyết như thế nào?

Tiến sĩ Nguyễn Quang A: Tôi nghĩ chính phủ có thể nêu ra những chính sách, những kích thích để cho các doanh nghiệp đẩy việc xuất khẩu của mình. Việc hạn chế xuất khẩu gạo là điều cần thiết là bởi vì vấn đề an ninh lương thực cho tám mươi mấy triệu người là việc rất quan trọng, và nó ảnh hưởng đến cuộc sống của nhiều chục triệu người.

Cho nên việc hạn chế xuất khẩu gạo tôi nghĩ không ảnh hưởng nhiều lắm đến chuyện bớt kim ngạch xuất khẩu vì giá gạo năm nay trên thế giới đang tăng gấp rưỡi.

Các mặt hàng khác như thuỷ sản thì đúng là có vấn đề về tín dụng, chứ tôi nghĩ không phải là vấn đề lớn lắm về vấn đề tỷ giá bởi vì, nói chung, đồng tiền Việt Nam vẫn mất giá chung so với nhiều đồng tiền khác và lợi thế xuất khẩu của Việt Nam vẫn tốt. Đồng Việt Nam lên giá chỉ so với đồng đôla Mỹ mà thôi.

Tất nhiên điều này cũng có ảnh hưởng nhưng nếu có những chính sách khuyến khích khéo và để cho tín dụng xuất khẩu đáp ứng được thì tôi nghĩ việc tăng cường xuất khẩu vẫn có khả năng.

Mặc Lâm: Xuất khẩu nhập siêu thì sao, thưa ông?

Tiến sĩ Nguyễn Quang A: Tốc độ tăng nhập khẩu từ năm 2001 cho đến 2007 lên hơn 11 lần thì đó đúng là chuyện nhập siêu đấy, là một số rất là đáng báo động và cũng không thể giải quyết một cách nhanh được. Và cái điều này thì cần phải thật sự là phải tái cơ cấu lại các loại mặt hàng và việc này không thể làm trong một vài năm.

RFA: Trong phần hai của buổi phỏng vấn với RFA, Tiến Sĩ Nguyễn Quang A, Viện Trưởng Viện Nghiên Cứu Phát Triển Việt Nam, nói biện pháp tăng luơng trong bài viết của Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng không thể chấp nhận được trong tình hình kinh tế lạm phát hiện nay.