Giáo dục Đại học Việt Nam thiếu tính thực dụng

Nhã Trân, phóng viên đài RFA

Vấn đề giáo dục - đào tạo ở Việt Nam từ nhiều năm qua bị đánh giá là có không ít bất cập về nhiều mặt. Các yếu kém này tác động không nhỏ tới học sinh, sinh viên, cụ thể và rõ ràng nhất là những sinh viên khi vừa tốt nghiệp.

• Nghe bài tường trình này
• Download story audio

Sinh viên Việt Nam được đào tạo quá nặng về lý thuyết, thiếu điều kiện thực hành. RFA file photo.

Theo một cuộc thăm dò mới nhất của Bộ GD-ĐT, được báo chí đăng tải hồi tuần đầu tháng 1 năm 2008, thì có đến nửa số sinh viên sau khi tốt nghiệp không tìm được việc làm, và chương trình giảng dạy bậc đại học quá chú trọng phần lý thuyết.

Đang bị tụt hậu so với thế giới

Vô số thảo luận, góp ý của giới thẩm quyền như các thành viên Bộ GD-ĐT, đại biểu quốc hội, nhà giáo… từ cả chục năm nay, đã rút ra nhận định là nền giáo dục của Việt Nam đang tụt hậu vì còn nhiều yếu kém từ giáo trình, sách giáo khoa đến phương pháp giảng dạy và chất lượng của đội ngũ giáo viên.

Nói riêng về giáo dục bậc đại học, từ trước khi cuộc nghiên cứu của Bộ GD-ĐT được công bố, lâu nay có dư luận là chương trình giảng dạy nặng lý thuyết mà thiếu thực hành và trình độ giáo sư có khi không đủ tiêu chuẩn.

Trước xác nhận chính thức của Bộ GD rằng giáo dục đại học Việt Nam chú trọng quá nhiều đến lý thuyết thay vì khả năng thực tế, chúng tôi hỏi thăm Tiến sĩ kinh tế Lê Đăng Doanh ở Hà Nội để biết nhận định của một nhà giáo lâu năm, thì được nghe ông trình bày: “Theo tôi thấy giảng dạy ở Việt Nam hiện có 3 điểm yếu…

Từ trước, một số nhà giáo cũng có nhận định tương tự, như giáo sư Nguyễn Lân Dũng, hồi cuối năm 2007, phê phán rằng chương trình đào tạo và sách giáo khoa của Việt Nam không giống một nước nào.

Nặng về lý thuyết, thiếu thực hành

Chương trình học quá đặt nặng lý thuyết mà xem nhẹ thực hành bị xem đã gây hậu quả là sinh viên nói chung không thủ đắc một kiến thức tương xứng với trình độ giáo dục, và do đó thường khó tìm được việc làm sau khi tốt nghiệp.

Trao đổi với một vài sinh viên, chúng tôi được biết quả là nhiều người rất vất vả mới được nhận làm, hoặc khi vào làm thì gặp khó khăn vì không đủ khả năng.

Trường hợp của Tuấn, sinh viên ngành quản trị kinh tế phải vất vả tìm kiếm hơn 2 năm sau khi tốt nghiệp mới tìm được việc làm, là một thí dụ.

Tiến sĩ Lê Đăng Doanh cũng cho hay thông thường các sinh viên cần được đào tạo lại khi nhận việc.

Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng GD-ĐT Nguyễn Thiện Nhân, trong một cuộc họp quốc hội tháng 11 năm ngoái, tuyên bố cần xét lại tư tưởng cho rằng chương trình và sách giáo khoa của Việt Nam hiện tại rất tốt và có thể ổn định lâu dài.

Vị cựu giáo chức và cũng là một trong những chuyên gia kinh tế hàng đầu của Việt Nam, ông Lê Đăng Doanh cho hay, nhằm cải thiện chất lượng giảng dạy để khỏi lâm vào tình trạng học sinh sinh viên bị hổng kiến thức, xa rời yêu cầu thực tế.

Tính chất của chương trình giảng dạy cấp đại học ở Việt Nam đã được xác nhận là không đặt đủ trọng tâm vào kiến thức thực dụng. Nếu không được cải thiện, một nền giáo dục như thế sẽ ảnh hưởng lâu dài thế nào đến xã hội, đất nước?

Giáo sư Nguyễn Văn Đạo, Chủ tịch Hội đồng Khoa học - Đào tạo, Đại học Quốc gia Hà Nội, hồi cuối năm vừa rồi nói giáo dục của Việt Nam đang là một gánh nặng cho học sinh, gia đình và cả xã hội nữa.