Chứng khoán VN nhăm nhe ngưỡng "đốt sàn"

2008-03-26

Lê Dân, phóng viên đài RFA

Thị trường chứng khoán Việt Nam sau mấy phiên liên tiếp tục dốc, chính phủ đã phải ra tay can thiệp bằng một số biện pháp mạnh. Liệu loại hình đầu tư kinh doanh mới mẻ này tại nước nhà có chỗi dậy mạnh mẽ để góp phần giảm đà lạm phát và hồi phục mức tăng trưởng kinh tế trong năm nay hay không? Lê Dân tìm hiểu thêm một số sự kiện và trình bày như sau.

Giới đầu tư lo lắng trước tình trạng các chỉ số chứng khoán Việt Nam liên tục tụt giảm. AFP PHOTO.

Hai phiên giao dịch chứng khoán tại cả Sài Gòn lẫn Hà Nội hồi đầu tuần đã mang lại sự lo ngại, có người còn hoảng hốt sau khi chỉ số liên tục sút giảm, các bảng điện tử đều rực một màu đỏ, tức giá xuống, nhiều hơn là màu xanh, chỉ giá lên.

Các biện pháp can thiệp của chính phủ

Sự lo ngại cũng phản ảnh qua phiên họp thường kỳ của chính phủ, khiến những nhà lãnh đạo phải đưa ra một số quyết định có thể xem là cứng rắn.

Nhờ đó mà những giờ đầu tiên của phiên giao dịch thứ Tư, 26 tháng Ba, đã có đôi dấu hiệu tích cực đáp ứng, như lời mô tả của ông Hải, một nhà đầu tư kinh doanh chứng khoán trên sàn Hà Nội cho biết:

“Hôm nay hàng lên vì hôm qua có tin tốt... kể cả Thủ tướng chính phủ cũng họp khẩn cấp, đưa ra một số giải pháp... nên thị trường bắt đầu lại ngóc lên...”

Tình trạng này đã từng xảy ra đôi lần khi các nhà đầu tư chứng khoán bắt được những tín hiệu mà họ mong đợi, mà họ cho là tốt, có thể cứu vãn thị trường.

Chẳng hạn như hồi đầu tháng Ba này, khi phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng chỉ đạo cho Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh Vốn Nhà nước SCIC mua một số cổ phiếu có tính thanh khoản cao để chặn đà sút giảm của thị trường chứng khoán, thị trường trong hai ngày kế tiếp đã có phần lắng đọng và có khi ngóc lên trở lại.

Tuy nhiên từ đó về sau, lượng tiền mà SCIC sẽ bỏ ra để mua cổ phiếu và khối lượng mua vào vẫn chưa được công bố. Thêm vào đó là SCIC được chỉ thị mua cổ phiếu có tính thanh khoản cao, thì đó là những cổ phiếu nào, vẫn còn là một bí mật chưa giải mã và chắc là chưa được bàn luận thông qua.

Thị truờng chứng khoán non trẻ của Việt Nam liệu có vượt qua nổi giai đoạn khó khăn hiện nay? AFP PHOTO.

Phản ứng của giới đầu tư

Chỉ vài hôm sau, thị trường chứng khoán tiếp tục đà trượt dốc, đến nỗi Hiệp hội Kinh doanh Chứng khoán với gần 100 doanh nghiệp thành viên đã phải họp khẩn với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. Tại đó, bốn giải pháp được đề xuất cấp bách. Trong đó nói chung là xin tạm ngừng giao dịch.

Các công ty chứng khoán và quản lý quỹ sẽ tự giác tạm ngừng bán cổ phiếu tự doanh của cơ sở mình, đề nghị bộ Tài chính ngừng bán trái phiếu chính phủ và Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh Vốn Nhà nước SCIC ngừng bán cổ phần vốn Nhà nước đang sở hữu.

Sau cùng là tạm dừng mọi giao dịch chứng khoán cho đến khi cơ quan quản lý có các biện pháp ổn định thị trường.

Nhiều người cho rằng may mắn là 4 giải pháp do Hiệp hội Kinh doanh Chứng khoán đề xuất đã không được chấp thuận.

Tình hình thị trường chứng khoán đang đi xuống, hay đang thu hẹp, tùy theo cách nói, cách nhìn. Với hiện tượng chỉ số VN-Index tụt xuống dưới ngưỡng 500 điểm, đã có ít nhất hai luồng ý kiến đối chọi nhau.

Một luồng hoảng loạn, và một luồng khác cho rằng chứng khoán Việt Nam đang đi đến một thị trường ổn định và lành mạnh.

Luồng ý kiến hoảng loạn thuộc về các nhà đầu tư cơ hội và vài nhà quản lý quỹ. Họ hoảng vì giá cổ phiếu xuống thấp, thì không những là bị lỗ, mà còn có nguy cơ phá sản.

Khi chỉ số VN-Index lên trên 1,000 điểm, các tổ chức tài chính cho vay tương ứng với 50% giá trị cổ phiếu. Nay giá cổ phiếu sa sút, phía cho vay lo lắng không thu hồi vốn được, nên gia tăng sức ép phía đi vay bán tháo cổ phiếu để hoàn vốn.

Các nhà đầu tư cơ hội cũng muốn bán tháo để giảm lỗ, do đó mà giá đã xuống, lại càng sa sút thêm do thiếu người mua.

Do đó mà họ đề xuất với chính phủ 4 giải pháp để cứu nguy cho họ, dù là đi ngược lại hướng chống lạm phát như xin ngưng bán trái phiếu chính phủ. Họ lại xin trợ giúp dù phải ngược đường hướng cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, khi xin SCIC ngưng bán cổ phần vốn Nhà nước đang sở hữu.

Họ lại còn xin chuyện chưa từng có ở các thị trường chứng khoán thế giới, là ngưng mọi hoạt động cho đến khi Nhà nước ổ định được thị trường chứng khoán để họ có thể quay lại kiếm lời.

Luồng ý kiến thứ nhì thuộc phía những nhà kinh tế khách quan và các nhà đầu tư đứng đắn dài hạn. Họ gồm cả những người lao động được mua cổ phiếu của doanh nghiệp họ lúc cổ phần hóa.

Theo họ thì khi giá cổ phíếu tăng phi mã, vượt giá trị thực tế, thì doanh nghiệp và nhà đầu tư dài hạn không có lợi nhiều, mà chỉ có những kẻ trao tay, mua đi bán lại mới thủ lợi, dù tình trạng bấp bênh, bong bóng đó, có thể xẹp hơi bất kỳ lúc nào.

Nhà đầu tư theo dõi các diễn biến của thị trường tại Sàn Giao Dịch Chứng Khoán Sài Gòn. AFP PHOTO.

Chỉ số lượng giá cổ phiếu P/E, tức tỷ số giá mua so với cổ tức được chia hàng năm, thông thường của một thị trường lành mạnh là từ 8 đến 15.

Thí dụ như mua một cổ phiếu 10 ngàn, cuối năm được chia cổ tức 1 ngàn, thì chỉ số P/E là 10. Tức sau khi đầu tư 10 năm thì lấy lại vốn và sau đó chỉ huởng lãi. Đó là một cổ phiếu tốt và lành mạnh.

Tương lai thị trường chứng khoán VN?

Nhìn chung thị trường chứng khoán Việt Nam, khi chỉ số VN-Index là 600 điểm, các chuyên gia chứng khóan đã tính bình quân tỷ số P/E vào khoảng 13, là một con số khá lý tưởng.

Như vậy thì khi chỉ số hai sàn Sàigòn và Hà Nội xuống trong mức từ 450 đến 550 điểm sẽ được đa số nhà kinh tế và nhà đầu tư dài hạn yên tâm hơn, cho là ổn định hơn, là một kênh huy động vốn tốt cho nền kinh tế, rất cần vào giai đoạn lạm phát khó khăn hiện nay.

Tuy nhiên, cũng trong ngày thứ Ba, 25 tháng Ba, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã ra quyết định siết chặt biên độ giao dịch, trở lại thời thị trường chứng khoán mới chào đời.

Giá tại sàn Hà Nội chỉ được lên hay xuống 2% so với biên độ cũ tới 10%. Còn giá tại sàn Sàigòn thay vì có biên độ 5% sẽ chỉ được phép giao động 1% mà thôi.

Biện pháp này sẽ tác động ra sao cho thị trường đang chao đảo thì chưa ai biết chắc, như lời nhà đầu tư Phạm văn Hải trên sàn Hà Nội bày tỏ: “Quy định thì mai sẽ giảm biên độ đấy, nhưng chưa biết cụ thể sẽ như thế nào...”

Nhiều cổ phiếu hôm nay đã giảm giá liên tục mà còn chưa tìm được người mua, thì liệu ngày mai không còn giảm được giá nhiều, có thêm nhiều người mua hay chăng ?

Câu hỏi đó còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố ngoại vi khác, chẳng hạn như các tổ chức tín dụng, tài chính có dãn sức ép đòi nợ đối với những người vay tiền, tín chấp để mua cổ phiếu đầu tư vừa qua hay không? Vào việc SCIC sẽ mua nhiều cổ phiếu hay không? Tất cả tùy thuộc vào gói giải pháp cứu thị trường chứng khoán mà Thủ tướng Chính phủ đưa ra hôm thứ Ba sẽ được thi hành đến đâu.