Việt Nam sắp tăng lệ phí thi tuyển vào đại học

Thanh Trúc, phóng viên đài RFA

Tại Hội Nghị Tuyển Sinh 2008 vừa qua, thứ trưởng Bộ Giáo Dục Và Đào Tạo Việt Nam, ông Bành Tiến Long, cho biết năm 2008 lệ phí mà học sinh phải đóng khi nộp đơn thi tuyển vào đại học sẽ được điều chỉnh, nghĩa là tăng lên so với mức thu 60.000 đồng mấy năm nay.

• Nghe bài tường trình này
• Download story audio

Nữ sinh trung học Việt Nam tìm hiểu các thông tin về tuyển sinh đại học. RFA file photo.

Ông nói Bộ Giáo Dục Và Đào Tạo đã gởi văn bản qua Bộ Tài Chính, và chắc chắn quyết định này sẽ được thực hiện vào kỳ thi tuyển đại học năm nay.

Trước giờ học sinh tốt nghiệp trung học mà muốn thi vào đại học thì phải đóng 40.000 đồng tiền đăng ký hồ sơ, 20.000 đồng phí tổn dự thi, gộp chung là sáu chục ngàn đồng.

Đã có nhiều ý kiến cho rằng lệ phí tuyển sinh đại học hay cao đẳng thấp như vậy nên các trường phải bù lỗ vì số thí sinh nộp đơn nhiều - gọi là hồ sơ ảo - và đến lúc thi thì số thí sinh đến không đủ như lúc ghi tên.

Phản hồi của dư luận

Trước tin lệ phí thi tuyển đại học sẽ tăng, một sinh viên tại tỉnh Lâm Đồng góp ý là Bộ Giáo Dục Đào Tạo nên coi lại chuyện này:

“Trên báo Tuổi Trẻ người ta cũng phản ánh là nếu mà tăng như vậy thì những người ở vùng sâu vùng xa nói chung kiến thức không vững thì họ đang ký nhiều trường, để mà ví dụ đậu trường nào thì đi học trường đó.

Ví dụ như là sáu chục ngàn, bây giờ mấy em muốn thi vừa Cao Đẳng vừa Trung Cấp, vừa khối A khối B chẳng hạn, thì phải đóng ít nhất bốn cái đó là hai trăm tư, đóng như vậy cái sát xuất đậu sẽ cao hơn, rớt trường này vô trường khác.

Nhưng nếu mà tăng cao quá thì mấy em không dám đăng ký vô nhiều trường tại sợ tốn nhiều tiền, cho nên là sát xuất đậu sẽ thấp hơn.gia đình khó khăn chỉ dám đăng ký một trường.Nếy mà như vậy thì Bộ Giáo Dục nên coi lại.”

Một bạn khác ở thành phố Hồ Chí Minh cho rằng nên tăng lệ phí thi vào đại học, nhưng có giảm được số hồ sơ ảo hay không là một chuyện khác:

“Để mà giải quyết cho tình trạng bù lỗ ở trường thì em nghĩ việc tăng đó là hợp lý, nhưng mà cái khoản thi ảo giảm hay không thì em cũng không chắc nó sẽ giảm. Nếu mà chỉ có tăng lên một chút đỉnh, giã sử đầu tiên là sáu chục ngà bây giờ tăng lên khoảng bảy mươi lăm ngàn thì em nghĩ không có gì thay đổi. Nhưng nếu tăng quá mức thì dân sẽ than sao tăng cao vậy.

Đa số các bạn muốn đăng ký này nọ để rồi gọi là thi ảo tức là các bạn chưa chắc chắn được các bạn sẽ thi vào trường đó, cứ đang ký trước đi đã rồi đến nàgy thi mới quyết định là thi trường nào. Kiểu như là theo tinh thần “thừa còn hơn thiếu”.

Khung cảnh một phòng thi tuyển sinh ở Việt Nam. RFA file photo.

Cho nên em nghĩ là cho dù mà bên Bộ Giáo Dục của mình có tăng tiền thì thứ nhất cũng sẽ giúp cho trường đỡ bù lỗ, còn giảm được thi ảo hay không cũng không cắhc lắm. Dựa trên thống kê mấy năm trời mà các trường phải bù lỗ như thế nào đấy thì hy vọng là Bộ Giáo Dục sẽ có một cái mức lệ phí thi hợp lý hơn.”

Theo một phụ huynh ở Hà Nội, có con em sẽ thi vào đại học năm nay, thì vào khi vật giá leo thang như hiện giờ, nếu lệ phí tăng mươi mười lăm ngàn cũng không phải là điều quá đáng:

“Có một cái thực tế là hầu hết các trường nếu mức thu mà thấp quá thì người ta phải bù lỗ. Thế nhưng vấn đề khác là nếu tăng lệ phí thì mức đóng góp của mọi người nó lại quá, đặc biệt là người ở nông thôn, còn đối với thành phố thì lệ phí tăng hơn sáu chục nghìn thì không có vấn đề gì.”

Giải thích của cơ quan chức năng

Viên chức của Bộ Giáo Dục Đào Tạo, tiến sĩ Nguyễn Ngọc Hùng, giám đốc Trung tâm Việt Ngữ thuộc Viện Đại Học Ngoại Ngữ Hà Nội, giải thích rằng việc tăng phí thi tuyển đại học được bàn thảo và cân nhắc kỹ trước khi đi tới quyết định:

“Cái đấy là chắc chắn và quyết định đã ban hành rồi. Bất cứ điều gì liên quan đến lệ phí đều được tính toán, cân lên đặt xuống hàng trăm lần, nghĩa là chúng tôi đắn đo rất là nhiều và cũng qua rất nhiều hội nghị tham khảo ý kiến tất cả mọi nơi rồi mới ra quyết định đó chớ không phải là ai thích hay nói một câu là nó raquyết định như vậy đâu. Bởi vì giáo dục của nước nhà , đa số bà con vẫn còn nghèo, nên bất cứ cái gì tính đến vấn đề học phí vấn để gíáo dục là đều phải tính rất chi tiết, cụ thể.”

Vẫn theo lời tiến sĩ Nguyễn Ngọc Hùng, mức tăng cụ thể sẽ được thông báo nay mai:

“Mức tăng này nhỏ thôi chứ không nhiều, tăng lên như thế thì không đáng bao nhiêu cả. Các trường cũng không thể tiếp tục bỏ tiền ra để bù lỗ cho việc thi tuyển sinh mãi được. Cái thứ hai nữa là cần thiết để thanh toán các khoản phí khác nhau phục vụ cho kỳ thi.

Đây cũng là việc cần thiết bởi vì tất cả lương tăng lên, giá tiêu dùng tăng lên, tiền công cho người giữ xe đạp xe máy các thứ đều tăng lên cả. Thế mà lệ phí tuyển sinh bao nhiêu năm nay không tăng thì nay cái việc tăng ở mức không đáng kể thì cũng không có vấn đề gì, không ai có phản ứng gì về chuyện đó cả. Cái chuyện đó là chuyện điều chỉnh cần thiết của bất cứ nền kinh tế nào.”

Để người nghe hiểu rõ hơn, tiến sĩ Nguyễn Ngọc Hùng dẫn giải từ chế độ bù lỗ sau những kỳ thi tuyển tại Đại Học Ngoại Ngữ Hà Nội:

“Với mức độ học sinh thi vào là từ tám cho đến mười ngàn, nhà trường thường phải bù lỗ từ ba mươi cho đến năm mươi triệu đồng. Tôi lấy ví dụ có mười một nghìn thí sinh đăng ký dự thi, nhà trường sẽ phải chuẩn bị phòng thi cho đủ mười một nghìn thí sinh. Nhưng đến khi thực tế thi thì có thể là chỉ có tám nghìn hoặc bảy nghìn rưỡi.

Nếu mà tám nghìn hoặc bảy nghìn rưỡi thì số người điều động đi coi thi cũng vẫn phải đủ cho mười một nghìn, số chỗ ngồi cũng phải chuẩn bị cho mười một nghìn, số giám thị coi thi cũng phải chuẩn bị cho mười một nghìn, trong khi đấy số đến thi rất là ít. Lẽ ra nếu như thu đủ thì việc bù lỗ rất ít , nhưng đây có nhiều thí sinh không đến.

Học sinh không đến thì cũng để trống chỗ đó, phòng chỉ có mười người thì cũng phải có hai giám thị , người trông coi, thuê cả một phòng như thế. Đấy cái số hồ sơ ảo nó ảnh hưởng đến việc tốn kém cái nguồn lực tổ chức thi cho học sinh như thế.”

Ảnh hưởng đối với các trường tư?

Quyết định nâng lệ phí thi tuyển đại học của Bộ Giáo Dục Và Đào Tạo có ảnh hưởng gì đến các đại học tư trong nước không? Từ tỉnh Vũnh Long, hiệu phó Đại Học Dân Lập Cửu Long, giáo sư Nguyễn Phi Long, cho biết:

“Hầu hết là các trường, tôi nói hầu hết chớ cũng có một số trường dân lập là họ xét tuyển chớ không có thi. Trường chúng tôi cũng là xét tuyển thôi chứ không có thi tuyển. Khi mà sinh viên đăng ký số lượng ảo như vậy thì bắt buộc nhà trường đó phải đủ lớp đủ chỗ.

Thường năm nào không bao giờ thi được trăm phần trăm hết, chở bảy chục chỗ 75%, các trường công họ lỗ là có, tôi biết thực chất trường công hàng năm họ lỗ ghê lắm, nhưng mà họ có nhà nước bù.

Chỉ có mấy trường dân lập mà tổ chức thi thì họ lỗ thật, ở Saigon tôi biết có một vài trường tự tổ chức thi tuyển vào, họ chủ động, còn hầu hết các trường dân lập họ chỉ lấy điểm của các trường ở gần họ xét tuyển. Công hay tư gì thì qui định của Bộ Giáo Dục thế nào họ phải tuân thủ thế đó.” Trong kỳ thi tuyển đại học 2006, số thí sinh chính thức đến dự thi chỉ bằng một nửa hặc hơn nửa , tức năm hay 60% so với số hồ sơ đã nộp. Với tỷ lệ thí sinh ảo quá nhiều như vậy, khi đó Học Viện Tài Chính phải bù lỗ khoảng năm trăm triệu đồng, Học Viện Ngân Hàng bù thêm một trăm năm chục triệu.

Năm 2007, để tránh tình trạng có hồ sơ mà không có người thi, Bộ Giáo Dục Và Đào Tạo đề nghị Bộ Tài Chánh cho thu trước lệ phí dự thi cùng với tiền đăng ký dự thi, có nghĩa là thí sinh phải nộp nguyên sáu chục ngàn đồng là giá qui định.

Tuy nhiên phương án này không được áp dụng nên thì sinh chỉ nộp bốn chục ngàn cho một hồ sơ, sau đó đóng thêm hai chục ngàn khi đến dự thi tại trường.

Theo thứ trưởng Bộ Giáo Dục Và Đào Tạo Bành Tiến Long, mức tăng lệ phí tuyển sinh năm 2008 phải bảo đảm việc tổ chức thi cũng như bảo đảm quyền lợi của thí sinh.