Đằng Phong, thông tín viên đài RFA
Mới đây chính phủ Mỹ đã tuyên bố rằng vùng Nam Cali đang ở trong một tình trạng khẩn cấp vì hiện nay đang bị cháy rừng khắp nơi. Nam Cali cũng là nơi sống của số đông người Việt nhất ngoài Việt Nam. Vậy thì người Việt mình có bị ảnh hưởng qua sự kiện này không? Từ Cali, Đằng Phong gởi về phóng sự sau đây.
Nam Cali có một khí hậu mát mẻ, ấm áp quanh năm, nó đã bị mở rộng và phát triển thành một thiên đường nhân tạo. Cũng vì lý do này mà người Việt tị nạn đã chọn Nam Cali làm thủ đô của cộng đồng Việt Nam hải ngoại.
Nhưng sống tại Nam Cali thì cũng phải đối phó với những nguy cơ thiên nhiên như động đất, bùn trượt do mưa lớn, và ngay cả cháy rừng xảy ra hàng năm. Hiện nay Nam Cali đang ở trong mùa cháy rừng, và đặc biệt năm nay sự cháy này khá trầm trọng so với những năm trước đây.
Kể từ Chủ Nhật vừa qua, đến nay hơn 271,080 mẫu Anh đã bị đốt cháy bởi 11 vụ cháy khác nhau. Bảy quận tại Nam Cali bị ảnh hưởng, từ biên giới Mỹ-Mể đến phía bắc của thành phố Los Angeles. Khoảng 700 căn nhà đã bị cháy, hơn 300,000 người đã phải tản cư, và 1 người đã chết.
Cũng nên biết rằng, khoảng cách từ biến giới Mỹ-Mễ đến những nơi đang bị cháy phía bắc của Los Angeles là khoảng 300 km, tức khoảng 3 tiếng lái xe. Cho nên không phải vụ cháy nào cũng liên hệ với nhau mà tình cờ nhiều vụ cháy đã xảy ra cùng một lúc.
Ông Nguyễn Long, chủ tịch hội đồng chấp hành cộng đồng người Việt tị nạn địa hạt Los Angeles cho biết:
“Về vấn đề ảnh hưởng đến cộng đồng người Việt tại địa hạt Los Angeles trong những ngày hỏa hoạn vừa qua thì theo sự báo cáo của các cấp thành phố và quận thì có lẽ người Việt Nam không bị ảnh hưởng nhiều lắm so với những sắc dân khác. Vì đa số những khu vực bị hỏa hoạn nặng nề thì ở xa trung tâm của người Việt Nam ở hạt Los Angeles .
Ngay thành phố Malibu mà nay đang cháy nặng là một nơi của những người rất là nổi tiếng và giầu. Chắc cũng khó có nhiều người Việt Nam ở trong khu đó. Còn những khu khác nay đang cháy như Grand Canyon Country, Valencia, Santa Clarita…nếu có người Việt Nam định cư ở những nơi đó thì con số cũng không đáng kể lắm.”
Về môi trường tại Los Angeles hiện nay thì anh Long cho biết: "Không khí kể từ ngày cháy cho đến ngày hôm nay thì khá là ô nhiễm và rất là khô khan. Nếu bước ra ngoài đường thì mình sẽ thấy những hạt bụi trắng, những tầng tro của những khu vực cháy bị những cơn gió lớn thổi đi khắp nơi.
Nếu mình đứng ngoài trời chừng vài ba phút thì mình sẽ thấy những hạt bụi trắng rơi đầy trên áo, trên xe của mình. Và nó làm cho sức khỏe của những người dân trong những khu lân cận bị ảnh hưởng và có người bị cảm vì những tro bụi, vì không khí khô khan, ô nhiễm.”
Nằm ở phía nam của thành phố Los Angeles là Quận Cam, địa điểm của Little Saigon. Hiện nay Little Saigon đang nằm ở ngay giữa những vụ cháy rừng đang diễn ra ớ phía bắc và phía nam cho nên không bị đe dọa. Tuy nhiên ở thành phố Irvine, là thành phố láng giềng khu Little Saigon, có xảy ra một vụ cháy nhỏ, nhưng vụ này không đáng kể so với những vụ cháy lớn cách Little Saigon mấy chục cây số. Cô Vân, chủ tiệm làm móng tay Romantic Nails ở gần Little Saigon kể:
“Không ai bị ảnh hưởng gì hết bởi vì những vụ cháy ở xa mình. Chỉ những người ở Irvine ngay cái khu bị cháy bị thôi. Chứ ở dưới này có bị cái gì đâu. Ở Little Saigon không bị gì hết.”
Mặc dù không bị ảnh hưởng trực tiếp, người Việt ở Little Saigon nói riêng và tất cả mọi người trong vùng nói chung có bị ảnh hưởng gián tiếp trên mặt môi trường và việc làm ăn.
“Cái char và cái bụi làm cho mọi người khó chịu lắm. Bụi nó bay làm cho không khí nó bị ô nhiễm đó. Trời lúc nào cũng mờ mờ, đầy khói. Mình ngửi được cái mùi cháy, mùi khét. Trong tiệm bụi lắm - tại tiệm tôi nằm ngay Santa Ana gần Irvine nè – cái bụi và tro nó bay làm cho mình ra ngoài đường không được. Cho nên mình cũng bị thiệt hại vì khách họ không giữ hẹn làm móng tay. Họ ở nhà vì sợ ra ngoài đường ngửi không khí độc và không muốn ra đường. Cho nên mình cũng bị thiệt hại.”
Nói chung thì các vùng Los Angeles và Quận Cam mà có đông người Việt sống không bị đe dọa trực tiếp bởi hỏa hoạn này. Nơi bị ảnh hưởng nặng nhất là vùng San Diego, gần biên giới Mỹ-Mể. San Diego có hơn 60,000 người Việt đang sống tại đó.
Từ ngày hỏa hoạn bắt đầu, hơn 250,000 người đã phải sơ tán để thoát nguy. Nhưng những vùng gặp nguy là những khu giầu, nằm ngoài trung tâm thành phố và gần những cảnh rừng thiên nhiên.
Khi hỏi thăm một nhân viên của nhà hàng Á Châu nằm trên đường El Cajon ngay tại trung tâm sinh hoạt của người Việt San Diego thì anh này cho biết:
“Vùng này không có ai bị ảnh hưởng hết đó. Người Việt vùng này không bị ảnh hưởng bởi vì vùng này không có gần những khu bị cháy. Trời bị khói mịt mù chút chút vậy thôi chứ đâu có gì đâu.”
Vì đã từng trải qua các cảnh lũ lụt, chiến tranh, vượt biên và trại tị nạn, có lẽ cũng khó để làm phiền cộng đồng người Việt, dù có sống gần nơi cháy. Trong thực tế thì bầu trời tại San Diego đang đen tối và còn bị ô nhiễm hơn Los Angeles và Little Saigon.
Không khí tại đây bị ô nhiễm đến độ các trường đại học lớn trong vùng đã cho nghĩ học cho đến tuần tới vì không muốn các giáo sư và sinh viên phải bước ra ngoài trời. Em Đỗ Nguyên Hoàng, một sinh viên tại trường đại học University of California San Diego chia xẻ rằng:
“Ở San Diego có nhiều khói lắm. Dù không gần lửa thì trời vẫn đầy khói. Mấy trường đại học lớn trong quận San Diego như UCSD đã đóng cửa hết cả tuần này.”
Ngoài ra, trong tuần qua hơn 10,000 người đã phải tập trung ở sân vận động Qualcomm Stadium để lánh nạn cháy rừng. Theo nguồn tin của đài Á Châu Tự Do thì trong số người này có 25 gia đình Việt Nam. Cường, một bạn trẻ sống tại San Diego cho biết thêm chi tiết.
“Cách đây 4 năm, năm 2003 San Diego cũng bị một trận hỏa hoạn rất là lớn. Mà lúc đó thì thành phố San Diego không có trở tay kịp. Còn năm 2007 thì thấy sự hỗ trợ của bà con rất là có tiến bộ. Và sự hỗ trợ của các cơ quan chính phủ và thành phố San Diego cũng rất hữu hiệu hơn.
Đặc biệt là hôm thứ Tư có thấy thống đốc tiểu bang, Arnold Schwarzenegger xuống dưới đây để ủng hộ tinh thần cho bà con. Và ngay cả bộ trưởng Bộ Nội An Hoa Kỳ ông Michael Chertoff cũng đã đến và phát biểu ý kiến. Hai ông đã nói là họ đã vận động rất là nhiều về năng lực và tài khoản để giúp giải cứu cho San Diego. Đặc biệt, thứ năm Tổng Thống Bush cũng sẽ đến San Diego để quan sát tình hình.”
Không thể nói trước Tổng Thống Bush sẽ làm gì để giúp những nạn nhân của hỏa hoạn này, nhưng chắc chắn ông sẽ đến San Diego với nhiều lời hứa hẹn giúp đỡ. Cách đây 2 năm chính phủ của ông đã chậm trễ trong việc cứu giúp những nạn nhân của cơn bão Katrina, mà đa số là người da đen.
Điều này đã khiến cho nhiều người phê trách ông. Sau cơn bão Katrina, Tổng Thống Bush đã phải chỉnh đốn Bộ Nội An Hoa Kỳ, và vụ cháy rừng tại San Diego chính là cơ hội cho ông Bush chứng minh khả năng phản ứng lập tức của Bộ Nội An sau sự chỉnh đốn. Cho nên những nạn nhân tại Nam Cali hiện nay – trong đó có một số ít người Việt Nam, mà phần nhiều là người Mỹ trắng giầu có - sẽ được chính phủ Hoa Kỳ giải cứu một cách nhanh chóng.
Chúng tôi là Đằng Phong, tường thuật từ Cali.